“Échecs romantiques” in de elfde ronde


Er werd lustig, om niet te zeggen hardhandig, op los geofferd...

RONDEVERSLAG | De schaakstijl die heerste van de 18e eeuw tot de jaren 1880 wordt ook wel de romantische stijl genoemd. Schaakpartijen uit deze periode benadrukten snelle, tactische manoeuvres in plaats van strategische planning op lange termijn.

In dit tijdperk werden over het algemeen partijen met 1.e4-openingen zoals het Koningsgambiet en het Giuoco Piano gespeeld. En daarbij kan het, zoals bekend, nogal eens stevig tactisch tekeergaan. Het is dus niet zo, dat er in de romantische periode 's avonds bij stemmig kaarslicht zwijmelpartijen tussen geliefden werden gespeeld. Zoiets zie je doorgaans alleen nog maar in van die suikerzoete bollywoodfilms.

In tegendeel! In die tijd werd er lustig, om niet te zeggen hardhandig, op los geofferd, met als grote voorbeeld 'De onsterfelijke partij', gespeeld door Adolf Anderssen en Lionel Kieseritzky op 21 juni 1851 in Londen, waarin Anderssen gedurfde offers bracht om de overwinning veilig te stellen. Hij gaf daarbij zowel torens als een loper op en vervolgens ook nog zijn dame om zijn tegenstander schaakmat te zetten met de drie resterende kleine stukken. De partij wordt beschouwd als een uitstekend voorbeeld van romantisch schaken.

Deze 'onsterfelijke partij' wordt dus beschouwd als een van de mooiste ooit gespeeld, maar het betreft wel een onofficiële partij die gespeeld werd tijdens de vrije uren van het beroemde internationale toernooi. De echte toernooispanning zal waarschijnlijk wel hebben ontbroken. Het zettenverloop was als volgt:

De onsterfelijke partij

Zo werd er dus geschaakt in het romantische schaaktijdperk. Wit smijt er een dame, twee torens en een loper tegenaan om te winnen. Een meesterwerk van Anderssen en één van beroemdste schaakpartijen van alle tijden.

Een van de schakers bij De Willige Dame beschreef wat er gebeurde in zijn partij in de elfde ronde als 'romantisch schaak'. Dat 'romantische' bleef echter wel beperkt tot de opening, het Koningsgambiet. Verder was het een nogal prozaïsch partijtje. U komt hem hieronder wel tegen....

Adolf Anderssen (l) en Lionel Kieseritzky

 

Pearl van Snodenhove

 
Klassementsleider Pearl Uyttenhove moest, in de laatste ronde voor het begin van de play-offs, de degens kruisen met Piet Schuller. Met 1.e4 e5 2.f4 koos Pearl ervoor het Koningsgambiet uit het schaakromantisch verleden op te diepen om het Piet daarmee moeilijk te maken. Dat te proberen althans. Piet nam het pionoffer natuurlijk aan, 2...exf4, om na 3.Pf3 met 3...d6 te kiezen voor de Fischerverdediging. Het duurde niet lang voor de snode plannen van Pearl, een aanval op de koningsvleugel, gestalte kregen. Piet speelde de opening beslist te passief en toen er een grote afruil werd ingezet vergat hij kennelijk dat er nog ergens in de combinatie een loper bleef hangen. De partij was hiermee eigenlijk direct beslist, maar Piet liet Pearl nog 23 zetten de tijd om dat ook te bewijzen. (Pearl Uyttenhove - Piet Schuller 1−0)

Piet Schuller18 september 2018

 

Doorschuifwinst

 
Achtervolger Wim Jongeneel speelde met wit tegen Pieter Hofstee en kwam na verwisseling van zetten, 1.e4 c5 2.c3 e6 3.d4 d5 4.e5 in een Franse doorschuifvariant terecht. De opening draaide voornamelijk om de zwarte druk die werd uitgeoefend op pion d4, maar Wim kon die pion vrij gemakkelijk voldoende verdedigen. Met 13...h5 en 14...h5 startte Pieter een aanval op de koningsvleugel. Wim geeft verder commentaar op de partij: "Wit zet zijn overwicht op de damevleugel voort. Zwart probeerde op de koningsvleugel voordeel te krijgen. 18.b5 b6? Dit is, denk ik, beslissend. Wit ruilt zijn toren voor twee lichte stukken. Daarna volgde een strijd om de a- en b-pionnen van zwart die uiteindelijk geruild werden net als de zware stukken. Er bleef een stand over van wit met twee lichte stukken en vijf pionnen en zwart met een toren en vier pionnen op de koningsvleugel. De zwarte pionnen stonden echter allemaal op de kleur van de witte loper en na het goed zetten van mijn stukken bleef ik uiteindelijk met een gewonnen stelling, drie pionnen en twee lichte stukken tegen een toren en een pion, over. Pieter zag in dat dit hopeloos was en gaf op. (Wim Jongeneel - Pieter Hofstee 1−0)

