De Nimzowitsj-verdediging Deel 3

 

Een ode aan Arie Luca† en Rob Klop†

 

Tekst en analyses van Rob Klop

Enkele minder relevante varianten weggelaten.

 

Een korte inleiding op deze reeks is te lezen in Deel 1

Deel 2

 

schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

Wit: Arie Luca

Zwart: Rob Klop

 

 1. e2–e4   Pb8–c6

 2. d2–d4   d7–d5

 3. e4–e5

Naast deze zet zijn er twee andere logische mogelijkheden.

Dat zijn 3. Pc3 en 3. e×d5.

 

 3. . . .   f7–f6

Een ander logisch idee is 3.  . . .  Lf5 zoals in de volgende partij gebeurde. Maar veel zetten zijn omwisselbaar.

 

 4. Lf1–b5

Diagram 1

 

Om een bepaalde reden spelen veel mensen hier graag 4.f4, maar ik vind het idee van Arie eigenlijk wel beter. In een oude partij Duras – Nimzowitsj volgde

4. f4 Lf5 5. Pf3 e6 6. Ld3 Le4!? en na 7. c3 Dd7 8. De2 f5 was er een taaie blokkadepartij ontstaan.

 

 4. . . .   Lc8–f5

 5. Pg1–f3  Dd8–d7

 6. 0–0     a7–a6

 7. Lb5–a4

Of 7. Lxc6 Dxc6 8. Pc3 0–0–0 en zwart heeft geen problemen.

 

 7. . . .   b7–b5

 8. La4–b3  Pc6–a5

Niet alleen bedoeld om het loperpaar te verkrijgen, maar ook om c7-c5 te kunnen spelen.

Diagram 2

 

 

 9. Tf1–e1

Ik verwachtte eigenlijk 9. Pbd2, waarop ik 9. . . . e6 van plan was.

 9. . . .   Pa5×b3

10. c2×b3

Grappig, logisch vond ik toen

10. a×b3 e6 11. Ph4 Lg6 12. P×g6 h×g6 13. Dg4 Kf7 of zoiets met een moeilijke stelling voor beide spelers.

 

10. . . .   e7–e6

11. Pf3–h4  Lf5–g6

Ook de alternatieven 11. . . . N e7 en 11. . . . B ×b1 heb ik onderzocht. In alle stellingen was er een ongeveer gelijke stand ontstaan.

 

12. e5×f6   g7×f6

13. Lc1–f4  c7–c5

Diagram 3

 

 

Deze zet verraste Arie, maar ik vond het wel logisch. Maar zowel

13.  . . . Ld6 als 13.  . . . Pe7 hadden voordelen, maar ook nadelen.

 

14. Dd1–g4

Een andere voor de hand liggende zettenreeks is:

1) 14. P×g6 h×g6 15. d×c5 L×c5 16. Dc2 g5 17. D×c5 g×f4 18. Pc3 Pe7

met ingewikkeld spel, maar ik denk dat door de open g- en h-lijnen zwart iets beter

staat. Of

2) 14. a4 b4 (misschien is 14. . . . b×a4!? 15. T×a4 c×d4 beter)

15 .d×c5 L×c5 16. P×g6!? h×g6 17. Dc2! Tc8

18. D×g6 Kd8 19. Pd2 e5 20. Lg3 Ld4 met goede compensatie voor de geofferde zwarte pion.

 

14. . . .   Lg6–f7!?

Diagram 4

 

 

Achteraf twijfel ik eraan of dit de beste zet was. Alternatieven waren:

 

1) 14. . . . c×d4!? en nu volgt op

 

1-1) 15. T×e6? Kf7! met winst. Beter is

1-2) 15. D×e6† D×e6 16. T×e6† Kf7 met ingewikkelde stellingsbeelden.

Het beste leek mij

1-3) 15. Pxg6!? h×g6 16. Dxg6† Kd8 17. Pd2 Lb4!?

18. a3! La5 19. b4 Lb6 20. Rac1 Tc8 21. Txc8† K×c8 .

Wit staat positioneel wat beter door de zwakkere zwarte pionnen en de ontwikkelingsachterstand.

 

Of mijn eerste favoriet

2) 14.  . . .  Kf7!?

2-1) 15. d×c5 L×c5 16. Pc3 en na 16.  . . . Pe7 of 16.  ...  Tc8 of  16.  . . . Td8 staat zwart beter.

 

Later vond ik een nieuw idee, waardoor blijkt dat 14.  . . .  Lf7 toch de beste is?

 

Het beste is voor wit na 14. . . . Kf7!? Is de zet

2-2)  15. Dh3! en nu iets als 15.  . . . Lb1!? 16. Ta×b1 gevolgd door Tac8 of c×d4. De stelling is ongeveer in evenwicht.

 

15. d4×c5   e6–e5

Diagram 5

 

Niet mogelijk is 15.  . . . L×c5?  16. Dg7! Da7 17. Lg3! en wit staat op winst.

