SCHAAKPARTIJEN Aflevering 4

meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl


In deze aflevering partijen die rechtsreeks te maken hebben met “SCHAAKBOEKEN 3”.
In partij 1 een voorbeeld van Toloesj’ attractieve speelstijl. In de 2de partij een topper van Nezjmetdinov met een paardoffer om van te dromen.
Tartakower en Bogoljubow bekampen elkaar als een stel vechtende jonge honden.

1. ToloesjBondarevsky 1-0

Leningrad-Moskou 1939

2. NezjmetdinovKotkov 1-0

17de Kamp. Russische Federatie, 1957

3. TartakowerBogoljubow 1-0

London, 1927

1. Alexander Toloesj- Igor Bondarevsky        
Leningrad/Moskou, 9de ronde, 1939                                   B26
tvb/Fr8


                            
  
   Flohr                             Toloesj                         Bondarevsky


Bij de bespreking van “1000 Schaakpartijen” in de rubriek Schaakboeken 3 heb ik gezegd een partij te zullen opnemen uit dit grote toernooi gehouden in Moskou en Leningrad in 1939.

Het werd een geweldig - zo niet het allerbeste – succes van Salo Flohr (1908-1983), een speler die nu niet direct in verband wordt gebracht met ondernemende en attractieve partijen. Maar schaken kon ie. Meer het minuscule werk, het manoeuvreren op de vierkante meter en het verzilveren van een voordeeltje in lange eindspelen.

Een jaar na zijn teleurstellende resultaat in het AVRO-toernooi (laatste plaats) won hij hier afgetekend. Uit 17 partijen behaalde hij 12 punten.
Tweede werd Reshevsky met 1½ punt achterstand
Vier spelers kwamen op de gedeelde 3de tot 6de plaats:
Makkanogoff
, Ragozin, Loewenfisch, de oude rot, en Lilienthal.
Keres (in het AVRO-toernooi nog gedeeld eerste met Fine)  en Smyslow deelden de 12de en 13de plaats met 8 punten.

Het Russische contingent omvatte niet alleen oudere spelers die al decennia lang aan de top stonden, Loewenfisch (1889-1961), I.L. Rabinowich (1891-1942) en P. Romanowski (1892-1964), maar ook jongere spelers die tijdens en na de oorlog een grote rol gingen spelen, Toloesj (1910-), Ragozin (1908-1962), Bondarevsky (1913-1979) en natuurlijk Smyslow (1921- en inmiddels dus 85 jaar). Dat waren de jonge honden, twintigers toen. Een leeftijd die niet te vergelijken is met de huidige trend van tieners om bij de wereldtop te horen.

Hier een partij tussen twee van hen.
Toloesj is z’n leven lang de scherp aanvallende en riskante stijl is trouw gebleven. In 1950 werd hij 2de in het Sovjet Kampioenschap en in 1953 won hij het internationale toernooi in Boekarest met o.a. Smyslow, Petrosyan, Spassky, Boleslavsky en Szabo onder de deelnemers.
Bondarevsky  – op de foto doet hij me denken aan Tony Bennett - won de Sovjettitel in 1940 gedeeld met Lilienthal. Hij trok zich vroeg terug uit het actieve bordschaak en wijdde zich aan correspondentieschaak (GM in 1961). Hij was de trainer van Spassky in diens WK-matches tegen Petrosyan.
In “Het zoeklicht op het Wereldschaaktoernooi Amsterdam 1954” – lees de Olympiade – staat een foto met het winnende team van USSR met hun captain Bondarevsky die de Hamilton Russel Cup stevig vasthoudt.
Zie ook rubriek Schaakboeken 3

Wit: Toloesj         Zwart:  Bondarevsky

1. e4 c5 2.Pc3 Pc6 3.g3 g6 4.Lg2 Lg7 5.d3 d6
6. Le3 e6 7.Dd2 Pd4 8.Pd1 Pe7 9.c3 Pdc6 10.Lh6 0-0
11. h4 Lxh6 12.Dxh6 Kh8 13.Dd2 Pg8 14.Ph3 e5 15.h5

Diagram 1

 
stelling na 15. h5

15. ... Lxh3
Wat overhaast.

 

15. ... Kg7 Een alternatief voor 15. … Lxh3.

 

1) 16.Pe3 Pf6 17.hxg6 fxg6 18.Pg5 Th8 19.Lh3 Lxh3 20.Pxh3 h6 21.f4 d5! 22.exd5 Pxd5 23.0-0-0 Pxe3 24.Dxe3 Dd5 25.Kb1 Tae8

De stelling is ongeveer in evenwicht al moet gezegd dat de zwarte K in beginsel geen veilig home heeft

 

2) 16.f4 Pf6 17.Lf3 d5 18.exd5 Pxd5 19.hxg6 fxg6 20.Pg5 h5 21.Lxd5 Dxd5 22.Pf2 c4 23.0-0-0 cxd3 24.Dxd3 Dxd3

(24...Dxa2? 25.Txh5)

25.Pxd3=

 

3) 16.hxg6 fxg6 17.Pe3 b5 18.f4 Tb8 19.f5

(19.Pf2 Pf6 20.f5)

19...b4 20.g4 Dh4+ 21.Pf2 Dg3 22.Th3 Df4 23.0-0-0 bxc3 24.bxc3

Met interessante verwikkelingen.

