Ronde 10: “Drosophila, Donner en Zonneschijn”


Wat zou het dan nog voor zin hebben dat de zon opkomt?

"Maar mevrouw, de zon schijnt!"

RONDEVERSLAG | Bladerend door de mappen op mijn computer met ooit verzamelde teksten over schakers en schaken (kun je dat eigenlijk wel 'bladeren' noemen?) kwam ik een anekdote over Hein Donner tegen, die ik totaal was vergeten.

Het verhaal wordt verteld door ene Wim Westerveld die het had gehoord van 'onze' Pierre Smeets. Pierre had het op zijn beurt weer van iemand die nog als programmeur bij IBM met schaakgrootmeester Jan Hein Donner had samengewerkt. Hij zat aan het bureau tegenover hem. “Geweldige tijd, prachtige verhalen en veel gelachen.”

Donner vond het moeilijk om op tijd op het werk te komen, zo vertelde de vroegere collega van Donner. Hij was gewend om pas na half twaalf op te staan en bovendien had hij problemen met de prikklok. Men zag aanvankelijk veel door de vingers, zeker als Donner schaakactiviteiten had. De chef van de afdeling, een wat bange formele man wilde Donner hier uiteindelijk toch op aanspreken.

“Dat gebeurde in de kamer naast de onze. Dunne wandjes, dus zeker als men wat luider sprak kon je alles volgen. Er was al snel sprake van wederzijdse irritatie. We konden het letterlijk volgen.”

Opeens hoorde hij Donner heel hard en boos zeggen: “Weet je wel wie ik ben? Overal in de wereld waar ik kom kennen ze mij. En wie ben jij? Een saaie kantoorklerk die de hele dag achter zijn bureau zit en er alleen maar in geïnteresseerd is of iemand op tijd komt!”

Dat was de laatste werkdag van Donner bij IBM. IBM heeft toen het ontslag van Donner keurig geregeld.

Insubordinatie was tenslotte de reden voor het ontslag, maar daarvóór had zich al het één en ander voorgedaan. Toen Donner weer eens niet op zijn werk was verschenen, werd hij opgebeld door een mevrouw van de personeelsafdeling...

Op haar vraag waar hij bleef antwoordde Donner: “Maar mevrouw, de zon schijnt.” En toen de dame van de personeelsafdeling tegenwierp dat dat geen goede reden was, sprak Donner de onsterfelijke woorden: “Maar mevrouw, stel dat iedereen zo redeneerde, wat zou het dan nog voor zin hebben dat de zon opkomt?” Donner was ook al eens slapend aangetroffen op zijn werk. Niet achter zijn bureau, maar op zijn bureau.

De baan bij IBM, die Donner slechts enkele maanden volhield, had Max Euwe voor hem geregeld. Dat verklaart ook de coulance van IBM waar groot respect was voor Euwe. Euwe was niet alleen wereldkampioen schaken geweest, maar hij was ook een pionier bij de ontwikkeling van de computer.

Hein Donner

 

Geen risico's

 
De tiende ronde van de najaarscompetitie 2023, de 5 decemberronde, begon met Pearl Uyttenhove aan de leiding, Wim Jongeneel bezette de tweede plaats en Han van Gorkom was derde. De partij tussen de nummers een en drie zou dus de ranglijst kunnen opschudden. In ieder geval waren er, met dank aan Jan Lokhorst, ruim voldoende kruidnootjes voorhanden naast de borden...

Enig initiatief en wat meer ruimte. Meer leverde de Trompowsky-opening Pearl Uyttenhove deze keer niet op in zijn partij tegen Han van Gorkom. Er werd omzichtig gespeeld. Het bouwen van een zwart fort ging Han goed af. Nadat het centrum ook nog eens door Pearl min of meer was dichtgeschoven werd er al snel remise gegeven. (Pearl Uyttenhove - Han van Gorkom ½−½)

Wim Jongeneel hanteerde de Grünfeld-verdediging, 3...d5, tegen de d4-c4-Pc3-opzet van Jan Siebelink. Al snel werd er op d5 flink afgeruild. De dames verdwenen van het bord en de volgende zetten draaiden voornamelijk om het bezit van de open c-lijn, waarop Jan er in slaagde zijn torens te verdubbelen. De stand was evenwel in evenwicht, maar met 20...Kf7 ging Wim behoorlijk in de fout. Jan: "20... Kf7 maakt een kleine combinatie mogelijk die twee lichte stukken voor een toren oplevert, maar het voordeel hiervan wordt niet duidelijk." Inderdaad bleek het lastig om het, volgens Stockfish winnende, voordeel om te zetten in winst, Wim stuurde met herhaling van torenzetten ook niet aan op een avontuur en na 30.Ld2 besloot Jan: "Met nog 12 minuten op de klok leek een remise-aanbod beter dan riskante avonturen, zeker tegen deze tegenstander." (Jan Siebelink - Wim Jongeneel ½−½)

Pearl Uyttenhove16-05-2023

 

Sluwgeniepig

 
Willem Weerdesteijn nam het als een man, maar inwendig zullen nogal wat tegenstrijdige gevoelens de overhand gehad hebben nadat hij, door het missen van een geniepigheidje van John van Waardenberg, een vrijwel zeker punt in een nul zag veranderen. In een damepionspel werd lang behoedzaam gelaveerd. Willem had gedurende de hele partij afwisselend enig voordeel tot groot voordeel en bouwde dat uit tot beslissend voordeel toen hij met twee torens en een dame bezit nam van de f-lijn. Helaas overzag Willem wat voor een sluwe val John laat op de avond in de stelling vlocht. Hieronder staat de stelling. (John van Waardenberg - Willem Weerdesteijn 1−0)

Zwart heeft zojuist 40...De7?! gespeeld. Wit trapt erin met 41.Txf7?? en gaat na 41...Dg5+ hardhandig neer.