Wim Jongeneel 10 oktober 2023

 

Anti-vapeweer

 
Ergens tussen de plaatsen twee en vijf op de ranglijst is al sinds het begin van de competitie John van Waardenberg te vinden. Als de koplopers na het spelen van een ronde omkijken staren ze voortdurend in de ogen van de man die bijna van geen opgeven weet en vrijwel nooit los laat. Ook na deze ronde is John weer in de top-drie terug te vinden. Om dat te bereiken mocht hij in ieder geval met wit niet verliezen van Jan Siebelink. John startte maar weer eens met 1.b4. Hoe dat genoemd wordt laat ik graag aan de orang-oetans in de schaakwereld over. Na de ruil van de witveldige lopers hielden de heren zich geruime tijd bezig met het bezetten van de c-lijn. Toen daar de vier torens waren afgeruild en ook de dames van het bord zouden kunnen gaan werd tot een deling van het punt besloten. (John van Waardenberg - Jan Siebelink ½−½)

Over de partij tussen Dick Korteland en Jisk Liemburg meldt Jisk het volgende: Het was een vrij zouteloze partij schaak die Dick en ik op het bord neerlegden. Voor mij was het een van die zeldzame dagen dat ik er eigenlijk geen zin in had. De dag na dit schaakfestijn de partij naspelend op Lichess werd ook duidelijk dat de zetten niet optimaal waren. Wit is één keer op de vijfde rij gekomen en zwart heeft ook één keer een zet gedaan richting de rij met nummer vier. Dus weinig strijdlust, maar wel heel veel nadenken en rondlopen en met Jan praten in de keuken (het regende teveel om buiten te vapen). Remise dus. (Dick Korteland - Jisk Liemburg ½−½)

John van Waardenberg 5 december 2019

 

Rustig, rustiger, rustigst

 
Cor Paans speelde met wit tegen Koos van Dalen en schreef over die partij: "Nog effe iets over mijn partij. In een Engelse opening kan ik al vlot een pion voorkomen. Daarna blijf ik echter te voorzichtig en rustig doorgaan waardoor de partij toch nog uiteindelijk bijna 40 zetten duurde voordat het echt de winst opleverde. Ik zat in de modus 'rustig blijven doorgaan', maar ja, tè rustig is natuurlijk ook niet goed. Zodoende werd het pas na wat geruil van paarden en torens een echte strijd. In zet 19 raakt Koos, min of meer gedwongen, een loper kwijt. Na de dameruil in zet 28 wordt het voor Koos lastig om zijn stelling gesloten te houden. Mijn aanval werd te stevig en in zet geeft 37 geeft Koos zich gewonnen." (Cor Paans - Koos van Dalen 1−0)

In een Damepionspel liet Fons Claessen, met wit spelend tegen Erik Brok, zijn enige kans (18.Pg5) in de partij om materiaal te winnen, een pion om precies te zijn, voorbijgaan. Direct daarna werden de dames geruild en stond ook het ruilen van alle torens voor de deur. Wit besloot na 21...Pc6 remise aan te bieden en dat werd geaccepteerd. (Fons Claessen - Erik Brok ½−½)

Cor Paans en Koos van Dalen (r) 9 oktober 2018

 

Paardoffer gemist op e5

 
Michel Verheij bediende zich met de witte stukken van de Italiaans opening tegen Willem Weerdesteijn en kreeg een duidelijk betere stelling. Na zeventien zetten bereikte Michel een volkomen gewonnen stand. Maar het winnen van een gewonnen stelling is lang niet altijd even gemakkelijk en in dit geval lag de directe winst in het paardoffer 19.Pxe5! Zie het maar eens! (Diagram hieronder). Het liep echter anders. Michel begon onnauwkeurig te spelen en Willem bereikte een gelijke stelling. Michel merkte over het einde van de partij na afloop het volgende op: "Ik zag onder andere in de kluts van een paar stukken een toch wel simpele fout van mij over het hoofd, door namelijk een toren tegen een paard weg te geven. Dat was het begin van het einde voor mij. Mies, blijven opletten jongen! Naspelen en er weer van leren!" (Michel Verheij - Willem Weerdesteijn 0−1)

Stelling na 18...Ld8. Wit wint met 19.Pxe5! dxe5 20.Lxe5 f6 21.Lxc7 Pb7 22.Tb8 Lc8 23.Txc8


De nieuwe ranglijst en een overzicht van de uitslagen vind je via "Intern" ⇒ "Ranglijst".

Reacties zijn altijd welkom. Plaats ze helemaal onderaan bij "Een reactie plaatsen". Je e-mailadres wordt niet zichtbaar bij de publicatie.

© Wim Platje 17-12-2023 12:21

Sponsor van deze ronde:

NN - Speler van De Willige Dame die onbekend wenst te blijven


Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *