|
Stelling van de Week nr. 14
|
|
Adolf Anderssen
Mat in 4 zetten
|
Adolf Anderssen heeft niet alleen
legendarische partijen gespeeld, hij heeft ook gecomponeerd. In de
hieronder in nummer 13 genoemde biografie van Anderssen staan 80 van zijn
problemen.
De stelling hiernaast wordt wel als
voorloper van het Indische Thema gezien. De oplossing telt slechts één
zettenreeks; er zijn geen varianten. Maar zo mooi in z’n eenvoud, het
onderbreken van de werking van Ld8, prachtig!
Oplossing:
1. Lh5!!
Kxh5 Gedwongen
2. Kg7
h6
3. Kf6
Kh4
4. Kg6#
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 13
|
|
Zwart: L.A.B.F. Kieseritsky
Wit: A. Anderssen
Stelling na 20. ... Pa6
Londen, 1851
Lionel Adalbert Bagration
Felix Kieseritsky.*)
Zijn naam
is onlosmakelijk verbonden aan de “mooiste partij ooit”/”The Immortal Game”/ gewonnen door Anderssen.
Vergis je daarbij niet in de speelsterkte van Kieseritsky.
In 1846 won hij een tweekamp van Bernhard Horwitz
(met de cijfers 7½-4½).
Deze
partij is gespeeld tijdens Anderssens bezoek aan Londen
t.g.v. het eerste Internationale Schaak-toernooi
in 1851. Von Gottschall deelt de partij in bij de
vrije partijen die voor en na het toernooi zijn gespeeld.
|
Anderssen speelde toen ook nog een partij tegen Kieseritsky
in het Londen-Club-toernooi. Voorzover ik heb
kunnen nagaan speelden Anderssen en Kieseritsky in Londen bij elkaar 13
keer tegen elkaar. Score:
Anderssen 6 gew 2 rem 5 verl.
Het slot van deze beroemde partij
begint in de diagramstelling.
Hoe
wint wit?
Antwoord:
21. Pf5xg7+ Ke8-d8
22. Df3-f6! Pg8xf6
23. Ld6-e7#
*) In de
prachtige biografie van Anderssen door Hermann von Gottschall is op blz. 101
e.e.a. over Kieseritsky te lezen. O.a. over zijn
begrafenis in Parijs 1853:
“... und nur ein Mann
folgte dem
Leichenzuge, er war dies – der Kellner
vom Café de la Régence, dem
bekannten Verrsammlungsorte
der Pariser
Schachspieler.”
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 12
|
|
Oorspronkelijke bron:
Bonus Socius (pseudoniem voor?)
12de eeuw
Mat in 2 zetten
Onderschrift van Murray:
The Kt is fidated
|
In de beroemde History
of Chess van
H.J.R. Murray in de herdruk van Oxford Press naar het
origineel uit 1913, is dit probleem opgenomen onder de middeleeuwse
problemen.
Oplossing:
1.Th7-g7!
1. ... Pd6-f7 2.Tg7-g8#
1. ... Pd6-f8 2.Ta7-a8#
1. ... Pd6-c8 2.Tg7-g8#
1. ... Pd6-b7 2.Ta7-a8#
1. ... Kd8-e8 2.Tg7-g8#
1. ... Kd8-c8 2.Ta7-a8#
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 11
|
|
Zwart: David Bronstein
Laszlo Szabo
Stelling na 28. ... g5-g4
Aljechin Herdenkingstoernooi
Moskou 1956
|
Bronstein bespreekt deze stelling in zijn geweldige boek “200
Open Games” om te laten zien hoe sterk een paard is. Immers met 29. Pd7
valt wit maar liefst alle zware stukken van zwart. En op 29. ... Kxd7 volgt
30. Dxc5 en hoeveel zwarte stukken ook op de koning gericht
staan, hij kan geen schaak geven.
Szabo vermoedt een valstrik
en speelt 29. Pc4. Is dat terecht of niet?