 

16. Dg4–g3

Goed voor zwart is 16. D×d7†?! K×d7 17. Lg3 L×c5

en zwart heeft een klein maar duidelijk voordeel. Zie het centrum en het loperpaar.

Een idee dat lijkt op de tekstzet is 16. De2.

 

16. . . .   Pg8–e7

 

In deze stelling dacht ik dat zwart uitstekende compensatie had voor de geofferde pion.

 

17. Dg3–f3

Diagram 6

 

 

Dit stukoffer verraste me toch wel. Arie kennende had ik eerder

1) 17. Ld2 Tg8 of 17.Le3 Tg8 verwacht. De zwarte drukstelling is dan heel kansrijk. Een slechte versie van het stukoffervariant is

2) 17. L×e5 Tg8! 18.Df4 f×e5 en nu:

 

― 19. D×e5 0–0–0 met voordeel voor zwart of

― 19. T×e5 Tg4! 20. Df6 Tc8 met nog meer voordeel.

 

Waarschijnlijk wel goed was

3) 17. Dc3!? exf4 18. D×f6 Tg8 met een soortgelijke chaos als in de partij.

 

17.   ...   e5xf4

18. Df3×f4  Th8–g8

Een blunder is 18.  . . .  Lg7? 19. Pf5! met winst.

 

19. Df4×f6

Diagram 7

 

 

Een andere puinhoop ontstaat na

19. Pf5 Kd8 20. Pd6 Lh5 21. D×f6 en nu 21.  . . . Dg4 of 21.  . . .  Lg7(!)

en zwart staat waarschijnlijk wat beter.

 

19. . . .   Lf7–g6

20. Pb1–c3

Na 20. P×g6 T×g6 21. Dh4 Df5!

heeft zwart een klein voordeel. Al blijft het een chaosstelling.

 

20. . . .   b5–b4

Diagram 8

 

 

Ziet er wat onlogisch uit, maar Pc3 staat te sterk. Een idee was

1) 20.  . . .  d4?! 21. Tad1 d3!?

(slecht is 21 . . . .  Lg7? 22. Pd5! L×f6  23. P×f6 Kd8 24. P×d7 K×d7 25. T×d4

met groot voordeel voor wit)

22. c6!? met waarschijnlijk goed spel voor wit. Maar

 

2) 20.  . . .  Tc8 had voordelen. Na

― 21. b4 Tc6 heeft zwart geen klagen. Beter is dus

― 21. D×a6 T×c5 22. b4 Tc6 23. D×b5

en wit staat beter door de vrije damevleugelpionnen. Het blijft chaotisch, maar ik

vertrouw de zwarte stelling totaal niet.

 

21. Pc3–a4  Ta8–d8

Diagram 9

 

 

Eigenlijk uit nood geboren. Mijn eerste plan was

21.  . . .  Db7 maar na 22. c6 Dc7 23. Pc5 Tc8

is het lastig voor beide partijen. Na

 

1) 24. P×a6 D×c6 25.D×c6 T×c6 26. P×b4 heeft wit een voordeel. Maar misschien is 2) 24. Pb7!? D×c6 25. Pd6 Kd7 26. Pf3!? D×d6 27. Pe5! nog wel beter. Zwart is

nu verplicht om 27.  . . . D×e5 28. D×e5 te spelen waarna wit duidelijk voordeel heeft.

 

Het beste lijkt nu

28.  . . . Le4, maar na 29. T×e4! d×e4 30. D×e4 geven de vele zwakke zwarte pionnen wit een duidelijk voordeel.

 

22. c5–c6

De lastigste zet voor zwart denk ik. Hoewel ook

 

1) 22. Tad1!? Lg7!?

waarschijnlijk tot voordeel voor wit leidt. Ik hoopte op de hebzucht van wit. Zwart krijgt gevaarlijke tegenkansen na

2) 22. D×a6?! Dg4!

Analysediagram 10

Analysediagram

na. 22. … Dg4

Op

2-1) 23. Pf3? volgt 23.  . . . Lf5! Met zeer sterke aanval voor zwart. Ik denk zelfs een winnende aanval. Na

 

2-2) 23. Db5!? Kf7 of

2-3) 23. Dc6 Kf7

is de stelling zeer moeilijk in te schatten al heeft zwart duidelijk tegenspel.

Op het eerste gezicht lijkt

2-4) 23. g3 het beste, maar na 23.  . . . Le4!

zijn de dreigingen erg vervelend. Een enkel voorbeeldje is

 

24. Db5?! Kf7 25. f3?! D×h4! 26. f×e4 Txg3!

27. h×g3

(Rybka, tvb: Mat is alleen te voorkomen met 27.Kh1.)  

27. … D×g3   28. Kf1 Df3 29. Kg1 Lh6! gevolgd door 30.  . . .  R g8!

