100 JAAR GELEDEN …. 1906

-      100 jaar geleden 1909

-      100 jaar geleden 1911

Nummers 1 en 2 zijn eerder verschenen in Partijen 1 en 2.
Nieuw zijn de nummers 3a en 3b, die een koppel vormen en meer de kant opgaan van de eindspelstudie. In 3a laat Salwe, nota bene de winnaar van het toernooi in nummer 2, de kans voorbijgaan de partij te besluiten met een in eindspelstudies voorkomend thema. Door de analyse kan de partij na 100 jaar alsnog de nodige aandacht krijgen.

                   
1. Alapin, S. - Romanovsky, A. A.                      C32
Fourth Russian National Tournament St Petersburg, januari 1906

Uitslag: 1. Salwe 2/3 Rubinstein, Blumenfeld 4. Snosko-Borowski
5. Alapin 6/7. o.a. Romanovski

Bronnen en analyses: Lesser Known Chess Masterpieces 1906-1915: 335 Games as Reported in the Year Book of Chess, Marco/tvb/Fr8


Koningsgambiet

Deze partij staat in de CB Bigbase als gespeeld in 1905 en in “Lesser Known Chess Masterpieces: 1906/1915 335 Games as Reported in The Year-Book of Chess” uitgave Dover, als gespeeld in het “Fourth Russian National Tournament” januari 1906.
Ik weet niet hoe het in het oude Rusland van voor de revolutie met de data zit maar wellicht hebben we hier te maken met een toernooi rond de jaarwisseling. De Hundert Jahre Schachturniere en Hundert Jahre Schachzweikämpfe  van Dr. P. Feenstra Kuiper spreekt ook van 1906:  Op blz. 66 staat de uitslag van St. Petersburg 1906.
De zwartspeler, een broer van P.A. Romanovsky die in 1934 vóór Euwe eindigde in het toernooi van Leningrad, was kampioen van de USSR in 1921.
Alapin kom je regelmatig tegen in de toernooien rond 1900 en in b.v. de Dreihundert Schachpartien van Tarrasch. Naast bekend speler was hij ook theoreticus (denk aan 1.e4,e5 2. Pe2) die, lezen we in de The Oxford Companion to Chess, in zijn publicaties partijen opvoerde van “Attakinsky” en “Defendarov”.
In Kagan’s Neueste Schachnachrichten, jaargang 1922 (en misschien ook in andere jaargangen) staan allerlei bijdragen van hem. Het eerste is getiteld ‘Ein bischen Schachphilosophie’, en is een beschouwing over schaken o.a. m.b.t. de begrippen ‘kunst’ en ‘wetenschap’. Aan het artikel is een partij toegevoegd, gespeeld in ‘Caïssenburg’ tussen Offensivin en Defendarow. Hij kent ook de bekende matador Opferaroff.
Hij besluit zijn betoog met een advies aan de overwonnen volkeren -  het is 1922 – in het geval de winnaar de remise met geweld uit de weg gaat: Viribus unitis! Oftewel Met vereende krachten!

Als ik Hans Ree goed begrepen heb was er in Amsterdam ook een Schaakvereniging Alapin.

Aandacht nu voor het Falkbeer Gambiet.

1.e4 e5 2.f4 d5
Door mij steevast en met plezier gespeeld, hoewel niet altijd met succes.

3.exd5 e4
Estrin noemt deze variant eerst na 3. ... e4 het Falkbeer Tegengambiet en het vervolg met 3. ... c6 het Nimzowich Tegengambiet, terwijl 3. Pf3 de titel Geweigerd Tegengambiet meekrijgt.

4.d3
Of 4.Lb5+ Waarmee H.J. van Donk mij eens in een vluggertje verraste. 4...Ld7 5.De2 Pf6 6.Pc3 Lc5 7.Pxe4 0-0 8.Lxd7 Pbxd7 9.d3 Pxd5 10.Pf3 Te8 11.f5 Lb4+ 12.Kf2 P7f6 13.g3 Dd7 14.c4 Pxe4+ 15.dxe4 Pf6 16.e5 Dxf5 17.Kg2 Tad8 18.a3 Ld6 19.Td1 Dh5? (19...Pg4 ) 20.c5! Txe5 21.Dxe5 Dg4 22.cxd6 Te8 23.Dxe8+ Pxe8 24.d7 De4 25.d8D Dc2+ 26.Ld2 1-0 Anderssen,A-Falkbeer,E, Berlijn 1851.

4...Pf6 5.dxe4 Pxe4 6.Pf3 Lc5 7.De2 Lf2+?
7...Lf5 8.g4?! 0-0! 9.gxf5 Te8 10.Lg2 Pf2 11.Pe5 Pxh1 12.Lxh1
1) 12… Pd7! Zwart staat beter. 13.Pc3 f6 14.Pe4 fxe5 15.Pxc5 Pxc5 16.fxe5 Dit wil je met wit niet graag spelen. 16...Dh4+ 17.Kf1 Tf8 18.Kg1 Dd4+ 19.Le3 Dxe5 20.Te1 Pd7 21.Dc4 Kh8 22.Le4 Tae8
1.1) 23.Lf2 Pf6 24.Lg2 Dxf5 25.Txe8
1.2) 23.Ld4 Df4 24.Te2 Pf6 25.Lxf6 gxf6 26.h3 Tg8+ 0-1 Spielmann,R-Tarrasch,S, Maehrisch Ostrau 1923.
2) 12...f6? 13.d6! fxe5 14.Dc4+ Kh8 15.Dxc5 Pc6 16.Df2 exf4+ 17.Kf1 Te5 Zwart heeft weliswaar maar T voor 2L maar hij speelt volop mee.
 
zie volgende kolom


8.Kd1 diagram

Beschrijving: Beschrijving: AlapinRoma1

8...f5
8...De7 Houdt wat langer vol maar wit staat gewonnen.
“In the present game Alapin introduces an important innovation” (Marco)

9.Pfd2!
“If White plays 9. Kt-QB3, Black can savely Castle, and 10, KtxKt, PxKt; 11. QxB, etc., follows and Black obtains the Kt. The subtlety of 9. KKt-Q2 therefore lies in the fact that Kt prevents Black from castling.
(Marco) Hij geeft nog de volgende partij van een jaar eerder:
9. Pc3 Lf2+ 10. Ld2 Pxc3 11. Lxc3 Dxd5+ 12. Kc1 Td8? 13. b4 Lb6? 14. De7  1-0  Alapin-Marshall, Oostende 1905.

9 …  Lh4 10.Pxe4 fxe4 11.Dxe4+ Kf7 12.Ld2 Lf6 13.Pc3 g6 14.Ld3 Pa6 15.Df3 Pb4
  diagram

Beschrijving: Beschrijving: AlapinRoma2


16.a3?
16.Lc4 Tamelijk voor de hand liggend.
1) 16...Te8 17.Pe4 Zwart kan van alles doen zoals 17. .. Lxb2, 17. ... Txe4 of 17. ... Lg4 maar het ziet er niet overtuigend uit ook omdat de zwarte K niet al te veilig staat en het zwarte P nog een veilig heenkomen moet zien te vinden. 17...a5 Handhaaft het P en houdt daardoor nog wat druk op de witte stelling. Maar wit heeft keus genoeg om het tot een goed eind te brengen.
2) 16...Lf5? Wie van het avontuur houdt speelt nu 17.g4 met voor wit gunstige ontwikkelingen.
 
16...Pxd3 17.cxd3 Te8
Alapin maakt het nu in snel tempo af.

18.Kc2 Ld7 19.Tae1 Txe1 20.Txe1 b5 21.Pe4 a5 22.g4 c5 23.f5 b4 24.fxg6+ Kxg6 25.Tf1 Ta6 26.g5 La4+ 27.Kb1 bxa3 28.Pxf6
 
1-0



2. Rudolf Swiderski – Frank James Marshall  D04            
Oostende  1906


Eindstand Finale
1. Schlechter
2. Maroczy
3. Rubinstein
4, 5 en 6.
Burn, Bernstein en Teichmann
7. Marshall
8. Janowski
9. Perlis

Bronnen en analyse:
- Frank Marshall’s Best Games of Chess, Dover Reprint 1960, van My Fifty Years of Chess, Marshall. 1942.
- Frank Marshall, United States Chess Champion, A Biography with 220 Games, Soltis, McFarland 1994
.


Swiderski
(1878-1909) Duits talent met successen in de periode vanaf 1900. Met een slechte gezondheid en “met talenten boven het gemiddelde” but finding “full consolation neither as a musician, a chessplayer, nor as an artist”, benam hij zich het leven, naar men zegt omdat hij een komende operatie niet aankon.
Marshall (1877-1944)

In deze kolommen mag Frank James Marshall niet ontbreken. Hij heeft aan talrijke toernooien meegedaan. Om een paar toppers te noemen: Oostende 1906 en 1907, Karlsbad 1907, 1911 en 1929, San Sebastian 1911 en 1912, Sint Petersburg 1914, New York 1924 en 1927, Moskou 1925 enz. Zijn belangrijkste overwinning behaalde hij in Cambridge Springs (USA) 1904, twee punten vóór de nummers 2/3 Janowski en Em. Lasker.
Hij was de grondlegger van de befaamde Marshall Chess Club, New York.

Hij overleed, terugkerend van een schaakavond, op straat.
Het Dover-boek was al zeer de moeite waard als partijverzameling, maar de biografie van Soltis laat de lezer zien wie hij was in zijn leven en carrière.
Zijn altijd strijdlustige instelling heeft een rijkdom aan fraaie partijen opgeleverd.

1.d4 d5 2.Pf3 c5 3.e3 Pf6 4.Pbd2 Pc6 5.Le2 Lf5 6.dxc5 e5 7.Lb5 Dc7 8.b4 Le7 9.Lb2 Pd7 10.a3 0-0 11.c4 Ld3 12.Db3 e4 13.cxd5!
Soltis: "Een verbetering t.o.v. 13. Bxc6 in een eerder in het toernooi gespeelde partij tegen Spielmann die Swiderski in 23 zetten verloor. Wit offert een loper voor pionnen en een dominerend centrum waarbij Marshall in de wat ongewone rol van verdediger wordt geduwd."

13. …  Lxb5 14.Pxe4 Pce5 15.Lxe5 Pxe5 16.d6 Pd3+ 17.Kd2 c6
 

Beschrijving: Beschrijving: SwiderskiMarshall1
Stelling na 17. … Dc6  
  
  

17...Dd7 18.a4 Pxf2 19.Pxf2 Lc6 20.e4 Lf6 21.b5 Lxa1 22.Txa1+-

18.dxe7?


zie volgende kolom


18.dxe7?

Krijgt van Marshall en van Soltis een vraagteken met de opmerking dat wit na 18. Pc3 moet winnen. "Now Marshall gets to play like Marshall", schrijft Foltis.

18.Pc3!! Twee uitroeptekens bij Marshall. Hij werkt dit niet verder uit. Soltis: Er dreigt zowel 19. dxe7, als 19. Pxb5 gevolgd door 20. Dxd3.

18...Lf6 19.Pxb5
(19...Lxa1 20.Dxd3 Lf6 21.Pc7 Tab8 22.Pd5 Ld8 23.Td1 Ziet er wel heel gunstig uit voor wit.)
19. …Pxf2

Beschrijving: Beschrijving: SwiderskiMarshall2
analysediagram
Stelling na 19. … Pxf2


Wit moet hier kiezen:

1) 20.Pc7 Pxh1 21.Txh1 Tab8 22.Pd5 Tfe8 (22...Ld8 Om verdubbeling van de pionnen op de f-lijn te voorkomen, maar wit krijgt zo alle ruimte die hij wil.) 23.Pxf6+ gxf6 24.Dd3 Tbd8 25.Tf1 Met voordeel voor wit.