Antwoord: Ja, want na
29. Pb6-d7 Ke7xd7
30. De3xc5 heeft zwart het listige
30. ... Pf4-d5!!
1) Ontpent pion d6 en dreigt dus de dame te slaan, en
2) brengt de matdreiging Df3+ in de stelling. Zwart wint in
alle varianten.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 10
|
|
Zwart: Boris Spassky
Wit: Robert Fischer
Stelling na 52. Tc1-e1
Match Wereldkampioenschap
12de partij Reykjavik 1972
|
Beide spelers waren na de eclatante winst van Spassky in de 11de
partij toe aan een rustige partij. Fischer deed het kalm aan en gebruikte
meer bedenktijd dan zijn tegenstander. Blijkbaar waren beiden vooraf al
tevreden met remise.
Na 52ste zet is het zo ver.
Fischer speelt zijn toren na e1. Spassky vindt het welletjes
en besluit met een aardige remisecombinatie.
Hoe maakt zwart definitief
remise?
52. ... Td2xf2+
53. Kg2xf2 Le7-h4+
54. Kf2-e2 De4xf3
55. Ke2xf3 Lh4xe1
Hier besloten de spelers tot remise. Geen van beide spelers
heeft het kleinste kansje op winst.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 9
|
|
Zwart: A. Kotof
Wit: O. Bernstein
Groningen 1946
Zwarts laatste
zet was 48. ... Dg6-e4.
Zwart dreigt met
Txb2 de witte dame te winnen. De sluwe vos Bernstein heeft dat gezien. Wat
deed hij?
|
Twee doorgewinterde spelers ontmoeten elkaar na de oorlog in
Groningen. Kotof, die eind jaren dertig doorbrak, is snel een Sovjet
topspeler geworden. Bernstein speelde rond 1910 al in de grote toernooien
en is een legende. Natuurlijk is Bernstein, veel ouder dan zijn
tegenstander, de underdog.
Antwoord:
49. Tc8-h8+ Kh7-g6
50. f4-f5+!! De4xf5
(of e6xf5)
51. Dd2xh6+!! g7xh6
52. Ta8-g8#
Zwart heeft na 50. f5+
opgegeven.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 8
|
|
Zwart: A. Giri
Wit: J. Smeets
Kampioenschap van Nederland 2011
|
Om extra varianten te vermijden is een zwarte pion toegevoegd.
Wits b-pion staat op promoveren
Zwart heeft daartegen zijn maatregelen genomen.
Hoe pakte zwart de winst?
Antwoord:
1. ... Tf2-b2!
2. b7-b8D Tb2xb3+
3. Kb4xb3 Tg1-b1+
4. K~ Tb1xb8
Zwart staat gewonnen.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 7
|
|
Probleem van R. Steinweg uit 1963
|
Wit geeft mat in 2 zetten.
In de diagramstelling is dekking van Lh7 door de dame vanuit
b7 niet het eerste waar je aan denkt.
Oplossing:
1. Db7!
1. ... Kxh7
2. Dh1#
1. ... g6 (g5) 2. P(x)g6#
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 6
|
|
Uit AD 07.08.1972
Wit geeft mat in drie zetten.
|
Toen stonden de kranten nog vol met
schaakverslagen, in ’72, tijdens de match Spassky – Fischer.
Op 7 aug. plaatste het Algemeen Dagblad
onder het uitvoerig verslag van een partij uit die match deze stelling. Het
was de zesde in de reeks Snel Mat.
Antwoord:
1. h6-h7+ Kg8-h8
Het lijkt of zwart pat staat, maar wit heeft
2. Pf5-d6! f6-f5
Zwart moet zetten.
3. Pd6-f7#
1. ... Kg8-f8
2. h7-h8D of T#
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 5
|
|
Zwart: J. Adamski
Wit: A. Sznapik
Kampioenschap van Polen
Gdynia, 1973
|
Een instinkertje, we zeggen het
maar gelijk. Wit was zich van geen kwaad bewust.
Een doodgewone stelling en met bv.