Diagram 2 analyse

stelling na 24. bxc3 analyse

 

16. hxg6 fxg6 17.Txh3 b5 18.Pe3 Dg5

Zwart werpt z’n dame in de strijd in een poging de witte strijdmacht af te stoppen.

18...Tb8 komt zeker in aanmerking.

 

19. 0-0-0

Diagram 3

 

stelling na 19. 0-0-0

19. ... b4

19...Pce7 20.Tdh1 h6 21.Th4 Tab8

Zwart gaat wit langs de b-lijn aan de tand voelen.

 

20. Tdh1 Tf7 21.f4 bxc3 22.bxc3 Dd8 23.Lf3

23.f5 ziet er kansrijk uit.

 

23. ... Tb8 24.Dh2 Tbb7 25.f5 g5 26.Lh5 Tfd7

26...Tg7 27.Pd5!

 

27. Lg6 Pf6 28.Pd5 Pg4 29.De2 Da5 30.Dxg4

Diagram 4

stelling na 30. Dxg4

30. ... Da3+?

30...Dxa2!

Er volgt een lange variant die, dat heeft de eindspelkenner Bondarevsky wel gezien, op den duur slecht kan aflopen. Paard- en toreneindspelen zijn nu eenmaal heel moeilijk te bevatten en ik waag me niet aan een oordeel.

31.Txh7+ Txh7 32.Txh7+ Txh7 33.Lxh7 Pa5 34.Kd1 Pb3
35.Ke1 Dd2+ 36.Kf1 Dxd3+ 37.De2!
Dxe2+ 38.Kxe2 Kxh7
39.Pf6+ Kh6 40.Pe8 a5 41.Pxd6 a4 42.Pc4 

Een cruciale stelling.

Diagram 5 analyse

stelling na 42. Pc4 analyse
 

42...g4

(42...Kh5 43.g4+ Kh6 (43...Kxg4 44.f6))

43.Kd3 Kg5 44.Kc2 Kf6

(44...Pa1+ 45.Kb2 Pb3 46.Ka3 Pc1 47.Pxe5 Pe2 48.Pxg4! Pxc3 49.Pf2 Kf6+-)

45.Kb2 Ke7 46.Ka3 Kf6 47.Kxa4 Pc1 48.Pe3 Pe2
49.Pxg4+ Ke7 50.Pf2 Pxg3 51.Kb5 Kd6 52.Kc4+-

 

31. Kd2 Pd4 32.Ke3 Pc2+ 33.Kf3

Diagram 6

stelling na 33. Kf3

33. ... Da6

33. ... Pd4+ 34.cxd4 Dxd3+ 35.Pe3 exd4 36.Dxg5 Dxe3+ 37.Dxe3 dxe3 38.f6 Wit wint.

 

34. Dxg5 Dxd3+ 35.Pe3 Dxe3+ 36.Dxe3 Pxe3 37.Kxe3 Kg8 38.Le8

38.Lxh7+! Txh7 39.Txh7 Txh7 40.Txh7 Kxh7 41.Kd3

Een vereenvoudigende en duidelijke manier om te winnen.

 

38. ... Te7 39.Lc6 Tb2 40.Ld5+
1-0

2. Rashid Nezjmetdinov
    Yuri Kotkov

17de Kamp. van de Russische Federatie
Krasnodar, 1957
Bronnen en analyses: Изьранные Партии, Nezjmetdinov, 1978

tvb/Fr8                                            C67

LIVE naspelen



Nezjmetdinov

Nezjmetdinov staat bekend als een geweldig schaak- en damspeler. In SCHAAKBOEKEN 3 meer over boek en schrijver.
Hier een van z’n allermooiste partijen.

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pf6 4.0-0 Pxe4 5.Te1 Pd6 6.Pxe5 Le7
7.Ld3 0-0 8.Pc3 Pxe5 9.Txe5 Lf6 10.Te3 g6 11.Df3 Lg7
12.b3 Pe8 13.La3
Een merkwaardige stelling, wit staat op de derde rij, zwart op de achtste.
Diagram 1


stelling na 13. La3

13. … d6 14.Tae1 Pf6 15.h3 Pd7 16.Pd5 f5
Diagram 2


stelling na 16. … f5

17.Pxc7!!

Lokt de D van de achterste rij en de verdediging weg.

 

17. … Dxc7 18.Dd5+ Kh8 19.Te8!

Precies 1 minuut en 34 seconden heeft Fritz 8 bij een denkruimte van 163 MB nodig om deze zet te vinden.

19. … Pf6 20.Txf8+ Lxf8 21.Lb2

Diagram 3

stelling na 21. Lb2

21...Lg7

21...Dg7
 

1)  22.Te8! Nezhmetdinov: 22...Le6 23.Lxf6 Dxf6 24.Txe6 Dg7 25.Lc4

     Er is geen houden meer aan. 25...Le7? 26.Dxb7 Te8 27.Lb5

 

2)  22.Dd4 Pe4 23.f3 d5 (Hier heeft zwart beter dan N's analyse.

      (23...Dxd4+ 24.Lxd4+ Lg7 25.Lxg7+ Kxg7 26.fxe4 f4 27.e5 d5)

      24.fxe4 fxe4 25.Lxe4 dxe4 (25...Le6) 26.Dd8)

 

22.Lc4 Ld7 23.Lxf6

23.Df7 Dd8 (23...Tf8 24.Te8!!) 24.Te7 Df8 25.Lxf6 Dxf7 26.Txf7 Lxf6 27.Txf6+-

 

23...Lxf6 24.Df7

Diagram 4

stelling na 24. Df7

24...Dd8?