 

Pareerpiet

 
In een Indische opening dacht Wim Platje met de zwarte stukken op de damevleugel van Piet Schuller een loper in te kunnen rekenen, maar dat had hij niet goed gezien. Piet pareerde de dreiging kundig en Wim had, na het vastlopen van de aanval, zonder goed samenwerkende stukken de mindere stelling. Piet was echter op zijn beurt niet doortastend genoeg en na het ruilen van de dames en een stel torens stond hij weliswaar iets beter, maar tegen het einde was, mede vanwege de ongelijke lopers, remise de enig juiste uitslag. (Piet Schuller - Wim Platje ½−½)

Een vrij ongebruikelijke vorm van de ruilvariant in de Caro-Kann kwam op het bord bij de partij tussen Rob Truijens en Cor Paans. Rob vergat even later dat hij een schaakgevende loper, die net met 7...Lxc3+ een stuk had geslagen, maar beter van het bord kon meppen dan er een loper op d2 tussen te plaatsen, want dat kost simpelweg een stuk vanwege 8...Lxd2+ met schaak. Er volgden nog een kleine dertig zetten, maar met elke ruil kwam de winst voor Cor onafwendbaar dichterbij. (Rob Truijens - Cor Paans 0−1)

Piet Schuller 22-09-2020

 

Fruitvliegfoutjes

 
Jisk Liemburg koos voor de witte stukken tegen Connie Komen. In de ruilvariant van het Spaans sloeg Connie na 4.Lxc6 met 4...bxc6 met de verkeerde pion terug en kostte de zet 6...Pxe4 zwart even later een paard, maar niet nadat door een onnauwkeurigheid van Jisk dat paard had kunnen ontsnappen. Niet lang daarna blunderde Connie ook nog een loper weg en was het snel gedaan. Jisk: "Ik kan hier vrij kort over zijn. Erg veel fouten, kwam ook door de drosophila's denk ik. Maar Connie Komen maakte met zwart wel de meeste. Na vijftien zetten gaf zwart met twee stukken achterstand op." (Jisk Liemburg - Connie Komen 1−0)

Michel Verheij speelde met zwart tegen Ton van der Breggen. Bij de e-mail met het ingeleverde notatieformulier stond: "Hierbij weer een partij van de eeuw..." Een wat ironisch bedoelde karakteristiek van een overigens best wel onderhoudend partijtje schaak. Jammer dat goede kansen niet altijd werden aangegrepen. Michel kwam een kwaliteit voor, maar deed enige zetten later Ton zomaar een paard cadeau. Lang zag het er naar uit dat Ton het punt zou gaan incasseren, maar zoals zo vaak was het winnen van een gewonnen staande partij weer eens niet gemakkelijk. Michel: "Remise. Daar kwam ik goed mee weg, volgens mij. Temeer daar ik ook niet veel tijd meer had op de klok in tegenstelling tot Ton." (Ton van der Breggen - Michel Verheij ½−½)

Fruitvlieg (Drosophila)

 

Gatenkaasstructuur

 
Koos van Dalen nam het met wit op tegen herintreder Erik Brok en zag het Italiaanse 'Giuoco Piano' door zetverwisseling veranderen in de Anderssen (Paulsen) tegenaanval van het Schots Gambiet. Zo staat het volgens de computer onder code C44 in de Encylopedia of Chess Openings bekend. Nogmaals, zoiets verzin ik niet zelf. Wat mij betreft had het de Hamstervariant van de Cavia-opening mogen zijn... Wat dan weer als vervolgvraag oproept of cavia's eigenlijk ook kunnen hamsteren, maar dat terzijde. Na een serie afruilen in de opening stond Erik niet alleen een pion voor, maar was ook de pionnenstructuur van Koos behoorlijk Emmentaler. Toen Koos daarna door een onoplettendheid ook nog eens een loper verloor verzette hij zich nog een zet of twintig tevergeefs. (Koos van Dalen - Erik Brok 0−1)

De pionnenstructuur was behoorlijk Emmentaler.


De nieuwe ranglijst en een overzicht van de uitslagen vind je via "Intern" ⇒ "Ranglijst".

Reacties zijn altijd welkom. Plaats ze helemaal onderaan bij "Een reactie plaatsen". Je e-mailadres wordt niet zichtbaar bij de publicatie.

© Wim Platje 08-12-2023 20:03

Sponsor van deze ronde:

Johan Went - Oud-speler van De Willige Dame


Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *