RONDEVERSLAG | Godfried Bomans was een fervent amateurschaker. Steevast was hij als deelnemer te vinden bij het Hoogoventoernooi, het latere Corustoernooi, inmiddels Tata Steeltoernooi. Ook schreef hij diverse humoristische stukken met het schaakspel als onderwerp.
De typeringen die hij neerzette over het aanbevolen gedrag na het maken van een blunder zijn ronduit magnifiek en hilarisch is de beschrijving van de wijze waarop hij stukken won door het aanbrengen van valluikjes onder sommige velden van het bord.
Uit zijn omvangrijke oeuvre volgen hier nog twee gedeeltes uit 'Wat denkt een meester ervan - een kijkje achter de schermen' uit Elseviers Weekblad van 20 maart 1948:
'Doch laat ik niet afdwalen. Ik trad dus de zaal binnen. De vier meesters die deze avond aan bod waren, zaten op het podium reeds te denken. Euwe at daarbij een broodje. Het is mij een raadsel waarom die man nu juist dáár zijn broodjes moet eten. Dit doet men óf thuis óf onderweg in de trein. Men is in schaakkringen dan ook algemeen van mening dat zijn vijf verloren partijen aan deze verderfelijke gewoonte zijn toe te schrijven. In het algemeen hebben meelspijzen een nadelige invloed op de denkkracht. Bakkers zijn daarom slechte schakers. De uitdrukking 'melig' wijst trouwens met nadruk in deze richting.
Euwe at dus, Botwinnik, Smyslov en Keres daarentegen deden niets anders dan denken. Zij zagen doodsbleek. En geen wonder. Hun spelschema is te Moskou door Stalin persoonlijk vastgesteld. Elke afwijking daarvan vergroot hun kans om naar Siberië gestuurd te worden. Men begrijpe mij goed: zij komen daar tóch terecht. Elke Russische schaker eindigt vroeg of laat in Siberië. De vraag is alleen: hoe lang rek ik het nog? Het was merkwaardig om Botwinnik te zien toen hij tegen Euwe een zwakke zet deed. Hij begon terstond onverschillig te fluiten, maar de volkscommissaris Tolbov, die achter in de zaal zat, had het toch gezien. Hij kwam naar voren, tikte de arme man op de schouder en wenkte hem naar een hoekje. Niemand kon het fluistergesprek verstaan, Maar dat het raak was dat bleek wel toen Botwinnik plotseling in tranen uitbarstte en hardop verklaarde dat hij er spijt van had.'
De toelaatbaarheid van eten aan het bord tijdens de partij heeft later overigens wel eens tot felle discussies in de schaakwereld geleid.
Aan het einde van dit stukje staat het volgende humoristische proza: 'Ieder die ’s avonds bij het lamplicht een beetje zit te schuiven denkt: 'Kijk, ik schaak'. Dat is eenvoudig belachelijk. Hoeveel er aan werkelijk schaken vast zít, hoop ik aan onderstaande partij tussen dr. Euwe en mij te illustreren.
Het is de bekende partij die wij in 1940 te Scheveningen speelden en die in schaakkringen als 'De Dolkstoot' bekendstaat.
Wit: dr. Max Euwe
Zwart: dr. Godfried Bomans
1. e4 e5
2. Pf3 Pc6
3. Lb5 a6
4. La4 Pf6
Dit alles is nog gewoon, orthodox Spaans. Geen van beide meesters verlaat de gebaande paden. Maar dan komt Euwe met een nieuwtje:
5. Ns9!
Weinig gebruikelijk en daardoor angstaanjagend. Zwart dacht een ogenblik na en gaf toen dit doeltreffende antwoord:
5. G.B.r7!!!
Is het niet verbluffend van eenvoud? Dat kan ik ook, hoor ik de ongeschoolde lezer al zeggen. Jawel, maar kom er maar eens op! Euwe bleef nog een vol uur naar een oplossing zoeken en gaf toen op.
Een aardig voorbeeld hoe een partij niet lang behoeft te zijn om toch vol bekoring te zitten. Een volgende keer zal ik enige beschouwingen en analyses geven voor wat meer gevorderden.'
En nu maar eens kijken hoe het de schakers van De Willige Dame verging in de negende ronde van het Voorjaarskampioenschap 2025.
Pearl Uyttenhove stuurde ons zijn verslag van z'n partij in de negende ronde: John van Waardenberg - Pearl Uyttenhove. De Willige Dame, intern ronde 9. 8 april 2025.
"John vliegt mij naar de keel met de Oostenrijkse Aanval (witte pionnen op e4, d4 en f4; zwarte pionnen op c6, d6 en e7). Door de witveldige lopers af te ruilen weet ik het witte initiatief iets te kalmeren, maar John komt met voordeel uit de opening. Wit heeft namelijk meer ruimte, met name op de koningsvleugel waar beide monarchen hun tenten hebben opgeslagen. Zwart heeft nog geen verzwakkingen in zijn stelling maar daar kan John aan werken.
En opeens glimlacht de Schaakgodin naar de zwarte hoofdman en zijn krijgers: de witte ridders worden actief op de damevleugel, waar ze helemaal niets te zoeken hebben. Dat vertraagt de witte aanval op hun zwarte rivaal, terwijl zwart zijn tegenactie op de damevleugel kan inzetten.
Een tactische finesse gaat wit een op zich onbelangrijke pion kosten. Dan gaat John helemaal los: hij offert een heel paard voor een pion, wat zwart gretig accepteert. In ruil voor een toren en een loper slaat John mijn loper en een paard eraf. Ik moet met de g-pion terugnemen waardoor mijn koningsstelling danig is verzwakt: zwarte pionnen op e5, f6, f7 en h7 tegenover witte voetmannen op e4, f5, g2 en h3.