Veroorzaakt mat in 2 zetten.

 

Beter is 24...Lg5 25.g3 Tc8 26.h4

Nezhmetdinov in zijn boek:

1)    26...Lc6 27.Te8+ Txe8 28.Dxc7 Wit wint.

 

Fritz geeft verrassend:

2)    26...Le6!! Een echte Nezjmetdinov-zet!

Ook al redt zwart het zo niet, het is een prachtige zet.

27.Dxe6 Lxd2 28.Td1

2-1)         28. … Lc3

     2-2)    28. … Lb4 Dekken kan ook. 29.h5 Kg7 30.c3 Lc5 31.Kg2 gxh5 (31...Tf8 32.b4)

                  32.Th1 Kh8 33.Txh5 Tf8 34.Txf5

               34.b4 Lb6 35.Ld5 Dg7 (35...Dxc3 36.Tg5) 36.Txf5 Txf5 37.Dxf5+- Dreigt 38. Dc8+
                  
37...De7 38.c4

              
Zwarts K staat zo ongelukkig dat de D tot voortdurende bijstand gedwongen is.
               34...Dd8 35.Txf8+ Dxf8 36.f4


Vanuit diagram 4 wordt de partij in één klap beëindigd:

25.Te8+!!

 

1-0

3. SAVIELLY TARTAKOWER
    EFIM BOGOLJUBOW

LONDEN
6de RONDE

17.10.1927           
C44


   
Tartakower en Bogoljubow
1887-1957       
1889-1952

Uitslag:
1 en 2. Nimzowitsch en Tartakower     8 uit 10
3.
Marshall 
4. Vidmar  7
5. Bogoljubow 

Bronnen en analyses:
-
Tartacover vous parle. Ses meilleures parties d'Echecs, Tartacover. Librairie Stock 1953. Dit boek wordt besproken in Schaakboeken 3.
-
London 1927, British Empire Club Tournament, Keene.BCM, 1983, als BCM Quarterly no. 21, 1983.

Deze partij is  ook LIVE  na te spelen, maar het commentaar hieronder is beter verzorgd.
tvb/Fr8



HARTKLOPPINGEN

De titel boven deze partij is van Tartakower. Een boeiend gevecht met fouten over en weer maar door Tartakower kostelijk becommentarieerd.

Wit: Tartakower Zwart: Bogoljubow
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.c3 Pf6 4.d4 d5
De uitvoerige openingsbehandeling bij de 3de t/m 5de zet laat ik hier i.v.m. de beschikbare ruimte achterwege.

5.exd5

5.Lb5 Pxe4
Tartakower:"In een andere partij tussen beide tegenstanders, een jaar later gespeeld in Berlijn 1928, was het vervolg:
5...exd4 6.Pxd4 Ld7 7.exd5 Pxd4 8.Lxd7+ Dxd7 9.Dxd4 Dxd5 10.De3+ Le7 11.0-0 Dd7 12.Df3 0-0-0 13.Le3 Dg4 Met evenwicht.

Volgens mijn gegevens heeft Bogoljubow niet meegedaan in Berlijn 1928, en gaat het om de partij uit het toernooi te Londen in 1922.

6.Pxe5

 
1) 6. … Df6 7.0-0 Ld6 8.f3 Pg5 9.Pxc6 0-0 10.Pe5 Ph3+ 11.Kh1 Dh4 12.De1 1-0 Dueckstein-Letzelter, Lugano 1968. Deze partij herinnert mij aan de correspondentiepartij die ik lang geleden in een Int. M-groep tegen Letzelter, oud Olympiadespeler van Frankrijk, speelde. Met de zwarte stukken verloor ik in een Tweepaardenspel in de Nahand.

2) 6. ... Ld7 7.Pxd7 Dxd7 8.0-0 Le7 9.Pd2 Pxd2 10.Lxd2 a6 11.Ld3 0-0 12.Df3 f5 13.Tae1 1-0, 42 zetten,  Estrin-VasilchukY, Moskou 1961

 

5. ... Dxd5 6.Le2 e4

Keene:"Na 6...exd4 7.cxd4 zouden we een soort Centrumgambiet krijgen."

 

7.Pfd2

Tartakower is een echte houwdegen en zoekt altijd verwikkelingen en attractie.

 

7. ... e3!

Bogo gaat erop in.

Tartakower:"Hierdoor ontstaat een chaotisch gevecht en men kan niet vaststellen wie van de beide tegenstanders de ander tot deze meedogenloze strijd heeft uitgedaagd."

 

8.fxe3 Dxg2 9.Lf3 Dh3 10.De2 Pg4 11.Pe4 Dh4+

Tartakower: "De enige zet. De witte koning begint aan een lange en gevaarlijke opdracht."

 

12.Kd1! Ld7 13.Ld2 0-0-0

Diagram 1

diagram 1: stelling na 13. 0-0-0
 

Tartakower:"Een blik op de stelling leert ons dat de zwarte koning betrekkelijk veilig is, wat van de witte koning bepaald niet kan worden gezegd. Een fase van wederzijdse speldenprikken volgt."

 

14.Le1 De7!

Tartakower:"De enige manier om geen stuk te verliezen."

 

15.Lxg4 Dxe4 16.Lf3 Dg6 17.Pd2 f6 18.Lg3 h5 19.Tg1 h4 20.Lf2 Df7 21.e4 Ld6

Wit heeft een ‘gederokeerde’ koning en daardoor (?) een toren die nog op stal staat.

