Jan Timman. Hoogovenstoernooi 1971. Foto: Nationaal Archief
RONDEVERSLAG | Schaakgrootmeester Jan Timman is op woensdag 18 februari op 74-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Arnhem. Timman was al langere tijd ziek. Ik moet zeggen dat ik er wel even stil van was. Jan kende ik dan wel niet persoonlijk, maar ik heb hem wel een aantal malen van dichtbij meegemaakt. Hierbij een kort In Memoriam:
Jan Timman wordt gezien als een van de grootste Nederlandse schakers aller tijden. Als negenvoudig Nederlands kampioen en voormalig nummer twee van de wereld stond hij jarenlang aan de absolute wereldtop. Zijn bijnaam “The Best of the West” onderstreepte zijn unieke positie. Naast topschaker was hij ook auteur en denker, en inspireerde hij generaties liefhebbers.
Hij bereikte meerdere keren de kandidatenmatches voor het wereldkampioenschap en speelde memorabele partijen tegen de grootste namen van zijn tijd. Zijn creatieve stijl en diepgaande analyses worden wereldwijd nog altijd gewaardeerd. In de internationale schaakpers wordt hij omschreven als een uitzonderlijk sterke grootmeester én als een warme persoonlijkheid binnen de schaakwereld, iemand die decennialang het gezicht van het Nederlandse topschaak was. Vergelijkbaar met de iconische status die Johan Cruijff in het Nederlandse voetbal heeft.
De impact van zijn overlijden reikt verder dan Nederland. Vanuit de hele wereld kwamen reacties van spelers, organisaties en liefhebbers. Ook internationale schaakfederaties stonden stil bij zijn betekenis voor het spel en zijn blijvende invloed op generaties schakers.
Voor wie dieper wil lezen:
Internationaal:
-Chess.com obituary (Peter Doggers) – uitgebreid overzicht van carrière, nalatenschap en reacties uit de internationale schaakwereld:
https://www.chess.com/news/view/jan-timman-obituary
-New in Chess: Podcast laatste opgenomen interview in november 2025:
https://www.newinchess.com/blog/post/nic-podcast-82-gm-jan-timman
Met toestemming van: Koninklijke Nederlandse Schaakbond d.d. 27-02-2026
Hieronder, want het schaakleven gaat nu eenmaal altijd verder, de partijverslagen van de vierde ronde bij Schaaksociëteit De Willige dame:
Fons Claessen mocht met wit ex-kampioen Pearl Uyttenhove bestrijden in de vierde ronde van het voorjaarskampioenschap 2026. Op het bord kwam 1.e4 d6, de Pirc-verdediging, 2.d4 Pf6 3.Pc3 c6, de Pytel-Czech-variant, die Pearl regelmatig van stal haalt.
Fons: "Pearl koos met 1.e4 d6 voor de Pirc-opening. Er werden door zwart veel pionzetten op de 6de rij gedaan, wat wit veel meer ruimte en een flinke voorsprong in ontwikkeling gaf."
Bij de overgang naar het middenspel kreeg Fons na een ruil in het centrum groot voordeel, dat hij tot tweemaal toe met het loperoffer 18.Lxh6 en 19.Lxh6 had kunnen omzetten in winst. Een kwaliteitsoffer van Pearl om de druk te verlichten had geen effect, hij bleef een moeilijke stelling houden. In zeer goede stelling bood Fons echter remise aan en dat was een zeer genereus en voor zwart zeer acceptabel aanbod.
Fons: "18.Tg3, hier had ik met 18.Lxh6 op avontuur kunnen gaan. Na 25.h4 bood ik remise aan, die Pearl accepteerde.
Ik had wel het idee dat wit beter stond, maar ik vond het wel prima zo."
Pearl stuurde, net als Fons trouwens, zijn notatie op en begeleidde dat met: "Hierbij het vriendschappelijke treffen met mijn secondant, Alphonse. Mr. Rooklift maakt een nette remise." (Fons Claessen - Pearl Uyttenhove ½−½)
Bij het treffen tussen Dick Korteland, wit, en John van Waardenberg kwam het Londonsysteem op het bord. Een rustige ontwikkeling volgde. John pakte met nogal wat pionzetten ruimte op de damevleugel en stelde stukontwikkeling wat uit. Dick concentreerde de troepen meer op de koningsvleugel. Een ogenschijnlijke pionwinst voor John na wat ruilen, liep door het inslaan op f7 van een wit paard behoorlijk anders. Het paard kon op straffe van mat in één niet worden genomen en de witte stelling zag er, zeker na het winnen van de kwaliteit zeer rooskleurig uit.
