Stellingen van de week (serie 1)

Met oplossingen


schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 


 

Stelling van de Week nr. 14

 

 

 

Adolf Anderssen

 

 

Mat in 4 zetten

Adolf Anderssen heeft niet alleen legendarische partijen gespeeld, hij heeft ook gecomponeerd. In de hieronder in nummer 13 genoemde biografie van Anderssen staan 80 van zijn problemen.

 

De stelling hiernaast wordt wel als voorloper van het Indische Thema gezien. De oplossing telt slechts één zettenreeks; er zijn geen varianten. Maar zo mooi in z’n eenvoud, het onderbreken van de werking van Ld8, prachtig!

 

Oplossing:

1. Lh5!!  Kxh5 Gedwongen

2. Kg7    h6

3. Kf6    Kh4

4. Kg6#

 

 

Stelling van de Week nr. 13

 

Zwart: L.A.B.F. Kieseritsky

 

 

Wit: A. Anderssen

Stelling na 20. ... Pa6

Londen, 1851

 

 

Lionel Adalbert Bagration Felix Kieseritsky.*)

Zijn naam is onlosmakelijk verbonden aan de “mooiste partij ooit”/”The Immortal Game”/ gewonnen door Anderssen. Vergis je daarbij niet in de speelsterkte van Kieseritsky. In 1846 won hij een tweekamp van Bernhard Horwitz (met de cijfers 7½-4½).

 

Deze partij is gespeeld tijdens Anderssens bezoek aan Londen t.g.v. het eerste Internationale Schaak-toernooi in 1851. Von Gottschall deelt de partij in bij de vrije partijen die voor en na het toernooi zijn gespeeld.

 

 

Anderssen speelde toen ook nog een partij tegen Kieseritsky in het Londen-Club-toernooi. Voorzover ik heb kunnen nagaan speelden Anderssen en Kieseritsky in Londen bij elkaar 13

keer tegen elkaar. Score:

Anderssen 6 gew 2 rem 5 verl.

 

Het slot van deze beroemde partij begint in de diagramstelling.

 

Hoe wint wit?

 

Antwoord:

21. Pf5xg7+  Ke8-d8

22. Df3-f6!  Pg8xf6

23. Ld6-e7#

 

*) In de prachtige biografie van Anderssen door Hermann von Gottschall is op blz. 101 e.e.a. over Kieseritsky te lezen. O.a. over zijn begrafenis in Parijs 1853:

“... und nur ein Mann folgte dem

 Leichenzuge, er war dies – der Kellner vom Café de la Régence, dem bekannten Verrsammlungsorte der Pariser

Schachspieler.” 

 

 

Stelling van de Week nr. 12

 

Oorspronkelijke bron:

 Bonus Socius (pseudoniem voor?)

12de eeuw

 

 

Mat in 2 zetten

 

Onderschrift van Murray:

The Kt is fidated

In de beroemde History of Chess van

H.J.R. Murray in de herdruk van Oxford Press naar het origineel uit 1913, is dit probleem opgenomen onder de middeleeuwse problemen.

 

 

Oplossing:

 

1.Th7-g7!

1. ... Pd6-f7 2.Tg7-g8#

1. ... Pd6-f8 2.Ta7-a8#

1. ... Pd6-c8 2.Tg7-g8#

1. ... Pd6-b7 2.Ta7-a8#

1. ... Kd8-e8 2.Tg7-g8#

1. ... Kd8-c8 2.Ta7-a8# 

 

 

 

 

Stelling van de Week nr. 11

 

Zwart: David Bronstein

 

 

Laszlo Szabo

Stelling na 28. ... g5-g4

Aljechin Herdenkingstoernooi

Moskou 1956

 

Bronstein bespreekt deze stelling in zijn geweldige boek “200 Open Games” om te laten zien hoe sterk een paard is. Immers met 29. Pd7 valt wit maar liefst alle zware stukken van zwart. En op 29. ... Kxd7 volgt

30. Dxc5 en hoeveel zwarte stukken ook op de koning gericht staan, hij kan geen schaak geven.

 

Szabo vermoedt een valstrik en speelt 29. Pc4. Is dat terecht of niet?