32. Ke2 kon wit rustig wat gaan proberen. Maar nee, hij moest zo nodig 32.
Lc4 doen en f7 aanvallen.
Wit speelde 32. Lc4. Wat
deed zwart?
Antwoord:
Zwart rokeerde!
32. ... 0-0-0 †
Met schaak en aanval op Tb7.
Wit probeerde het nog even met L
tegen T maar dat was vergeefse moeite.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 4
|
|
Zwart: Cletus
Thuraisingham
Wit: Willem Platje
De Klockelaer
Voorjaarcompetitie 2011
Deze
stelling kwam voor in de 7de ronde van de Voorjaarscompetitie 2011 in de
Klockelaer.
|
Zwarts
laatste zet 29. … Lg4 was nodig om te voorkomen dat wit met de dame mat
geeft op g8.
Wit
had een heel sterke stelling en kon op verschillende manieren winnen.
Wat is de snelste weg naar winst?
Antwoord:
Het is mat in 4 zetten:
30. Tg3xg4!
Dreigt mat op g8.
30. ... h5xg4
31. Dg5-g7+ Th7xg7
32. h6xg7+ Kf8-g8
33. Th8#
Ineens Dg5-g7+ maakt ook mat maar
dan duurt het een paar zetten langer.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 3
|
|
Zwart: I. A. Horowitz
Wit: M. Monticelli
Kampioenschap USA Syracuse 1934
Zwart is aan zet, wat doet hij?
|
Uit deze partij is mij alleen de
hier weergegeven stelling bekend. We weten dan ook niet wat wits laatste
zet was die tot deze stelling heeft geleid.
Antwoord:
Zwart maakt het met eigenlijk één
zet uit:
1.
... Df1xa1!
Slaat wit
de zwarte toren dan is het mat in twee.
2. De4xf4?
Da1-a8+
De
volgende zet is het mat een feit.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 2
|
|
Bogoljubow,
boekte in de jaren twintig enkele fraaie successen o.a. winst in het zwaar
bezette toernooi in Moskou 1925. In 1929 daagde hij wereldkampioen Aljechin uit in een tweekamp die door de titelhouder
met 15½ - 9½ werd gewonnen.
Zwart: E. Bogoljubow
Wit : A. Aljechin
Uit WK-tweekamp 1929
Berlijn 13de partij
Stand na de 30ste
zet van zwart
|
De stand na 12 partijen
was 8-4 voor Aljechin. “Boggie”
moest wat doen en won de 13de en 14de partij. De 14de partij mondt uit in
een buitengewoon toreneindspel met ongelijke lopers, de 13de werd beslist
na een fout van Aljechin in een al wat mindere
stelling voor wit.
Pion a3 is niet meer te verdedigen en wit stelt
zich bij voorbaat schadeloos door pion a4 te slaan: 31. Ld1xa4.
Maar dat is een lelijke misrekening.
Wat
deed zwart daarna?
Antwoord na
31. Ld1xa4?
31. ... Dd3-e4!!
Zwart valt de beide stukken op a4 en e1 aan en één gaat er verloren,
want
32. Te1xe4
wordt bestraft met mat
32. ... Tc8-c1† en mat.
|
|
|
|
Stelling van de Week nr. 1
|
|
Zwart: Samuel Reshevsky
Wit: Carl Pilnick
Kampioenschap USA 1942
Stelling na 91ste zet van zwart
Bijna iedere
zet van zwart was winnend maar hij lette even niet op.
Wat doet wit?
|
Een bekende stelling. Zwart stond
al heel lang gewonnen, maar deed op de 91ste zet een beetje dom.
Wit speelde
92. Df5-f2!!
en pakte alsnog een half punt.
Zwart heeft niet anders dan slaan
van de witte dame, en dan is het pat.
Wit mag Donner nazeggen:
“Lieve pion op a5.
Lief klein ding.”
Ook hier is de witte a-pion in een
glansrol. Zonder hem gaat de grap niet door!
|
|
|