2) 20.Pbd4 Lxd4 21.Pxd4 Dxg2 22.Thg1 Dxh2 23.Pf3 Dh5 24.Pd4 Dh2 Remise.

18...Dxe4 19.exf8D+ Txf8 20.Pd4
20.Taf1

20...Pxf2 21.Thg1 Td8


Beschrijving: Beschrijving: SwiderskiMarshall3
Stelling na 21. … Td8


22. Taf1?
22. Tae1! (Marshall).

22...Txd4+! 23.exd4 Dxd4+ 24.Kc1 Da1+ 25.Db1

Verliest het snelst.

25...Dc3+ 26.Dc2 Dxa3+ 27.Kd2 Dxb4+ 28.Ke3 Pg4+ 29.Kf3 Pxh2+

0-1

 

3a. Georg Salwe – Eugene Snosko Borovsky   D40
DSB-15. Kongress Nuernberg (8), 1906

Eindstand:
1. Marshall
2. Duras
3 en 4. Forgacs en Schlechter
5. Tschigorin
6 en 7. Salwe en Wolf
Totaal 17 deelnemers.

Salwe 1860-1920
Snosko-Borowski 1884-1954

Bron: Der vierzehte und fünfzehte Kongreß des Deutschen Schachbundes Coburg 1904 Nürnberg 1906,
OLMS 1984 Band 46

tvb/Fr8

 



1.d4 d5 2.Pf3 c5 3.e3 e6 4.c4 Pf6 5.Pc3 Pc6 6.Ld3 dxc4 7.Lxc4 a6 8.a4 b6 9.0-0 Lb7 10.Pe2 Dc7 11.dxc5 Lxc5 12.Pg3 0-0 13.Ld2 e5 14.Lc3 e4 15.Pd2 Pe5 16.Le2 Tfe8 17.Tc1 Dd6 18.Pb3 De6 19.Pd4 Lxd4 20.Lxd4 Tad8 21.h3 Td7 22.Te1 Ted8 23.Dc2 Tc8?
23. .. h5
24.Dxc8+ Lxc8 25.Txc8+ Pe8 26.Tec1 f5 27.Lxa6 Kf7 28.Lb5 Te7 29.Tb8 Pd6 30.Txb6 Dd5?? 31.Txd6 Dxd6 32.Pxf5 Db8

  
Opgave: Wit wint in stijl
  

33.Pxe7
Ja, dit wint, maar de stelling verdient de zet 33. Tc8!! Dxc8 34. Pd6+
Niet moeilijk, maar wel mooi. In het toernooiboek is de partij zuinigjes behandeld en wordt van 33. Tc8 geen gewag gemaakt. Iemand moet die zet gezien hebben.
De D is op klaarlichte dag gevangen. Een ook in eindspelstudies voorkomende combinatie. Troitzky heeft ook op dit terrein de nodige studies gemaakt. Een voorbeeld voegen we hieronder bij.
 
33...Kxe7 34.Tc3 Dd6??
34...Ke6 Stelt het onvermijdelijke nog even uit.

35.Lc5 1-0


3b. Studie Troitzky, 1914 (nee, niet uit 1906)

Troitzky 1866-1942
Bron: 360 Brilliant and Instructive End Games, Reprint DOVER.
In dat boek studie nr 173


 
Beschrijving: Beschrijving: ResizeTroitzky  
Studie Troitzky, 1914
Wit speelt en wint.

Oplossing:
1.Tb7!
Dg8
De zwarte D gaat in alle gevallen verloren.
1...Df8 2.Pe5+ Kc5 3.Pd7+ of
1...Da8 2.Pe5+ Kc5 3.Tb8!


2.Pe5+ Kc5 3.Tb8!
Dh7 4.b4+ Kd6 5.Th8!
Voor de derde keer biedt de T zich aan.
 
5. … Dxh8 6.Pf7+

www.tomsschaakboeken.nl