 

22.Le3 Pa5

Tartakower: (vrij vertaald) "Nu zwart zijn troepen heeft gemobiliseerd probeert hij op de damevleugel zwakten uit te lokken."

 

23.b4!?

Tartakower:"!?! Een vrij diepe combinatie waarbij wit enorme risico's loopt om een behoorlijk materieel voordeel te behalen. De ontwikkelingen op het bord, toch al tamelijk levendig en opzichtig, zijn rustig en saai vergeleken met wat komen gaat."

 

23. ... La4+

Fritz keurt dit af en adviseert 23. ... Pc6 24.a4.
Tartakower:"Natuurlijk grijpt zwarte de gelegenheid aan om de vijandelijke koning, die gedwongen is op zijn schreden terug te keren, nogmaals lastig te vallen, terwijl na 23...Pc6 24.a4 wit niet alleen de samenhang tussen zijn troepen tot stand brengt, maar ook een uitgangspositie voor de aanval verkrijgt."

 

24.Ke1

Tartakower:"De redenering van wit is dat de witte koning op e1 eveneens slecht staat, maar minder dan op het voorafgaande veld d1."

 

24. ... Pc6

Diagram 2

diagram 2: stelling na 24. … Pc6

25.Pc4?!

T:"! Verplicht de tegenstander om onmiddellijk alles op alles te zetten als hij niet onmiddellijk wil bezwijken onder de dreiging 26. Pb2 en 27. Pxa4." 25.Dc4 Is te slap voor Tartakower want na dameruil vervlakt de stelling enigszins. Er volgt overigens nog wel een boeiende variant.

 

1) 25...Dxc4 26.Pxc4 Lxh2 27.Txg7 Lg3+ 28.Lf2 f5 29.Pb2 Lc2 30.Lxg3 hxg3 31.exf5 Tde8+ 32.Kf1 Te3 33.Txg3 Txc3 34.f6 Kd8 35.Pd1 Lxd1 36.Txd1 Pxb4 37.Kg2. Partijen zijn in evenwicht.

2) 25...De8!? Leidt tot een aanvankelijk tamelijk geforceerde variant waarin zwart aan het slot niet meer hoeft te verliezen. 26.b5 Lxb5 27.Lg4+ Kb8 28.Dxb5 Pxd4 29.Db2

(29.Dxe8? Pc2+ 30.Ke2 Thxe8 31.Tab1 Pxe3 32.Kxe3 Lc5+ 33.Ke2 Lxg1 34.Txg1 Zwart heeft een miniem voordeeltje door wits vele zwakke pionnen.)

29...Pc6 30.Tb1 b6 31.Th1 Dg6 32.Lf3 Pe5 33.Dc2 The8.

Zwart heeft het ergste achter de rug.

 

25. ... Lxh2

Tartakower: " Op 25...Lb5?? volgt 26. Pxd6+ en 27. Dxb5 met stukwinst. Indien ter voorbereiding 25...a6 dan kan opnieuw 26.Pb2 Lb5 27.Dg2 (27.c4) 27...g5 28.a4 en de situatie van zwart blijft niet minder kritiek:

28...Lc4 29.e5 fxe5 (29...h3!) 30.Lxc6? (30.d5! Lxb4 31.cxb4 Lxd5 32.Lxd5)

30...bxc6 31.Dxc6 ."

De tussen haakjes geplaatste zetten zijn van mij.(tvb)

We komen er hier even tussen om op te merken dat in de nu verkregen stelling 31...Ld5 32.Dxa6+ Lb7 33.Dc4 Df3 34.De2 exd4 35.Dxf3 Lxf3 36.Lxd4 (36.cxd4 g4) 36...The8+ Zwart op winst staat. Daarom kan wit in deze variant i.p.v. 27. Dg2 beter 27. c4 spelen.

 

We lezen nu verder het prachtige commentaar van Tartakower: "De tekstzet (25. ... Lxh2, tvb) wil de poging van het witte paard als een fout brandmerken, want indien 25. Dxh2 wint Dc4 voor zwart, maar alleen wit heeft een beetje verder gerekend."

 

26.Pb2!

Tartakower: "Onbevreesd zet het witte paard zijn taak voort. Het is duidelijk dat 26.Th1 niet gaat vanwege 26...Lg3+ gevolgd door Lb5.”

(Dat bekijken we even. 27.Lf2 Lb5 28.Pd6+ Txd6 29.Dxb5 Lxf2+ 30.Kxf2 Pe7 en zwart heeft de betere kansen.)

Vervolg Tartakower: "Ook 26. Dxh2 kan niet vanwege Dxc4.”

 

26...Lxg1 27.Lxg1

Diagram 3

diagram 3: stelling na 27. Lxg1

27...Pxd4

Tartakower: "De psychologische verwikkelingen zijn achter de rug en er rest zwart niet anders dan zijn materiële verliezen als offers te beschouwen en als zodanig te handelen."

 

27...Pe5! Komt zeker in aanmerking. Uiteraard twee mogelijkheden, slaan op a4 en op e5:

 

1). 28.dxe5 Lc6 29.Lxa7 h3 Er is in deze stelling heel veel mogelijk en de keus in ingewikkeld.

 

1-1) 30.Lg1 fxe5 31.Td1 Df6 32.Txd8+ Kxd8 33.Lh2 Tf8 -+

1-2) 30.b5 h2 31.Lh1 Ld7 32.Lf2 Dg6 33.De3 Lxb5 34.exf6 Dxf6 =+

1-3) 30.e6!? Aardig maar het legt windeieren, om de uitdrukking 's om te draaien.

