EUWE drieluik, aflevering 3

Kandidatentoernooi Zürich  1953

Max Euwe – Miguel Najdorf        

9de ronde, Zürich, 13.09.1953    E61

Bronnen en analyses:

E (Euwe): Schach-Elite im Kampf Turnierbuch über das Weltmeisterschafts-Kandidatenturnier 1953

Br (Bronstein): Zurich International Chess Tournamen 1953

N (Najdorf): Zürich 1953 - 15 contenders for the World Chess Championship

K (Kasparow): My Great Predecessors Part II

H/tvb (Houdini/tekst tvb)

tvb Plakboek nr. 1 1950 – 1953 blz. 53

PGN

LIVE

Euwe drieluik deel 1

Euwe drieluik deel 2

 

 

Euwe gaat los!

 

6.11.15 tvb

De derde en laatste Euwe-partij die in deze korte reeks onder de loep wordt genomen. Deze partij spreekt wel het meest tot de verbeelding. Veel wordt "op gevoel" gespeeld. Euwe gaat los.

Euwe kennen we uit degelijke positiepartijen. Het is alsof de witspeler bij deze laatste gelegenheid - Euwe speelde dit kandidatentoernooi op 52-jarige leeftijd - alle remmen losgooit en wil demonstreren dat hij ook spectaculair kan spelen. Niet alleen in deze partij, ook die tegen Geller uit de tweede ronde die Euwe met zwart speelde, en won, munt uit door vuurwerk. In "Max Euwe biografie van een wereldkampioen" (Alexander Münninghoff en Max Euwe) geeft hij een resumé van zijn eigen visie, maar ook van die van de anderen, op deze partij tegen Najdorf.

Wat een groot man, als schaker, als bestuurder en als schaakleraar.

 

 

 

     

Euwe en Najdorf begin jaren ‘50

 

 

 1. d4      Pf6

 2. c4      g6

 3. g3      Lg7

 4. Lg2     0-0

 5. Pc3     c5

 6. d5      e5

 7. Lg5     h6

 8. Lxf6    Dxf6

 9. d6

Diagram 1

Stelling na 9. d6

K: ! Dapper en doelbewust gespeeld. Aan deze opmars liggen twee ideeën ten grondslag: Bemoeilijken van de ontwikkeling van zwarts damevleugel en het drijven van een wig tussen zwarts strijdkrachten. Kasparow geeft nog een aardige uitspraak van Euwe: "Het is waar dat dat er moed voor nodig is een pion, een stuk of zelfs een toren te offeren zonder duidelijk aanwijsbare compensatie. Maar in veel gevallen is de moed uit noodzaak geboren. De speler heeft gekozen voor een riskante opstelling en moet nu de gevolgen accepteren. .... !"

 9. ...     Pc6

10. e3      b6

11. Ld5

E: In combinatie met de volgende zet kan wit zijn stukken sterk plaatsen. Pion d6 is indirect gedekt met Lxf7+.

11. ...     Kh8

 

N: Ik had 11...La6 moeten spelen. met het idee Tac8 gevolgd door b6-b5, om de witte damevleugel aan te vallen. .... Ik zat na te denken over f7-f5 om het sterke paard e4 te verdrijven.

Br: Om f5 voor te bereiden. De koningsaanval - met f7-f5 - lijkt mij sneller en gevaarlijker dan het idee van Najdorf.

12. Pe4     Dd8

13. h4

Br: !

E: Om het paard op g5 voor een directe koningsaanval te kunnen gebruiken.

13. ...     f5

 

Diagram 2

Stelling na 13. ... f5

tvb: Bronstein slaat de spijker op z'n kop: Deze zet dient er niet toe pion b2 aan te vallen maar om voor de zwarte koning op g7 een vluchtveld te creëren. Alle auteurs zijn het er over eens dat e5-d4 het nadeel heeft dat veld f4 nu vrij komt voor wits koningspaard.

14. Pg5

 

H/tvb: De verschillende gezamenlijke auteurs waarderen de zettencombinatie h4 en Pg5. Maar Houdini is terughoudend en is van mening dat de "Najdorf-visie Lb7, Tb8 enz. hier het beste is.

14. ...     Lb7

15. g4

H/tvb: De kwaliteitswinst met 15.Pf7+ Txf7 16.Lxf7 Pb4 17.Ld5 Lxd5 18.cxd5 e4 Ook na de partijzet 15. g4 vindt H dat zwart wat beter staat.

15. ...     e4

 

Diagram 3

Stelling na 15. ... e4

tvb: Alle auteurs zijn het er over eens dat het nadeel van e5-e4 is dat veld f4 nu vrij komt voor het witte koningspaard.

16. Pe2     Lxb2

17. Pf4

Br: Wit, op zijn beurt, offert eveneens de kwaliteit. Kon zwart nu niet op a1 slaan? Die vraag is niet met varianten te beantwoorden..... Het lijkt mij (Br. dus) dat de witte aanval niet te stuiten is, zeker niet onder deze toernooicondities. Bronstein voegt nog een opmerking toe: Wits aanval zou snel vervliegen wanneer hij zich tot het kwaliteitsoffer (op a1, tvb) zou beperken!

17. ...     Df6

 

E: ?

H:?

