SCHAAKPARTIJEN 3

Partijen van helden uit oude tijden.

meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

1. Tolush Boleslawski 0-1

14de Kampioenschap van de USSR 1945

2. Olland - Wolf

Karlsbad 1907

 

 

1. Alexander Tolush Isaak Boleslavsky A45
14de Kampioenschap van de USSR, 1945


Eindstand:
1. Botwinnik, 15 punten uit 17: 13 overwinningen en 4 remises
2. Boleslawsky 12
3. Bronstein 10
4/6. Bondarevsky, Konstantinopolsky en Kotov 9
11. o.a. Smyslow 8
13. o.a. Tolush 7

Bronnen en nanalyses:
Grootmeester
Boleslawski, Suetin, Uitg. ФиС, 1981
The Soviet Championships, Cafferty & Taimanov, Cadogan, 1998
N.B. In The Soviet Championships wordt om onbegrijpelijke redenen deze partij opgevoerd als gespeeld tussen Tolush en Bondarevsky !!!
Suetin/Boleslawski/tvb/Fr8

Mijn aandacht voor deze partij werd getrokken toen ik in een boekwinkel stond te bladeren in Interview with a Grandmaster, Summerscale, Everyman Chess, 2002, een verzameling interviews, o.a. met Khalifman. Een van de vragen die in het boek worden gesteld is welke de mooiste, de beste partij is die ooit werd gespeeld. Daar kun je alle kanten mee op en dat gebeurt dan ook. Hier geen oude helden maar een hoog gehalte aan Kasparow partijen, met o.a. Anand, Karpov en Topalov als tegenstander. Khalifman neemt het op voor twee vergeten grootheden: Tolush en Boleslawski. De jonge Khalifman genoot van de onverschrokken aanvalsdrift van Boleslawski.
In de Kibitzers Zone van chessgames.com reader commentary staat nog wat commentaar op Khalifmans keus.
De partij is alleszins de moeite waard, maar de beste ooit?

1.d4 Pf6 2.Lg5 c5 3.dxc5 Pe4 4.Lf4 Pc6 5.Dd5 f5 6.Dxf5 d5 7.Dh5+ g6 8.Dh4?

8.Df3


analysediagram na 8. Df3

1) 8e5!
1.1) 9. Le3 Le7
1.1.1) 10.g3 Tf8 11.Dg2 Da5+ 12.c3 Pd4!
1.1.2) 10.g4 Tf8 11.Dh3
(11.Dg2 Pxf2 12.Lxf2 Txf2 ) 11Pb4 12.Pa3 d4
1.2) 9.Pd2 Lxc5
1.2.1) 10.Pxe4 dxe4 11.Dxe4 Db6 12.Le3 Dxb2 13.Td1 Pb4 14.Lxc5 Pxc2+ 15.Dxc2 Dxc2 16.Lb4 Dxa2
met winst.
1.2.2)
10.Le3 Tf8 11.Dxe4 dxe4 12.Lxc5 e3 13.fxe3 Pb4 14.Tc1 Pxa2 15.Lxf8 met winst.
2) 8Lg7 9.c3 e5 10.Lg3 Dg5 11.De3 Dxe3 12.fxe3 Lh6 13.Pa3 Lxe3 14.Td1 Le6 15.Pb5 Met voordeel voor zwart.

8Pd4
8Da5+ 9.c3 Pd4

9.Le5 Pxc2+ 10.Kd1 Pxa1 11.Lxh8 Da5
11e5!
Zon zet met dameruil past niet in de stemming van de zwartspeler. Hij is niet op jacht naar buit, maar naar vernietiging.
12.Dxd8+ Kxd8 13.Lxe5 Pxf2+ 14.Kc1 Lxc5 15.b4 Lxb4 16.Lxa1
Een wel heel efficinte loper, slaan op h8 en op a1, wie doet hem dat na.
De runes van de torens liggen overal rond het bord.
16Pxh1 17.Ld4 Lf5 Zwart staat gewonnen.

12.Pc3 Pxc3+ 13.Lxc3 Dxa2 14.e3 Db1+ 15.Ke2 d4!?

 
stelling na. 15.  d4!?

Het klapstuk van de partij. Uitroepteken bij Suetin/Boleslawski. Veld d4 is de plaats van handeling. Dat blijkt uit het vervolg. Wit reageert met een goede zet: Dd4.
Bij Fritz 8 komt de partijzet pas op de dertiende plaats; een veeg teken.

Maar eerst bekijken we wat Boleslawski zelf zegt bij 15. Ld7
.
Analyse Boleslawski vet gedrukt.
15Ld7
Het alternatief van Boleslawski en de favoriet van Fritz. (15. .. Lf5 !?)
In Interview with a grandmaster wordt ernstig tegen deze zet gewaarschuwd.

16. Ph3
1)
16Lb5+ Nu is d5-d4 sterker. 17.Kf3
1.1) 17. Lxf1? 18. Txf1 Winnend is ineens 18. Da4!! B5 19. cxb6 20.Kg3 18. Dxf1 19. Da4 Kf7 (of 19. Kd8 20. La5+! B6 21. cxb) 20.Pg5+ Kg8 21. Df4. Met mat.
Een en ander wordt klakkeloos overgenomen in The Soviet Championships.
De variant is niet vlekkeloos, zie de volgende kolom.



1.2) 17Lc6 18.Kg3 Pb3 19.Db4 Pc1 20.Pf4
2) 16d4 17.exd4 Lb5+ 18.Kf3 Lxf1 19.Kg3
3)
16Pb3! Dit is andere koek; zwart komt beter te staan.
3.1)
17.Db4 Dc2+
3.1.1)
18.Kf3 0-0-0 19.Kg3 e5 20.Lxe5 Pxc5 21.Dc3 Dxc3 22.Lxc3 Pe4+ Zwart staat riant.
3.1.2)
18.Ke1 d4 19.exd4 Lh6 20.f4 De4+ 21.Kf2 Lxh3 22.d5 Dxb4 23.Lxb4 Ld7 24.Lc4 a5 25.Te1 axb4 26.Lxb3 Lxf4. Zwart staat op winst.-+
3.2)
17.Kf3 Pxc5 18.Dd4 Pe4 19.Tg1 Pxc3 20.bxc3 Df5+ 21.Ke2 a5 22.g4 Lb5+ 23.Kd2.
Ook nu heeft zwart de beste papieren.


16.Dxd4

16.exd4

 
analysediagram na. 16. exd4 

1) 16Ld7! 17.Ph3 Lb5+ 18.Kf3 Lxf1 19.Kg3 Hier heeft zwart een tempo meer dan in de variant met 16. b6.
19Dd3+
(19h5? 20.f3=) 20.f3 Pc2 21.Dxh7 Pe3.
2)
16b6? Hierna heeft wit kans op remise. 17.Ph3 La6+ 18.Kf3 Lxf1 19.Kg3
2.1) 19Dd3+ 20.f3 Pc2 21.Pf2 De2 22.Dxh7
(22.Txf1? Pe3!) 220-0-0 23.Dxg6 Pe3 24.Dc6+ met remise.
2.2) 19Pb3 20.Txf1 Dd3+ 21.f3 Dxf1 22.De4 Td8 23.Dc6+ Td7
2.3) 19h5!?

16Ld7

 
stelling na 16.  Ld7


17.Db4?
Maar zo krijgt zwart gelijk. Wit heeft beter.
1) 17.Ph3? maakt een effectvol slot mogelijk. (Boleslawski) 170-0-0 18.Dh4? Dd1+ 19.Kxd1 Lg4+
2)
17.Dd3! Waarom niet? Wit heeft nog steeds moeite met zn ontwikkeling maar wordt zo in elk geval van die lastige zwarte dame ontdaan. Een zet overigens die ik in het boek van Suetin niet tegen kwam.
2.1) 17. Dxd3+ 18.Kxd3 Lb5+ 19.Ke4
2.1.1) 19 Lc6+ 20.Kf4 Pb3 Ongeveer gelijke stelling. Wit moet zich wel op de juiste wijze ontwikkelen.
21.Kg3 e6 22.Pf3 Riskant.
(22.f3 Pxc5 23. e4 Ld6+ 24. e5 Lc7 met een zwart voordeeltje)
22. Pxc5 en nu niet 23.Lc4? (maar 23.Pe5 Pe4+ 24.Kf3 Pxc3+ 25.Pxc6 bxc6 26.bxc3 Lg7) 23Pe4+ 24.Kf4 Lh6+ 25.Ke5 Pxf2 26.Te1 Td8 27.h3 Pe4 28.Ta1 Pxc3 29.bxc3 Ke7-+
2.1.2) 19Lxf1 20.Pf3 Pb3 21.Txf1 Pxc5+ =
2.2) 17 Pc2 18.Kf3 Pe1+ 19.Lxe1 Dxe1 20.Kg3 Lg7 21.Ph3 Le5+ 22.Pf4 0-0-0 23.h4 Lc6.