Zonder 24. Db5 is 24. f3 D×h4 25. f×e4 T×g3! remise.

 

22. . . .   Dd7–c7

Diagram 11

 

 

Nu is 22.  . . .  Dg4? 23. Pb6! Le4 niet aan te raden wegens

24. c7! Tc8 25. f3! L×f3 26. P×c8  L×g2? 27. T×e7† L×e7 28. D×e7 mat.

 

23. Pa4–c5  Td8–d6

24. Pc5–e6  Dc7×c6

25. Ph4×g6  h7×g6

Helaas gaat 25.  . . .  T×g6? niet wegens 26. D×f8† Kd7 27. Dd8 mat.

De stelling stinkt voor zwart. De zwarte koning is zeer ongelukkig geplaatst.

 

26. Ta1–c1  Dc6–b6

Ook 26.  . . . Dd7 27. Tc7! T×e6 28. D×e6 D×c7 29. D×g8 is erg gunstig voor wit.

(Rybka/tvb: 26...Txe6! 27.Dxe6 Dxe6 28.Txe6 Kf7 29.Txa6+-.)

 

27. Tc1–c7   d5–d4

Diagram 12

 

Eigenlijk uit wanhoop geboren. Arie vond dit de fout of verzwakking waar hij op wachtte. Misschien dat

1) 27.  . . .  g5 of 

2) 27.  . . .  a5 beter zijn.

 

Maar de logische zetten

3) 27.  . . .  T×e6 28. Tc8 Kd7 29. T×e6! D×e6 30. Td8†! K×d8 31. D×e6

geven wit een duidelijk voordeel. De zwakke zwarte pionnen zijn kansloos.

 

Maar ook

4) 27.  . . . Tc6 28. Pg7! Kd8  29. Txc6 Dxc6 30. Df7!

lijkt erg goed voor wit. Wit hoeft het alleen maar nauwkeurig te spelen.

 

28. Tc7–c8†  Ke8–d7

29. Tc8–a8

Diagram 13

 

Deze zet had ik zwaar onderschat. Ik had alleen maar echte aandacht geschonken aan

 

1) 29. Pxf8 K×c8  30. D×e7 Dc7 met redelijk onduidelijk spel. Of ook aan

2) 29. T×f8 T×e6 30. T×e6  D×e6 31. D×d4 Pd5! 32. Da7†! Pc7

Met eeuwig schaak.

 

29. . . .    Lf8–h6

Foutief is 29.  . . .  T×e6 30. T×e6  Dc5!? 31. Te1 en zwart blijft in grote problemen zitten.

 

Mijn eerste plan was hier

29.  . . .  Lg7, maar na

- 30. Pc5! is het hopeloos. 30.  . . . D×c5? 31. D×e7 Kc6 32. Txa6 Kb5 33. T×d6 is

simpel en duidelijk. Iets beter is

- 30. . . . Kc6 31. De7 T×a8 32. Pa4 Db5 33. Tc1 en wit moet winnen.

 

30. Pe6–c5†  Kd7–c6

31. Df6–f3†

Na 28.  . . . Kd7 had ik deze zet 31. Df3 gemist en ook de stelling na 29.  . . . Lg7 had ik te oppervlakkig bekeken.

 

31. . . .    Kc6×c5

32. Te1×e7   Db6–c6

Helaas is 32.  . . .  T×a8 niet mogelijk wegens 33. Te5† Td5  34. D×d5†† met mat.

 

33. Df3–d3!?

Diagram 14

 

33. . . .    Kc5–d5

Pure wanhoop, want alle andere zetten lopen ook heel slecht af. Na

 

1) 33.  . . . T×a8 34. Dc4† Kb6 35. D×b4†

is zwart reddeloos verloren.

 

Het volgende alternatief was

2) 33.  . . .  Dd5 34. T×g8 D×g8  35.Dc2 Kb5 36. Te5! en nu

36.   . . .   Kb6 37. Dc5 Kb7 38. Te7 met een snel mat of

36.  . . .  Td5  37. Dc4 Kb6 38. T×d5 en wit heeft een sterke aanval een kwaliteit en twee pionnen, dus dat moet simpel winnen.

Dus ik probeerde nog iets met de d-pion.

 

34. Ta8×g8   Dc6–c1†

35. Dd3–f1   d4–d3

Natuurlijk niet 35.  . . . D×b2 wegens 36. Dc4#.

 

36. Df1×c1   Lh6×c1

37. Kg1–f1   Lc1×b2

38. Kf1–e1   Lb2–c3†

39. Ke1–d1   d3–d2

Na 33.  . . . Kd5 was mijn eerste plan hier: 39. . . . Tf6, maar na

40. Td8 Kc5 41. T×d3 was ik mijn belangrijke pion kwijt.

 

40. Tg8–f8

Bah, daarmee verhindert Arie mijn laatste hoop op tegenspel. Hij wint.

 

1–0

 

 

 

www.tomsschaakboeken.nl