N: Ik kon de toren niet nemen:

17. ... Lxa1 18. Pxg6+ Kg7 19. Pxf8

H/tvb: Het beste is nu

19. ... Dxf8! 20. gxf5 Dxf5 21. Dxa1+ Df6 22. Dxf6+ Kxf6 23. Pxe4+

met voordeel voor wit.

18. gxf5    Lxa1?

 

Diagram 4

Stelling na 18. ... Lxa1?

Houdini vindt Lxa1 zonder meer een blunder. (+- 3.00)

Br: Omdat wit hoe dan ook een van de belangrijke velden in zwarts koningsstelling zal veroveren, geeft zwart zijn dame om later eventueel zijn dame te kunnen geven voor twee stukken of een pion en een stuk.

Het volgende deel van de partij doet je terug denken aan die oude gevechten van de meesters uit de Italiaanse school.

Na 18. ... gxf5 19. Tb1

(19. Dh5 Pe5 20. Lxb7 Lxa1 21. Lxa8 Txa8 22. Ke2 Lb2)

19. ... Le5 20. Dh5 krijgt wit een gigantische aanval, aldus Bronstein.

Houdini heeft echter 20. ... ...Lxf4 paraat. 21. exf4 Pd8 met voordeel voor zwart.

Ik zal u niet vermoeien met de analyses van Kasparow in Great Predecessors Part II. Schitterend allemaal.

19. Pxg6+   Kg7

20. Pxe4?

Diagram 5

Stelling na 20. Pxe4

De commentatoren kunnen zich wel vinden in de paardzet. Bronstein merkt op dat Euwe het niet ingewikkeld wil maken en een strakke lijn volgt waarin zwart geen keus krijgt.

K: De computer (2003, tvb) ondersteunt de aanbeveling 20.Pf4 (tvb: volgen uitgebreide analyses.)

H/tvb: mijn elektronisch brein dateert van vorig jaar en geeft een veel sterkere zet, die geen van de commentatoren vermeldt.

20. Tg1!! Lc3+ 21.Kf1 Dxf5 22.Pf4 met winnend spel.

Br: Wit laat hier eigenlijk mee zien dat hij de aanval intuïtief speelt, meer dan alles te berekenen. ...... Maar (aldus Br.) - alles goed en wel, Euwe ontving een schoonheidsprijs voor deze partij; de juryleden deden niet te moeilijk en wij zullen ook niet pietluttig zijn. Iedere grootmeester heeft zijn eigen stijl met zijn sterke en zwakke punten.

20. ...     Lc3+

21. Kf1     Dxf5

Diagram 6

Stelling na 21. ... Dxf5

K: Het lijkt of zwart het ergste gehad heeft; hij heeft een enorm materieel voordeel en zijn stukken lijken actief ....

E: Pc3 is dankzij de matdreiging op f2 indirect gedekt.

22. Pf4

 

K: !! Een rustige zet die het hele beeld verandert; hoe kan zwart Lc3 redden?

E: Deze zet dwingt zwart zijn loper prijs te geven.

Br: Zwart heeft nog maar een zet of twee nodig om zijn stelling te stabiliseren en te ontsnappen met een toren-plus, maar dat moeten dan wel twee goede zijn.

22. ...     Kh8

23. Pxc3    Tae8?

Diagram 7

Stelling na 23. ... Tae8?

N: "Very short of time - the one thing I needed most in this position" deed ik een slechte zet en verloor de partij. Ondanks Euwe's ingenieuze spel had ik met 23. ... Pa5 niet behoeven te verliezen.

Br: In plaats van de tekstzet 23. ... Tae8 was 23...Pd8 noodzakelijk.

H: 24. Da1! (24. Lxb7 Pxb7 25. Pcd5!)

Br: Ongetwijfeld, echter, zette Euwe met 20. Pxe4 een rem op zijn aanval, waarop Najdorf op zijn beurt verzuimde zijn geluk te verzilveren.

24. Pce2

 

K: Na een hele ronde te hebben gemaakt is dit dappere dier precies op tijd om deel te nemen aan de slotaanval.

24....      Tg8

25. h5

Diagram 8

Stelling na 25. h5

Hier is Houdini het weer helemaal oneens met de commentatoren en vindt hij/zij het maar een zet van niks. Beter zijn

-  25. Da1+ De5 26. Dxe5+ Txe5 27. Lxg8 Kxg8 28. Tg1+ Kf7 29. Pg3, en  -   -  25. Pg3 Txg3 26. fxg3.

 

25. ...     Tg5

26. Pg3     Txg3

27. fxg3

Euwe laat dit geheel onbesproken terwijl H dit een volkomen gelijke stelling vindt.

27. ...     Txe3?

 

Vraagteken van H. (27...Pa5!)

28. Kf2

 

Wit staat weer gewonnen

28. ...     Te8

29. Te1      Txe1

H: 29. ... Te5

30. Dxe1    Kg7?

31. De8     Dc2+?

32. Kg1

Diagram 9

Stelling na 32. Kg1

Het is mat in een paar zetten.

32. ...     Dd1+

33. Kh2     Dc2+

34. Pg2     Df5

35. Dg8+     Kf6

36. Dh8+     Kg5

37. Dg7+

Najdorf: “Hoewel ik meerdere ernstige fouten beging is het terecht om op te merken dat mijn "gentlemanly" tegenstander op een wijze speelde, zowel elegant als geïnspireerd, een voormalig wereld-kampioen waardig. Bravo Dr. Euwe!”

1-0

 

www.tomsschaakboeken