Maar een Waardenberg is, zoals u weet, pas verslagen als hij na het opgeven van een partij in de bus naar huis zit en de gemeentegrens is gepasseerd. John keek lang tegen een behoorlijk hopeloze opgave aan om remise te maken, maar Dick begon, wellicht geplaagd door de klok, mindere zetten te produceren. Zijn besluit om de dames te ruilen was het keerpunt in de partij. John won een paar pionnen en de zijne op de damevleugel vormden een onstopbaar kwartet. Een fout van Dick leidde via een paardvork tot torenverlies en het verlies van de partij. (Dick Korteland - John van Waardenberg 0−1).
Jisk Liemburg kreeg op 1.e4 de zet 1...c6, de Caro-Kann voorgezet door Cor Paans. Jisk maakte er de doorschuifvariant van. Beiden stonden een dubbelpion toe. Jisk rokeerde lang. Cor rokeerde niet, maar begon een zo op het oog redelijk kansrijk offensief op de damevleugel. Dat liep echter niet helemaal op rolletjes, Jisk verdedigde goed en na dameruil besloten de heren tot remise. (Jisk Liemburg - Cor Paans ½−½)
In de partij tussen Jan Siebelink en Han van Gorkom zag na zetverwisseling het Koningsindisch driepionnenspel het licht. Gedurende en na de opening had Jan ruimtevoordeel, de wat betere stelling en het initiatief. De spanning in het centrum werd lange tijd door beide spelers gehandhaafd. Het was Jan die met 17.d5 besloot het centrum vast te leggen. Rond de twintigste zet was Han onder de witte druk uit gekomen en kreeg hij door zo'n onverklaarbaar schaakmomentje van Jan een gratis centrumpion in de schoot geworpen. Wat volgde was een lang manoeuvreren van zwart om het voordeel te verzilveren. Toen een tweede witte pion verloren ging gaf wit op. (Jan Siebelink - Han van Gorkom 0−1)
Koos van Dalen speelde met wit tegen Piet Schuller en behandelde de Siciliaan die hij kreeg voorgeschoteld met 2.Lc4. Ach, een Siciliaan is tenslotte ook een Italiaan, nietwaar? In de opening slaagde Piet erin om de pionnenstructuur rond de witte koningsstelling te verstoren en na een foutje van Koos een van die pionnen,m die op f2, te winnen. Toch duurde het lang voor Piet de overhand begon te krijgen, want Koos voerde een inventieve verdediging. Toen hij echter nog een pion achteloos weggaf en de dames ruilde hielp hij zelf Piet in het winnende zadel. Een derde pion en onontkoombaar stukverkies noopten Koos tot het zwaaien met de witte vlag. (Koos van Dalen - Piet Schuller 0−1)
Een wat modernere Steinitzvariant van het Spaans kwam door toedoen van de met zwart opererende Ton van der Breggen op het bord tegen Wim Platje. De tegengestelde rokades, wit aan de korte zijde, beloofde een levendige partij met wederzijdse aanvalsdrift. Wit kreeg langzamerhand een uitstekende stelling, maar liet zijn voordeel verzanden. Een paardoffer op h3 accepteerde wit niet, maar had dat wel kunnen doen. Een tweede fout van Ton leidde alsnog tot verlies van het paard op h3 en na de grootscheepse afruil die daarna volgde hield Wim een toren en een pion als materiële winst over. Hij offerde in het eindspel zijn toren, maar daardoor was pionpromotie niet meer tegen te houden. (Wim Platje - Ton van der Breggen 1−0)
De nieuwe ranglijst en een overzicht van de uitslagen vind je via "Intern" ⇒ "Ranglijst".
Reacties zijn altijd welkom. Plaats ze helemaal onderaan bij "Een reactie plaatsen". Je e-mailadres wordt niet zichtbaar bij de publicatie.