Dit biedt mogelijkheden voor een aanval op de zwarte hoofdman, maar kunnen de witte ridders snel genoeg het zwarte kamp binnen dringen? Voorlopig heeft John het initiatief en mijn koning evacueert met tegenzin van g8 naar een, hoe vernederend! Maar de zwarte hoofdman is nu voorlopig veilig.
De witte dame en toren dringen succesvol op g7 en h7 binnen en plunderen een deel van het zwarte kamp. Maar de overmacht is te groot. De zwarte hoofdman brengt een boodschap naar zijn koninklijke rivaal: "In ruil voor jullie banier krijgen jullie een vrije aftocht met behoud van alle goederen die jullie uit mijn kamp hebben geplunderd."
Dat laten de witte koning en zijn ridders zich geen tweede keer zeggen waarop de overgave wordt bekrachtigd.
Minstreels bezingen de moedige daden van Koning John en zijn ridders. Aan de kampvuren luisteren de jonge zwarte krijgers naar de verhalen over deze veldslag."
Rob Truijens kreeg met wit spelend te maken met een geduchte tegenstander in de gedaante van meervoudig kampioen Wim Jongeneel. Deze besloot om van de opening een Driepaardenspel te maken. Waarschijnlijk treft het alom heersende bezuinigingsvirus niet alleen de Nederlandse gemeenten. Een beetje behoorlijk Vierpaardenspel schijnt er tegenwoordig ook al niet meer af te kunnen. In ieder geval kreeg Rob het niet gemakkelijk. De opening verliep nog zonder moeilijkheden, maar omdat Rob zelf de f-lijn opende verloor hij daar de controle en tevens de pion van f2. Door brutaalweg de zwarte aanval te negeren won hij nog wel twee pionnen, maar kwam hij om mat te voorkomen, even later wel een toren voor een pion achter. De partij werd daarna door Wim bekwaam naar de schaakgeschiedenis verwezen. (Rob Truijens - Wim Jongeneel 0−1)
Dick Korteland en Jisk Liemburg waren het er na afloop over eens, dat ze zojuist een hele interessante partij hadden gespeeld. In een damepionspel ontsnapte de met zwart spelende Jisk in de opening aan pionverlies. Dick bezorgde hem wel een dubbelpion in het centrum, maar kwam daarna in het nadeel door het verlies van pion d4. Het initiatief ging wel naar Dick, maar echt alarmerend was dat niet voor Jisk. Rond de twintigste zet was de bereikte de partij het kookpunt. Dick speelde het sluw. Jisk hield een koel hoofd en nam een niet correct loperoffer aan. In verloren stelling overschreed Dick de tijd. (Dick Korteland - Jisk Liemburg 0−1)
Er kwam door toedoen van witspeler Fons Claessen een Londen-opening op het bord in de partij tegen Piet Schuller. Fons miste vroeg in de opening een kans op pionwinst. Fons: "Zwart speelde 8... e5, dat zou een pion moeten verliezen voor zwart, maar wit zag een aanval die achteraf niet bleek te bestaan. Ik speelde 9.Pxd5, en dit verliest de loper voor wit door een simpel 9... exf4 en een aanval is er niet voor wit." Fons slaagde er door een combinatie uit te voeren in de witte dame te veroveren door twee stukken te investeren. In de stand had Piet zodoende drie stukken en de kwaliteit voor een dame. Dat bleek ondanks heftig Claessiaans verweer voldoende voor de winst, zeker nadat door een fout nog meer materiaalverlies niet meer te voorkomen was. (Fons Claessen - Piet Schuller 0−1)
De partij tussen Wim Platje, die gewoontegetrouw opende met 1.e4, en Han van Gorkom werd er eentje die voorbij was voor de slag goed en wel een aanvang genomen had. In een Phildorverdediging kwam wit een iets beter uit de opening, maar na een uur spelen begon het erop te lijken, dat de zwarte veste geheel beveiligd was en er een langdurig partijtje loopgraafschaak in het vooruitzicht kwam te staan. Wim bood remise aan. Han accepteerde. (Wim Platje - Han van Gorkom ½−½)
Willem Weerdesteijn maakte er, met wit spelend, na wat verwisseling van zetten tegen de Franse opening van Koos van Dalen toch maar een doorschuifvariant van. Dat leverde hem in ieder geval een voordelige stelling op, maar naarmate de partij vorderde slaagde Koos er in om een gelijke stelling te bereiken. Na zestien zetten echter gaf Koos de partij, die overigens door Willem met zwart gespeeld had moeten worden, maar een niesoor die daarop let natuurlijk, plotseling op. (Koos van Dalen - Willem Weerdesteijn 0−1)
De Cozio-verdediging van het Spaans sierde na enkele zetten het bord in de partij tussen Ton van der Breggen en Cor Paans, die met zwart speelde. Enigszins ontsierend was dat Ton de eerste zes zetten nog sliep, dutte, een uiltje knapte en een tukkie deed, want op zet zes was hij een loper lichter. Even later verdween ook een van de witte torens in de Coriaanse snuifdoos en daarna was er geen eer meer te behalen voor Ton. (Ton van der Breggen - Cor Paans 0−1)
De nieuwe ranglijst en een overzicht van de uitslagen vind je via "Intern" ⇒ "Ranglijst".
Alle foto's van deze ronde kun je zien bij "Intern" ⇒ "Foto's".
Reacties zijn altijd welkom. Plaats ze helemaal onderaan bij "Een reactie plaatsen". Je e-mailadres wordt niet zichtbaar bij de publicatie.