 

Antwoord: Ja, want na

29. Pb6-d7 Ke7xd7

30. De3xc5 heeft zwart het listige

30.   ...  Pf4-d5!!

1) Ontpent pion d6 en dreigt dus de dame te slaan, en

2) brengt de matdreiging Df3+ in de stelling. Zwart wint in alle varianten.

 

 

Stelling van de Week nr. 10

 

Zwart: Boris Spassky

 

 

Wit: Robert Fischer

Stelling na 52. Tc1-e1

Match Wereldkampioenschap

12de partij Reykjavik 1972

Beide spelers waren na de eclatante winst van Spassky in de 11de partij toe aan een rustige partij. Fischer deed het kalm aan en gebruikte meer bedenktijd dan zijn tegenstander. Blijkbaar waren beiden vooraf al tevreden met remise.

Na 52ste zet is het zo ver.

Fischer speelt zijn toren na e1. Spassky vindt het welletjes en besluit met een aardige remisecombinatie.

 

Hoe maakt zwart definitief remise?

 

52. ...     Td2xf2+

53. Kg2xf2  Le7-h4+

54. Kf2-e2  De4xf3

55. Ke2xf3  Lh4xe1

Hier besloten de spelers tot remise. Geen van beide spelers heeft het kleinste kansje op winst.

 

 

Stelling van de Week nr. 9

 

 

Zwart: A. Kotof

 

 

Wit: O. Bernstein

Groningen 1946

 

Zwarts laatste zet was 48. ... Dg6-e4.

Zwart dreigt met Txb2 de witte dame te winnen. De sluwe vos Bernstein heeft dat gezien. Wat deed hij?

 

 

 

Twee doorgewinterde spelers ontmoeten elkaar na de oorlog in Groningen. Kotof, die eind jaren dertig doorbrak, is snel een Sovjet topspeler geworden. Bernstein speelde rond 1910 al in de grote toernooien en is een legende. Natuurlijk is Bernstein, veel ouder dan zijn tegenstander, de underdog.

 

 

Antwoord:

49.  Tc8-h8+    Kh7-g6

50.  f4-f5+!!   De4xf5

         (of    e6xf5)

51.  Dd2xh6+!!  g7xh6

52.  Ta8-g8#

Zwart heeft na 50. f5+

opgegeven.

 

Stelling van de Week nr. 8

 

Zwart: A. Giri

 

 

 

Wit: J. Smeets

Kampioenschap van Nederland 2011

 

Om extra varianten te vermijden is een zwarte pion toegevoegd.

Wits b-pion staat op promoveren

Zwart heeft daartegen zijn maatregelen genomen.

 

Hoe pakte zwart de winst?

 

 

Antwoord:

1.  ...   Tf2-b2!

2. b7-b8D Tb2xb3+

3. Kb4xb3 Tg1-b1+

4. K~     Tb1xb8

Zwart staat gewonnen.

 

 

Stelling van de Week nr. 7

 

Probleem van R. Steinweg uit 1963

 

Wit geeft mat in 2 zetten.

 

In de diagramstelling is dekking van Lh7 door de dame vanuit b7 niet het eerste waar je aan denkt.

 

 

 

 

 

Oplossing:

1. Db7!

1. ...  Kxh7    2. Dh1#

1. ...  g6 (g5) 2. P(x)g6#

 

Stelling van de Week nr. 6

 

 

 

 

 

Uit AD 07.08.1972

Wit geeft mat in drie zetten.

 

Toen stonden de kranten nog vol met schaakverslagen, in ’72, tijdens de match Spassky – Fischer.

Op 7 aug. plaatste het Algemeen Dagblad onder het uitvoerig verslag van een partij uit die match deze stelling. Het was de zesde in de reeks Snel Mat.

 

Antwoord:

1. h6-h7+  Kg8-h8

Het lijkt of zwart pat staat, maar wit heeft

2. Pf5-d6! f6-f5

Zwart moet zetten.

3. Pd6-f7#

 

1. ...     Kg8-f8

2. h7-h8D of T#

 

 

Stelling van de Week nr. 5

 

Zwart: J. Adamski

 

 

Wit: A. Sznapik

Kampioenschap van Polen

Gdynia, 1973

Een instinkertje, we zeggen het maar gelijk. Wit was zich van geen kwaad bewust.