170-0-0 18.f4
of 18.Ld2.

18Pc2 19.Da5 Dc1
19Lb5+! 20.Dxb5 Dc1 21.Ld4 Txd4 22.exd4 Pxd4+

20.Ld4 Pxd4+
20Lb5+! 21.Dxb5 Txd4.

21.exd4 Dxb2+ 22.Kf3 Dxd4 23.Pe2? Lc6+ 24.Kg4 h5+ 25.Kh4 Df6+
25g5+ Leidt tot snel mat.

26.Kg3 e5

0-1

 

2. Olland Wolf OOK LIVE NA TE SPELEN
B12
Karlsbad, 14.09.1907

Eindstand: (21 deelnemers)
1.
Rubinstein 15
2. Maroczy
14
3. Leonhardt 13
4/5. Nimzowitsch en Schlechter 12
10. Wolf 10
19. Olland 6 (6 overwinningen en 1 remise.)
Olland won van Wolf, Dus-Chotimirski, Janowski, Berger, Cohn en P. Johner.

Bronnen en analyses:
Das
internationale Schachmeisterturnier in Karlsbad 1907, Marco en Schlechter, Uitg.
Olms herdruk 1983
Lesser-Known Chess Masterpieces: 1906-1915, herdruk
Dover, 1976
Tschigorin/tvb/Fr8


Een leuke reeks in de verzameling vormen de DOVER-pockets. Herdrukken in paperback uitvoering. Van alles wat, zoals de boeken van Ed. Lasker, Rti, de toernooiboeken van Hastings 1895, New York 1924 en Nottingham 1936, de biografien, Whites boek gewijd aan Lloyd niet te vergeten, de eindspelstudieboeken enz., enz. In LESSER-KNOWN CHESS MASTERPIECES 1906-1915 <335 Games as Reported in The Year-Book of Chess> Edited by Fred Wilson is de partij Olland-Wolf uit het Karlsbader toernooi van 1907 opgenomen. Deze partij is voorzien van een beschouwing door Tschigorin over de zetten 29, 30 en 31. Zeer de moeite waard. Wij geven eigen analyses.
De zetten in Tschigorins analyse voorzover hier weergegeven, worden vet vermeld.

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Ld3 dxe4 4.Lxe4 Pf6 5.Lf3 g6 6.Pc3 Lg7 7.Lf4 Pbd7 8.Dd2 Pb6 9.0-0-0 Pfd5 10.Pxd5 cxd5 11.Da5 Ld7 12.Pe2 Lc6 13.Pc3 Dd7 14.The1 0-0 15.b3 e6 16.h4 Pc8 17.Pe2 Pd6 18.g4 h6 19.Dd2 Kh7 20.Pg3 a5 21.g5 h5

 stelling na 21. .. h5


22.Lxh5?!
22.Le5 Pf5?! Toernooiboek.

22gxh5 23.Lxd6

23.Pxh5 Pe4 24.Dd3 Tac8=
(Niet 24Tfc8? 25.Pf6+! Lxf6 26.gxf6 Lb5 27.Df3 Pxf6 28.Le5 Dc6 29.Td2 Dc3 30.Dxc3 Txc3 31.Lxf6 Wit heeft de betere kansen.)

23Dxd6
Zwart staat beter.

24.Dd3+
24.Pxh5 a4

24Kh8 25.Pxh5 Da3+
25. a4
1) 26.Te2 Tfc8 27.Kb1 Db4 28.Pxg7 Kxg7 29.h5 Lb5
1.1) 30.Dd2 Da3 31.Te3
(31.h6+ Kh7 32.Df4 Df8 33.Te3 Dg8 Zwart staat er het beste voor.)
31axb3 is beter voor zwart.
1.2) 30.h6+ Kf8 31.h7 Ke7 32.Dd2 Dxd2 33.Texd2 Zwart heeft nog steeds de beste papieren
2) 26. Kb1? Axb3 27.cxb3 Txa2 28.Kxa2 Ta8+ 29.Kb1 Da3 30.Dc3 Da2+ 31.Kc1 Lf8 32.Td2 Da1+ 33.Dxa1 Txa1+ 34.Kc2 Txe1 Einde verhaal.


26.Kb1 a4 27.Td2 Tg8
Hier moet iets anders. 27axb3! 28.cxb3 Da5

28.f4
28.Df3 axb3 29.cxb3 Lxd4 30.Pf6 Kg7 31.Pxg8 Kxg8 32.g6! fxg6
(32Le8)
33.Txe6 Lg7 34.Txg6 De7 35.Dg4
(
35.De3 Dxh4 36.f4 Te8)
35Ld7 36.Txg7+ Wit moet wel want anders volgt er snel mat.
(of 36. .. Lf5+)
36Dxg7 37.Dxg7+ Kxg7 38.Txd5
Hier kan zwart nog wel even op gaan zitten. 38Lc6

28axb3 29.cxb3 Db4 30.Te5 ?!

 

 
 stelling na 30. Te5 ?!

Tschigorin is van mening dat zwart geen verweer heeft tegen RQ1, waarbij ik aanneem dat hij Ted1 bedoelt. Fritz 8 geeft Ted1 en terecht want de D gaat naar f3 en dus moet de pion op d4 gedekt worden; maar het ziet er wel erg profylactisch uit.
Dus
30.Ted1
1) 30Le8 31.f5 exf5 32.Df3 f6 33.Pf4 Dd6 34.Te1 Tf8 35.Pe6 fxg5 f4 36.Pxf8 Dxf8 37.Ka1 Lg6 38.Dxf4 fxg5 39.Dxf8+ Txf8-+ Gunstig voor zwart.
2) 30Tgc8 31.Df3 Kg8 32.Pf6+ Kf8 33.f5 Uitgangspunt voor enige analyse.

Zie analysediagram volgende kolom

 





analysediagram na 33. f5


2.1) 33 e5 34.dxe5 Dxh4 35.Pg4 d4 36.Df4 Lxe5 37.Dxe5 Dxg4
Wit kan nog iets proberen met 38.Te1
(38. Dh8+ remise)
38. Dh3 39.g6 Te8 40.Dd6+ Kg7 41.f6+ Kg8 42.gxf7+ Kxf7 Een vrijwel geforceerde variant. 43.Te7+ Txe7 44.Dxe7+ Kg6 45.Dg7+ Kf5 46.Tf2+ Ke4 47.De7+ Kd5 48.f7 Dd3+ 49.Tc2 Df5 50.Dc5+ Ke6 51.Dxf5+ Kxf5 52.f8D+ Txf8 53.Tf2+ Ke4 54.Txf8 met witte winstkans.

2.2) 33 exf5 34.Dxf5 De7 35.Pxd5 Lxd5 36.Dxd5 Tc6 37.Df5 Dc7 Zwart heeft de leiding. 38.De4 (38.d5?? Tc3 Dr Txb3 en mat.) 38Te8.

Tschigorin:
Maar de varianten tonen niet de incorrectheid van wits offer van loper voor twee pionnen aan.
Wit doet een briljante maar minder begrijpelijke zet Tet (?) Zwarts koningsstelling is zo onveilig dat wit, (ook) zonder enig kunststukje wel zal winnen. Met wits dame op f3, wint de zet Pf6, dreigend Dh5+, onmiddellijk.
Het belang van de partij wordt kleiner doordat Olland onnodig de kwaliteit offert en het zich moeilijk maakt toen de winst voor het grijpen lag.
Niettemin, gezien vanuit welk gezichtpunt dan ook, brengt deze partij meer opwinding dan die ongelukkige partij waarvoor de jury Maroczy de eerste schoonheidsprijs toekende. *)
Aldus Tschigorin.
*) Hier wordt de partij Tartakower Maroczy uit de eerste ronde bedoeld. En nu worden we natuurlijk nieuwsgierig wat dat wel voor partij zal zijn.