30...Dg6 31.Kf2 h2 32.e7 Tde8 33. b5 Ld7 Met iets beter stand voor zwart

 

2) 28. Pax4 Pxf3+ 29. Dxf3 b6 30. Pb2 De6 31. Kf2

Scherp is nu 31. … g5 32. d5 Dd7 33. Kf2. h3+ 34. Kh1 g4 35. Df4

(Na 35. Dxf6 g3 36. Df5 Dxf5 37. exf5 Txd5 heeft zwart de troeven in handen.)

35. … f5! Zwart staat er het beste voor.

 

28.cxd4 Lc6?!

Ook zwart schuwt het grove werk niet; het alternatief 28. ... Ld7 is minder spectaculair en is blijkbaar niet naar de smaak van Bogo: hij is wat anders van plan. Overigens blijft deze zet in de bronnen onbesproken. 29.Tc1 De7 (29...f5 30.d5) 30.Pd3. Met wederzijdse kansen.

 

29.d5!

Diagram 4

diagram 4: stelling na 29. d5!

29. … Lxd5

Tartakower: "Zie de vorige opmerking. Indien 29. ... Ld7 30 Lxa7, en de verschansingen van de zwarte koning wankelen, terwijl zwart intussen - zonder de doden op de weg te tellen - hoopt te winnen door een frontale aanval op de witte koning die te lang is blijven hangen op zijn lijn van oorsprong."

Gedurfd maar riskant. Zwart heeft blijkbaar geen zin in 29...Ld7. Toegegeven, nu tempoverlies. 30.Tc1 Kb8 31.Txc7! Tc8 (31...Kxc7?? 32.Lh2+) 32.Txc8+ (32.d6 Txc7 33.dxc7+ Ka8? 34.Da6!) 32...Lxc8 33.De3 b6 34.Lh2+ en wit staat er goed voor. 34...Kb7? 35.e5!

 

30.exd5 The8 31.Le3 f5

Tartakower:”De strijd raakt steeds meer verbitterd. Zwart heeft niet slechts een T+3pi tegen drie lichte stukken, maar met de hoop, bijna zeker, er een terug te kunnen winnen, wanneer het materiele voordeel - nog afgezien van hun positionele druk - aan zijn kant zal zijn .”

 

32.Kf1

Tartakower:"De paradoxale "pointe" waarmee de eerste vijandelijke aanval wordt afgeslagen.”

 

32. ... g5?

Tartakower: "Ook zwart geeft er de voorkeur aan zijn elite-infanterie in de strijd te werpen. Indien nu

32...f4 

dan volgt

 

1) 33.Lxa7! Txe2

Zonder schaak dankzij het voorafgaande vertrek van de witte Koning.

34.Lg4+ Td7 35.Kxe2 en wit blijft met drie lichte stukken voor de dame meester van het slagveld."

 

Een optimistisch oordeel. Na 35...Df6! wint zwart een stuk of gaat promoveren. 36.Tb1 f3+! 37.Lxf3 Te7+ 38.Le3 Dc3.

 

Maar wit heeft beter n.l.:

2) 33.Lh5 Dxd5 34.Td1 Dh1+ 35.Lg1 Txd1+ 36.Dxd1 Dh3+ 37.Kf2 Dg3+ Remise.

(Voor iemand die zwart nog een winstkansje geeft: 35...Txe2 36.Lg4+ Td7 37.Lxd7+

(37.Txd7 33. Dg2#)

37...Kb8 38.Kxe2 Dg2+ 39.Lf2 De4+ 40.Kd2 Dxb4+ 41.Kc2 g5)

 

33.Df2

1) 33.d6! Ook een pikante zet. 33...Txd6 34.Lh5 Txe3 35.Lxf7 Txe2 36.Kxe2 g4 Wit staat heel goed.

2) 33.Lh5 Nivelleert de zaak. 33...Dxd5 34.Lf3 Df7 35.Lh1 f4

 

33. ... g4 34.Lh1

Tartakower:”! Indien 34.Lxg4 Txe3! 35.Lxf5+ Kb8 36.Dxe3 Dxf5+ 37.Ke1 h3! en de zwarte krachten zijn superieur."

In deze variant kan heel goed 37...Dxd5! 38.Td1 Dh1+ 39.Ke2 Dg2+ 40.Ke1 Tf8 Zwart kan het punt bijschrijven.

 

Fr8 geeft een interessante mogelijkheid.

34.Lf4! gxf3 35.Tc1 Met aanval op c7.

 

A) 35...Txd5 36.Dxa7 Ted8 37.Da8+ Kd7 38.Dxb7 Ke8 39.Dc6+ T8d7 40.Pc4 h3 41.Te1+ Kf8 42.Pe5 T7d6 43.Dxd6+ cxd6 44.Pxf7 Kxf7 45.Kf2 Td4 Als wit er in slaagt een eigen pion, liefst de b-pion, op het bord te houden moet het lukken.

 

B) 35...Te4 Geeft interessante beelden; met enkele pionnen voor het P kan zwart nog partij bieden. 36.Txc7+ Dxc7 37.Lxc7 Kxc7

Diagram 5

diagram 5: analysestelling na 37. … Kxc7
 

B1) 38.Pa4 Kb8 39.Pc5 Txb4 40.De1 a5 41.De5+ Ka7 42.Dc7 Tb1+ 43.Kf2 Txd5 44.Dxa5+ Kb8 45.Pa6+ Niet onbelangrijk lijkt me dat de dame vanaf d5 pion a2 dekt en op die manier wits laatste pion nog op het bord houdt.