Een doodgewone stelling en met bv. 32. Ke2 kon wit rustig wat gaan proberen. Maar nee, hij moest zo nodig 32. Lc4 doen en f7 aanvallen.

 

Wit speelde 32. Lc4. Wat deed zwart?

 

 

Antwoord:

Zwart rokeerde!

32.  ...  0-0-0

Met schaak en aanval op Tb7.

Wit probeerde het nog even met L tegen T maar dat was vergeefse moeite.

 

 

 

Stelling van de Week nr. 4

 

Zwart: Cletus Thuraisingham

 

 

Wit: Willem Platje

De Klockelaer

Voorjaarcompetitie 2011

 

 

 

Deze stelling kwam voor in de 7de ronde van de Voorjaarscompetitie 2011 in de Klockelaer.

 

Zwarts laatste zet 29. … Lg4 was nodig om te voorkomen dat wit met de dame mat geeft op g8.

Wit had een heel sterke stelling en kon op verschillende manieren winnen.

 

Wat is de snelste weg naar winst?

 

 

 

Antwoord:

Het is mat in 4 zetten:

30.  Tg3xg4!

Dreigt mat op g8.

30.   ...       h5xg4

31.  Dg5-g7+    Th7xg7

32.  h6xg7+     Kf8-g8

33.  Th8#

Ineens Dg5-g7+ maakt ook mat maar dan duurt het een paar zetten langer.

 

 

Stelling van de Week nr. 3

 

Zwart: I. A. Horowitz

 

 

Wit: M. Monticelli

Kampioenschap USA Syracuse 1934

 

Zwart is aan zet, wat doet hij?

Uit deze partij is mij alleen de hier weergegeven stelling bekend. We weten dan ook niet wat wits laatste zet was die tot deze stelling heeft geleid.

 

Antwoord:

Zwart maakt het met eigenlijk één zet uit:

 

1.  ...        Df1xa1!

Slaat wit de zwarte toren dan is het mat in twee.

2. De4xf4?     Da1-a8+

De volgende zet is het mat een feit.

 

 

 

Stelling van de Week nr. 2

 

Bogoljubow, boekte in de jaren twintig enkele fraaie successen o.a. winst in het zwaar bezette toernooi in Moskou 1925. In 1929 daagde hij wereldkampioen Aljechin uit in een tweekamp die door de titelhouder met 15½ - 9½ werd gewonnen.

 

Zwart: E. Bogoljubow

 

 

Wit :  A. Aljechin
Uit WK-tweekamp 1929

Berlijn 13de partij

Stand na de 30ste zet van zwart

 

 

 

De stand na 12 partijen was 8-4 voor Aljechin. “Boggie” moest wat doen en won de 13de en 14de partij. De 14de partij mondt uit in een buitengewoon toreneindspel met ongelijke lopers, de 13de werd beslist na een fout van Aljechin in een al wat mindere stelling voor wit.

 

Pion a3 is niet meer te verdedigen en wit stelt zich bij voorbaat schadeloos door pion a4 te slaan: 31. Ld1xa4.

Maar dat is een lelijke misrekening.

Wat deed zwart daarna?

 

Antwoord na

31. Ld1xa4?

31.    ...       Dd3-e4!!

Zwart valt de beide stukken op a4 en e1 aan en één gaat er verloren, want

32.   Te1xe4

wordt bestraft met mat

32.    ...       Tc8-c1† en mat.

 

 

Stelling van de Week nr. 1

 

 

Zwart: Samuel Reshevsky

 

 

Wit:  Carl Pilnick

Kampioenschap USA  1942

Stelling na 91ste zet van zwart

 

Bijna iedere zet van zwart was winnend maar hij lette even niet op.

Wat doet wit?

 

Een bekende stelling. Zwart stond al heel lang gewonnen, maar deed op de 91ste zet een beetje dom.

 

Wit speelde

92. Df5-f2!!

en pakte alsnog een half punt.

Zwart heeft niet anders dan slaan van de witte dame, en dan is het pat.

 

Wit mag Donner nazeggen:

“Lieve pion op a5.

Lief klein ding.”

 

Ook hier is de witte a-pion in een glansrol. Zonder hem gaat de grap niet door!

 

 

www.tomsschaakboeken.nl