EUWE drieluik, aflevering 1: Zürich 1934
Max Euwe – Alexander Aljechin
           D31
Zürich (5), 18.07.1934
Bronnen/aantekeningen: Aljechin/Euwe/Houdini/tvb

PGN

LIVE

Euwe drieluik Deel 2

Euwe Drieluik Deel 3

 

meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

EUWE, basis van het schaken in Nederland,

in drie partijen

 

Wereldberoemde partijen, honderden keren nagespeeld en bewonderd. De partijen in dit drieluik zijn niet alleen spectaculair maar ook bepalend voor zijn ambitie om de wereldtitel te veroeveren, en, zoals de derde, de ambitie om bijna bij wijze van afscheid te tonen dat hij nog altijd een schaker is waar niet mee valt te spotten.

 

Met Giri is weer een Nederlandse schaker tot de wereldtop doorgedrongen. We kunnen alleen maar hopen dat zijn successen opnieuw een brede interesse voor het schaken weet op te wekken.

Het resultaat, maar ook de spectaculaire inhoud van de partij die we hier laten zien, heeft bijgedragen aan het klimaat waarin de organisatie van een WK-match tussen Euwe en Aljechin mogelijk werd. Bijna anderhalf jaar later - om precies te zijn op 3 oktober 1935 - begon in het Carlston Hotel in Amsterdam, de strijd om de wereldtitel.

In deze eerste partij van het drieluik, gespeeld in het toernooi in Zürich in 1934, werd het meeste commentaar gewijd aan Euwe's 28. e3-e4 (Is dit wel een sterke zet?), 30. ... f7-f6 (Waarom begaat Aljechin deze blunder?) en natuurlijk de volgende prachtzet van wit. De combinatie die Euwe had voorbereid voor het geval zwart 30. ... f7-f6 zou spelen is hoe dan ook de moeite waard. Probeer het zonder bord te bedenken!?!

 

Bronnen:

 - (A) Internationales Schachturnier Zürich 1934, Analyses Aljechin

 - (E) From my Games 1920-1937 Analyses Euwe

 - (B) Max Euwe, biografie van een wereldkampioen Münninghoff/Euwe

 - (K) My great predecessors Part II Kasparov –

N.B. Kasparov heeft zich bij de bespreking van deze partij vooral op reeds genoemde bronnen beroepen.

 -  (H/tvb): Houdini/tvb

 

 

 1. c4     e6

 2. d4     d5

 3. Pc3    a6

 4. cxd5   exd5

 5. Lf4    Pf6

 6. e3     Ld6

 7. Lxd6   Dxd6

 8. Ld3    Pc6

 9. Pge2   0-0

10. a3     Pe7

11. Dc2    b6

12. b4     Lb7

13. 0-0    Tfe8

14. Pg3    Pg6

15. Tfc1   Ph4

16. Pce2   c6

17. Tab1   Te7

18. a4     Tae8

19. a5     b5

20. Pf4    Tc7

21. Dc5    Dd7

Diagram 1

Stelling na 21. ... Dd7

 

 

22. Te1

of  22. Tb2 Lc8 23. h3 g6 24. Tbc2

 

 

22. ...   Pg6

23. Lf5   Dd8

24. Pd3   Lc8

25. Tbc1

De meeste commentatoren vinden dit het beste. (+0.51), hoewel ..

Diagram 2

Stelling na 25. Tbc1

 

25. ...    Pe7

26. Lxc8   Pxc8

27. Pe5  Te6

28. e4!

In de commentaren wordt verschillend geoordeeld over e3-e4.

A: ? ... Afgezien van de nalatigheid op de 12de zet heeft Euwe de partij tot dusver doelbewust gespeeld en onmiskenbaar een drukstelling bereikt. Des te onbegrijpelijker is de - slechts op een tactische grap berustende - met de stelling strijdige tekstzet, die de tegenstander het zeer belangrijke veld d5 cadeau doet. Heel goed is hier: 28. Dc2 Pd7 29. Pd3, enz.

E: Euwe reageert hierop met: “Op dit punt zou men een of ander zuiver positioneel vervolg verwachten, zoals 28. Dc2, Pd7 29. Pd3. De tekstzet werd door Aljechin hevig bekritiseerd op grond van de idee dat de zet geheel gebaseerd is op een tactische finesse. Déze overweging is echter geheel ingegeven door de primaire strategische betekenis van de tekstzet, die wit een paar zetten terug in gedachten had, met name bij 22. Te1. De onderbouwing van de tekstzet is dat de speler met de meeste vrijheid voor actie moet trachten zijn bewegingsvrijheid te vergroten door nieuwe lijnen te openen waar dan ook."

 

En dit is Euwe niet genoeg. Blijkbaar is hij door de opmerkingen van Aljechin behoorlijk op z'n teentjes getrapt want hij acht het nodig nog het volgende toe te voegen:

E: Het is waar dat de zet (e3-e4, tvb) op het eerste gezicht tamelijk gewaagd is en zelfs in tegenspraak met wits plan, want zwart bezit veld d5 voor zijn stukken, de witte damepion is geïsoleerd en zwart heeft mogelijkheden voor tegenspel op de e-lijn. In werkelijkheid komt het er op neer dat wanneer wit op deze weg verder gaat, spoedig zal blijken dat zelfs het verlies van een stuk onmiddellijk tot resultaat leidt. Het moet goed begrepen worden dat wit slechts tot de tekstzet besloot na zeer intensieve bestudering van de stelling."