45...bxa6 46.Dxd5 Ondanks D tegen T+3 pi is de uitslag niet duidelijk. Fr geeft +-4.31, maar hij telt graag.

46...h3 47.Kxf3 Tb5 48.Dg8+ Ka7 49.Dh7+ Kb6 50.Dxh3 Ka5 51.Kf4 Ka4 52.Dc3 Tb4+ 53.Kxf5 Tb5+ 54.Ke6 Tb4 55.Dc6+ Ka5 (Dreigt 55… Tb6.) 56.Kd5 Tb5+ 57.Kc4 Nu heeft wit de stelling onder controle. 57...Tb4+ 58.Kd3 Tb5 59.Dc7+ Ka4 60.Kc3.

We geven deze stelling een eigen plaatje.

 

Vanuit diagram 5 nog twee mogelijkheden:

B2) 38.Dc5+ Kb8 39.d6 Tc8 40.Dd5 b6 41.Pd3 h3 42.d7 Td8 43.Dd6+

B3) 38.Pd1 Tde8 39.Dc5+ Kb8 40.Pc3 Te1+ 41.Kf2 Tc1

42.Dd4 (42.Dd6+ Ka8 43.Pb5 Tec8 44.Pd4) 42...Tc2+ 43.Kxf3 Tg8 44.Pe2 h3

 

B3-1) 45.d6 h2 46.Dh4 Td2 47.Dxh2 Td8 (47...Te8?? 48.d7+) 48.De5 T8xd6 49.Pf4 a6 50.Dxf5 Td1 51.De5

Fritz geeft wel optimistische cijfers over de krachtsverhoudingen, maar kan wit er wat mee? Wit komt een eind, maar of het te winnen is? Ik doe er geen uitspraak over.

B3-2) 45.Df4+ Ka8 46.d6 a6 47.d7 Td8 48.Dd6 h2 49.Pg3 Ka7 50.Ph1 (50. De7? Tc3+!) Tc3+ 51.Kg2 Tc2+ 52.Kh3 Tc6 53.De7 Th6+ 54. Kg3 Thh8 en wit heeft ongetwijfeld de betere stelling maar is die te verzilveren?

 

34. ... Txd5

Tartakower: "Vindingrijk zet zwart z'n tweede toren aan het werk.”

 

Zwart wil van de pion en Lh1 af.

Drie andere keuzen: A) 34. …. g3 en B) 34. … f4 en C) 34. …. Dg7.

 

A) 34. ... g3 35.Df4 Txe3!? Tartakowers opmerking is hier zeker van toepassing. 36.Dxe3 Dg7 Verbazingwekkend dat zwart zich met een achterstand van twee stukken tegen drie pionnen nog zo teweer kan stellen. 37.De2 h3 38.Td1 Tg8 39.Pd3 g2+ 40.Lxg2 hxg2+ 41.Kg1

Diagram 6

diagram 6: analysestelling na 41. Kg1
 

A1) 41...Th8 42.Dxg2 Dd4+ 43.Pf2 Df6 44.b5 Kb8 45.a4 Df7 46.Df3 Dd7 47.Kf1. Hoe moet wit winnen?

A2) 41...Dh7 42.De6+ (42.Pf2) 42...Kb8 43.Pf2 Td8 44.d6 (44.Df6!) 44...cxd6 45.Txd6 Th8 46.Kxg2! Enige zet. Maar ook hier de vraag hoe wit moet winnen?

 

De tweede mogelijkheid na de partijzet 34. Lh1 is:

 

B) 34...f4

 

B1) 35.Lxf4 Fritz begint optimistisch aan deze zet, maar het blijkt niet mee te vallen. 35...g3 36.Lxg3 Dd7 37.Lxh4 Tf8 38.Lf6 Dd6 39.Pc4 Da6 Hoe moet wit hier voordeel uit peuren. 40.b5 Dxb5 41.Kg1 (41.Tc1 Da6 42.Lxd8 Txf2+ 43.Kxf2 Dxa2+ 44.Ke3) 41...Dxc4 42.Lg2 In beide gevallen met remise als meest waarschijnlijke uitkomst.

 

B2) 35.Dxf4 Dxf4+ 36.Lxf4 Tf8 37.Pd3 levert (zwart, tvb) iets op." Of toch? Het vervolg is bv.

37...Txf4+! 38.Pxf4 Tf8 39.a3 Txf4+ 40.Ke2 h3 41.Tg1 a5 42.Ke3 Tc4 43.Kd3 Tf4 44.bxa5 Wil zwart verder komen dan zal hij de g- of h-pion moeten opgeven, waardoor hij, inderdaad, niet verder komt.

44...Ta4

Een goed plan is moeilijk. Zwart moet vasthouden aan g4 en wit is hoe dan ook gebonden aan de zwarte pionnen op de koningsvleugel. Al met al vormt 34. ... f4 een alternatief voor de partij voortzetting.

 

De derde ongelijkheid na de partijzet 34. Lh1 is:

C) 34...Dg7 35.Ld4 Dg5 36.Pc4 g3 37.Dd2 f4 38.d6 h3 Bedriegt het oog? Fritz geeft voordeel aan wit.