30Lxe5?
Ook goed maar het is geen Lb5!!
30. Lb5!! Ook door Tschigorin aangegeven. Vernietigend. 31.De3 Tgc8-+ Zwart staat totaal gewonnen.
Tschigorins commentaar bij deze variant waarbij de stelling na 31. De3 in het geding is:
De kenners vonden het niet nodig naar de gevolgen van deze zet te kijken met de opmerking dat zwart een loper (? Tvb) voor staat en dus moet winnen.
Hoe moeilijk het echter voor zwart zou zijn om zich te verdedigen bleek de volgende dag toen een aantal spelers waaronder Teichmann, Janowski en Wolf voor zwart, en Marshall, Tartakower en anderen voor wit de stelling uren analyseerden en niet in staat waren een beslissend oordeel te vellen.

31.fxe5 Tg6
1) 31Lb5 32.De3 (32.Df3! Tg6! 33.De3)
2) 32Ta6 33.Tc2 Tc6 34.Txc6 bxc6 35.Pf6 c5 36.Pxg8 cxd4 37.Dc1 Kxg8 38.h5 Le2 Wit is gekookt en gebraden.

32.Pf6 Lb5
32La4! 33.Td1 Kg7 34.h5 Lxb3 35.h6+ Kh8 36.Dxb3 Dxb3+ 37.axb3 Txg5 38.Kb2 Tg2+ 39.Kc3 Th2 40.h7
Een interessante stelling, waarbij wit in zn handjes mag knijpen.

33.Dc2
Beter 33.De3 Lf1? 34.h5 Txf6 35.exf6 Lh3 36.g6 Lf5+ Met remise. 37.Ka1 Kg8 38.gxf7+ (38.Dh6?? Dc3+) 38Kxf7 39.Tg2.

33Df8
Zwart heeft een een heel verrrassende, maar eigenlijk ook wel logische zet tot zijn beschikking.
33Lf1! 34.Dd1 Kg7 35.Ph5+ Kg8 36.Pf6+ Kf8 37.h5
(37.Dh5?? Dxd2 38.Dh8+ Ke7 39.Dxa8 Ld3+ 40.Ka1 Dc3# )
1) 37Tg7 38.h6 Tg6 39.Th2 Lb5 Met gunstig spel voor zwart.
2) 37Txf6 38.gxf6 Lh3 39.Dc1 Lf5+ 40.Ka1 Dxb3 41.Dc5+ Kg8 42.Tg2+ Kh8 43.Dc1 Lh7 Wit ligt uitgeteld in de hoek. Zie 44.Dc8+ Txc8 45.axb3 Tg8 Helpt wit niets verder.

34. Tg2 Tc8?
34Lf1! Weer deze speciale manoevre.
1) 35.Tg3 Txf6
(35Db4 36.Dd1=) 36.exf6 Dd6 37.Tf3 Da6 38.g6 De2 39.g7+ Kg8 40.Dxe2 Lxe2 41.Tc3 Kh7 42.a4 Tg8=
2) 35.Tg1 Minder goed Lh3 36.Dc5 Lf5+ 37.Kb2 Dd8 38.Tc1 Txf6 39.gxf6 Dg8 40.a4 Dg2+ 41.Ka3 Dd2 42.Dc3.

35.Dd1

 stelling na 35. Dd1

35Txf6??
Zwart moet het gevoel gehad hebben dat hij onder de voet werd gelopen.
35Kg7! Koelbloedig.
36. Ph5+ leidt tot remise door herhaling van zetten.

Zwart had moeten kijken of wit niet 36. h5 zou spelen waarna 36. Db4 37. hxg6 ?? Ld3 tot zwarte winst leidt. Zie de download.

36.gxf6 Dh6 37.Tg5
Nu sluit het als een bus.

37Tc3
37Ld3+ 38.Dxd3 Dxh4 39.Dd2 Een slotspel met zware stukken. 39Tc3 40.Dxc3 Dxg5 41.a4 Wit wint., voor zover je dat klip en klaar in een dame-eindspel kunt zeggen. 41Dg1+ 42.Dc1


38.Kb2 Td3 39.Dc1 Lc6?
39Kh7

40.Tg8+
40.Dg1!

40Kxg8 41.Dxh6 Tg3 42.Df4 Tg2+ 43.Kc3 Kh7 44.Kb4 Kg8 45.Kc5 Kf8 46.Kd6 Ke8 47.Dh6 Tg8 48.Dd2 Kf8 49.Da5
1-0

 

 

www.tomsschaakboeken.nl