 

28. ...    Pxe4

 

Diagram 3

Stelling na 28. ... Pxe4

A: Het begin van een hallucinatie: Ik dacht serieus dat wit van plan was een stuk ongedekt te laten (einzustellen, “in” te zetten)! Anders had ik natuurlijk het veel sterkere vervolg 28. ... dxe4 29. Pxe4 Pd5 30. g3 f6 31. Pd3! De7 gekozen, ook al heeft wit dan de iets betere stelling. 31...De7

tvb: Euwe heeft hier commentaar op:

E: In dat geval echter heeft wit een aantoonbaar gewonnen stelling.

tvb: Euwe geeft in From my Games hierbij de nodige varianten.

H: 31. ... Tce7!

29. Pxe4   dxe4

30. Txe4

Diagram 4

Stelling na 30. Txe4

30. ...    f6??

 

In het rondeoverzicht, niet van Aljechin, in het toernooiboek lezen we o.a. de volgende fraaie tekst (vrij vertaald):

"..... Aljechin behandelde het hem door Euwe voorgeschotelde damegambiet wat lichtzinnig, van bovenaf (hogerhand) zogezegd .... Een ongewone gebeurtenis bracht hem (Alj) uit het evenwicht. Aljechin wilde een Hollands paard, dat hem door nieuwsgierig rondstaren ergerde, in de kortste keren neermeppen, maar ongelukkigerwijze was dit een geschoold circuspaard dat nu onverwacht met een prachtige sprong, dwars door de bezittingen van de wereldkampioen, een zwarte kroondiamant in de vorm van een pion mee terug nam."

A: ""Der Witz is ganz hübsch, hätte aber von Schwarz eben deshalb durchschaut werden sollen. Weiss müsste ja, wenn nichts besonders los wäre, eine Figur verlieren! Ein solcher Glücksfall unter Meistern ist einem <en-plein-Gewinn> in Monte Carlo zum mindestens gleichbedeutend.""

tvb: Hier kan sprake zijn van een schromelijke onderschatting van de tegenstander. Aljechin ging er in de partij blijkbaar van uit dat Euwe - op grond van de ongedekte stelling van de witte toren - een blunder beging.

 

31. Pf7!!

 

Diagram 5

Stelling na 31. Pf7

De clou! Wit valt de zwarte dame én de toren op e6 aan.

E: Het is deze zet die bevestigt dat 28. e3-e4 gezond is!

 

31. ...    De8

 

A: 

- Op 31. ... Kxf7?? volgt 32. Dh5+ Ke7 33. Txe6+.

Neemt zwart nu op e6 – 33. ... Kxe6 - dan is het mat in 4 zetten:

34. Te1+ Kd6 35. Dc5+ Kd7 36. Df5+ Kd6 37. De6#;

- 31. ... Dd7? 32. Ph6+! gxh6 gedwongen,

33. Tg4+ Kf7 34. Dh5+ Ke7 35.Tg7+!

 

Aljechin laat, behoudens een enkele opmerking bij de 41ste zet, verder commen-taar achterwege.

 

 

32. Txe6   Dxe6

 

Diagram 6

Stelling na 32. ... De6

 

33. Pd8!  De4

 

- 33. ... Dd6 34. Dxd6 Pxd6 35. Txc6+-

- 33. ... De7 34. Pxc6 Dxc5 35. Txc5+/-

 

 

34. Pxc6  h6

35. d5    Dd3

36. h3

H: 36. Te1! Kh7 37. h3 Df5 38. Te8 Dd3 39. Kh2 Df5 40. Dd4 Pd6 41. Ta8+-

 

 

36. ...   Dd2

37. g3

H: 37. Tc3! Td7 38. De3 Dxe3 39. fxe3+-

 

37. ...   Kh8

38. Kg2   Dd3

Diagram 7

Stelling na 38. ... Dd3

 

H: “?” 38. ... Kh7 39. Dc2+ Dxc2 40. Txc2 Pe7 41. d6 Txc6

42. dxe7 Te6 43. Tc7 Kg8 44. Kf3 Kf7 45. e8D+ Kxe8 46. Txg7+-.

 

39. Te1    Kh7

40. Te3?

 40. Te8! f5 41. Dd4 Dxd4 42. Pxd4+-

 

40. ...    Dd2?

41. Te8

A: Met 41. Te4 en 42. Td4 kon wit al in het middenspel winnen:

41. ...    Dd3

Houdini/tvb:

41. ... Td7 42. Td4 De2 43. Pb8 Td8 44. d6 Pxd6 45. Pc6+-

 

 

42. Dd4    Dc4

43. De4+   Dxe4+

44. Txe4    Kg8

 

Diagram 8

Stelling na 44. ... Kg8

 

 

45. Pb8    Kf7

46. Pxa6   Td7

47. Td4    Pe7

48. d6

 48. Pc5! Txd5 49. Txd5 Pxd5 50. a6 Pb6 51. a7 f5

 52. Kf3 Pa8 53. h4 Kf6 54. Ke3+-

 

 

48. ...    Pf5

49. Td5    Pxd6

50. Pc5    Td8

Diagram 9

Stelling na 50. ... Td8

51. Pe4

 

 51. a6!

51. ...   Pb7?

52. a6!   Ke6

53. Txd8

1-0

www.tomsschaakboeken.nl