39.Lxa7

Diagram 7

Diagram 7: stelling na 39. Lxa7
 

C1) 39...g2+ 40.Lxg2 hxg2+ 41.Dxg2 Dxg2+ 42.Kxg2 b5 43.Pa5 f3+ 44.Kxf3 Txd6 45.Tg1 Tf6+ 46.Kg4! Anders mat. 46...Te4+ 47.Kh5 Txb4

De partij is inmiddels de remisehaven binnengelopen.

 

C2) 39...Te3 faalt op 40.Tc1!

(40.Pxe3 fxe3 41.Dxe3 g2+ 42.Lxg2 Dxg2+ 43.Ke1 Txd6 44.De8+ met remise.)

40...g2+ 41.Lxg2 hxg2+ 42.Kg1 Th8 43.Pb6+ Kd8 44.dxc7+ enz.

 

35.Lf4

Tartakower:"Overmeestert ook de nieuwe vijandelijke aanval, omdat zwart noch van de zwarte pionnen gebruik kan maken, noch de kracht van de torens op de d- en e-lijn kan vrijmaken."

 

1) 35.Lxd5? Dxd5=

 

2) 35.Lg5?! f4 36.Dxa7 f3

(36...Txg5?? 37.Dxb7+ Kd8 38.Lc6 Doordat c7 en d1 niet te dekken zijn staat wit op winst.)

37.Lxh4 g3 38.Pc4 g2+ 39.Lxg2 fxg2+ 40.Kg1 Dh5! 41.Da8+ Kd7 42.Pb6+ cxb6 43.Dxb7+ Ke6 44.Te1+ Te5 45.Tc1

Een torenmanoeuvre waarmee wit remise afdwingt.

 

35. ... Te4?

Diagram 8

diagram 8: stelling na 35. … Te4?
 

Tartakower:"Zwart wil (en moet) zich tot iedere prijs een aanvalsdoel verschaffen."

 

35...De6 is beter en noodzakelijk, omdat het zwart nu volledig uit de hand moet lopen. Fritz 8: 36.Lxd5 Dxd5 37.Kg1 g3 38.Dc5 Dxc5+ 39.bxc5 Te2 40.Pd3 a5

 

1) 41.a3 a4 42.Kf1 Wit staat goed.

2) 41.a4 Tc2 42.Tc1 Ta2 43.c6 bxc6 44.Txc6 Ta1+

(44...Txa4 Dit is principieel omdat wit het verder zonder voetvolk moet doen. 45.Txc7+ Kd8 46.Th7 Wit wint.)

45. Tc1 Ta3 46.Txc7+ Kd8 47.Pe5+-.

 

36.Lxe4!

36.Lg5! Mag er ook zijn. De zet heeft een attractief gevolg:

36. ... 36...g3 37.Dxa7 h3 38.Lf3 De lichte stukken verrichten wonderen van defensie en aanval.

38...c6 39.b5 g2+ 40.Kg1 h2+ 41.Kxg2 Tom poes, verzin een list!

41...Dg7 42.Kh1 Dxb2 43.Tc1 Dxb5 44.Lxe4 fxe4 45.Da8+ Kc7 46.Lf4+

Het blijft spannend. 46...Kd7

Zoek dit maar uit. Is er een winstweg?


47.Db8

 

1) 47...e3 48.Dc7+ Ke6 49.Dc8+ Ke7 50.Dg4 (50.Te1) 50...Dd3

(50...e2 Geeft wit meer winstkansen. 51.Te1 Td1 52.Txd1 exd1D+ 53.Dxd1)

51.Lg5+ Kf7 52.Te1 Df5 53.Dxf5+ Txf5 54.Lxe3

Dit riekt sterk naar remise.

 

2) 47...Td4 48.a4 Dd5 49.Dxb7+ Ke8 50.Db8+ Kf7 51.Da7+ Ke6 52.Txc6+ Dxc6 53.Dxd4 Met voordeel voor wit.

 

36. ... fxe4 37.Kg1

Tartakower:"Kwantitatief is zwart met vier pionnen voor het stuk in groot voordeel, maar de samenhang van de zwarte infanterie blijft slecht. Het terrein wordt open wat ten goede komt aan de activiteiten van de bewegelijke witte stukken. Wit gaat langzamerhand zijn troeven uitspelen."

 

Er is beter. De partijzet geeft zwart weer hoop. Met 37.Tc1! had wit moeten winnen.

 

1) 37...c6 38.Pc4 Df6 39.b5 Td3

39...Tf5 40.Pd6+ (40.Dxa7! Spectaculair. Wie laat zich in op 40. ... 40...Txf4+ ? Wit speelt koelbloedig 41.Ke2 en de vitale punten zijn gedekt)

40.Pe5 g3 41.Lxg3 Zwart is uitgeteld. 41...Dxf2+ 42.Lxf2 Td5 43.Pc4.

 

2) 37...g3 38.Lxg3 Dxf2+ 39.Lxf2 h3 40.Ke2 Wit wint.

 

3) 37...Td7 38.Pc4 Df6 39.Pe5

Steeds heb je de onjuiste idee dat de zwarte pionnen in samenwerking met de zware stukken voor een verrassing kunnen zorgen tegen de wel zeer ontklede witte koning.

39...Tg7 40.Pxg4 Df8 41.Le5 Dxf2+ 42.Pxf2 Te7 43.Lf6 Te8 44.Lxh4 Wit moet winnen.

 

37. ... g3

Tartakower: 37...Tf5 38.Dxa7!

 

38.De3

Tartakower:"Niet 38.Lxg3? wegens 38. ... 38...Dg7]

 

38. ... Df6

Diagram 9

diagram 9: stelling na 38. … Df6

39.Tb1

Tartakower: "In het vervolg worden alle witte troepen bruikbaar en goed beschermd, zelfs pion b4 inbegrepen."

39.Td1! Txd1+ 40.Pxd1 Df5 41.Pc3 Dh3 42.De2

 

Het ziet er niet naar uit dat zwart met zijn pionnen een vuist kan maken tegen de witte stukken.

 

39. ... Tf5

Tartakower:"Op 39. ... Tb8 of ook 39. ... b6 volgt met tempowinst 40. Dxe4. Dameruil door 39. ... Dd4 vormt niet langer een gevaar voor wit, maar is toch het beste voor zwart, daar de agressieve bevlieging van de tekstzet wordt verijdeld:"

 

1) 39...a6 Is niet beter 40.Td1! Dxb2?! 41.Txd5 Dh2+ 42.Kf1 Dh1+ 43.Ke2 Dg2+ 44.Ke1 Dh1+ 45.Kd2 Dg2+ 46.Kc1 Dreigt 47. Dc3! Zwart is uitgepraat.

 

2) 39...c6 40.Pc4 Td3 41.Dxe4 Dd4+

(41...Td4 42.De8+ Td8 43.De5)

42.Dxd4 Txd4 43.Pd6+! Kd7 44.Le5 Td5 45.Te1+-.

 

40.Dxa7!

Tartakower:"Opnieuw <changement de décor>: In plaats van het treurige 40.Lh6 dringt wit met harde hand de vijandelijke vesting binnen."

 

40. ... Td5?

 

1) Tartakower:"Boetvaardige terugkeer, want 40...Txf4 41.Da8+ Kd7 42.Td1+ wint snel."

 

2) Wanneer een zet als 40...Da6 objectief al het beste is voor zwart kan hij het wel schudden. 41.Dxa6 bxa6 42.Le3 h3 43.Pa4 a5 44.b5 Zwart heeft geen dreigingen meer.

 

41.Da8+ Kd7 42.Dxb7

Wit staat straal gewonnen.

 

42. ... Dd4+ 43.Kh1

Krijgt van Tartakower een uitroepteken wat vreemd is want wat had hij anders willen doen? 43.Kg2? Df2+ 44.Kh3 Dh2+ 45.Kg4 De2+ 46.Kh3=

 

43. … e3?!

Diagram 10

diagram 10: stelling na 43. … e3?!
 

Tartakower:"Zwart is niet in staat c7 te dekken en vertrouwt op z'n goede gesternte." Een laatste poging.

 

44.Tc1?

Tartakower:"Wits berekeningen zijn uiterst subtiel: Doordat de witte toren de d-lijn niet kan beheersen, wil hij zijn effectiviteit op naburige c-lijn laten zien, in de verwachting dat de tegenstander in de tussentijd vrijwel geen serieuze tegendreigingen heeft. Niettemin doet zich op dit moment een zeldzaam geval voor waarin (uitgaande van een bekende uitdrukking) DE UITVOERING STERKER IS DAN DE DREIGING. Inderdaad is de winst tamelijk eenvoudig met slaande trom en direct, n.l.: 44.Dxc7+! Ke6 45.Tc1 en de zwarte koning kan niet meer ontsnappen."

 

44. ... g2+!!

Tartakower:"Deus ex machina. Maar noch 44...Dxf4?? 45.Dxd5+ noch onmiddellijk 44...De4+ 45.Kg1 Td1+ wegens 46.Txd1+ met tegenschaak. (...)"

 

45.Kxg2 h3+??

Tartakower:"Het subtiele werk wordt geretourneerd waardor de vorige status wordt hersteld waarin wit favoriet is. Na 45...De4+! blijft een onzekere strijd over. 46.Kg1 Tg5+ 47.Lxg5 Dxb7=

De oorzaak van de comedy of errors in het laatste deel van deze partij moet gezocht worden in de tijdnood waar beide spelers mee te maken hadden tussen de 40ste en 45ste zet."

Tot zover Tartakower.

Afschuwelijk; lijkt mij een typisch gevalletje van nazorg en tijdnood. De uitkomst van deze stelling kunnen we op remise taxeren.

Na de reeds door Tartakower hierboven aangegeven zetten 46.Kg1 Tg5+ 47.Lxg5 Dxb7= kijken we nog even verder:

48.Pd3

48.Lxe3? De4!)

48...Dd5 49.Pc5+ Kc8 50.Lxh4 Dd4

(50...Dg8+ 51.Kh2 Dxa2+ 52.Kh3 De2!=)

51.Le1 Dg7+

(51...e2+ 52.Kg2 Dg4+ 53.Lg3 Dxb4 is misschien wat moeizamer ik zie nog geen witte winst.)

52.Kf1 Df6+ 53.Kg1=

(53.Ke2?? Db2+)

 

46.Kf3!

Tartakower (vrij vertaald) : "De koninklijke veldheer die zichzelf beschermt."

 

46. ... Ke6 47.Txc7 h2 48.Dc6+ Td6 49.De8+

0-1

 

Tartakower:"Want het mat in niet te vermijden"

Mat in twee zetten. Het is een zeer onderhoudende partij geworden, mede door Tartakowers analyses.

 

www.tomsschaakboeken.nl