SCHAAKPARTIJEN 2
bijgewerkt 21.06.2006

  Once upon a time: Partijen van helden uit oude tijden

meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

Een geweldig dameoffer van Engels die daarmee de aanvalskunstenaar Richter te grazen neemt. Onder het analysediagram staan boeiende varianten. Schelfhout speelt namens het VAS tegen Eindhoven een mooie aanvalspartij. De analyses die daaruit komen leiden tot verrassende stellingen. Nr 3 is een Talliaans avontuur met vele ‘waarheden’. Verder de spectaculaire beslissingspartij van Karlsbad 1911. Teichmann combineert verdediging en aanval met een verbluffende zet. Ook Marshall verdedigt en valt aan.
Alle analyses zijn van mij, onmisbaar geholpen door Fritz 8. Andere commentatoren zijn per partij aangegeven.

1. Engels - Richter

Bad Nauheim 1935

2. VAS – Eindhovensche Schaakclub

Correspondentie 1918 - 1919

3. Tal - Klasup

Kampioenschap van Riga 1952

4. Rotlewi – Teichmann

Karlsbad 1911

100 JAAR GELEDEN                1906

5. Swiderski - Marshall

Oostende 1906

1. Ludwig Engels – Kurt Richter                         C65   
Bad Nauheim (8) 1935


Eindstand: 1. Bogoljubow *) 2/3. Engels en Eliskases 4. Opocensky 5/6. Ahues, Stoltz 
7. Richter, totaal 10 deelnemers.


*) In The Oxford Companian to CHESS staat abusievelijk 1. Aljechin.


Bronnen en analyse: Tijdschrift van de Nederlandse Schaakbond, sept. 1935, Rubriek van Euwe: Practisch Spel, The Oxford Companian to Chess, Kombinationen, Richter (zie  in de tekst).
Euwe, Richter

Ludwig Engels: 1905 – 1967
Kurt Richter: 1900 – 1969

Beide spelers beleefden hun beste tijd in de jaren dertig.

Engels speelde ook mee in het Duitse Olympiadeteam van 1939 in Buenos Aires met de beste score aan het derde bord: 14 uit 16.  Hij bleef na het uitbreken van WOII in Zuid-Amerika en stierf in Sao Paulo.

Kurt Richter was Duits kampioen in 1935 maar is vooral bekend door zijn publicaties:
666 Kurzpartien 1966 (1e druk 1952),
Schachdelikatessen (1961),
Kombinationen
, Bόcherei des Groίdeutschen Schachbundes, 2e druk, 1940

Indien niet anders aangegeven zijn het commentaar en de uitroeptekens van Euwe.

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lb5 Pf6 4.0-0 Le7 5.Pc3 d6 6.d4 Pd7 7.Le3 0-0 8.De2 a6 9.Lxc6 bxc6 10.Tad1 a5 11.Tfe1 La6 12.Dd2 f6 13.Ph4 g6 14.Lh6 Tf7 15.f4 exd4 16.Dxd4 f5 17.Pf3 d5


Stelling na 17. … d5

18.exd5!!
Dit heeft wit reeds bij 15. f4 in petto moeten hebben; hij offert nu de dame voor twee lichte stukken, maar krijgt een geweldige aanval welke hij op de meest energieke wijze doorzet. Een schitterende pointe.
Fr8/tvb: Wat voor keus heeft wit?
1) 18.Lg5 fxe4 19.Lxe7 Dxe7 20.Pg5 Tf5 21.Pgxe4 Db4 Met ongeveer gelijke kansen.
2) 18.Kh1 fxe4 19.Pxe4 dxe4 20.Dxe4 Ld6 21.Dxc6 Pb6! Zie diagram

Analysediagram

Stand na 21. … Pb6


2.1)
22.Pe5 De8 23.Dxe8+ Txe8 24.Pxf7 Txe1+ 25.Txe1 Kxf7 Met voordeel voor zwart.
2.2) 22.Pg5 Dd7 23.Txd6!? Er volgt een lange afwikkeling. 23...Dxd6 24.Dxa8+ Pxa8 25.Te8+ Tf8 26.Txf8+ Dxf8 27.Lxf8 Kxf8 28.Pxh7+ Ke7 Als er een partij voordeel heeft is het zwart.;
2.3) 22.Te6
(Dreiging 23. Pe5, Te7 24. Texd6, cxd6 25. Txd6 met voordeel voor wit).
2.3.1) 22...Tb8 23. Pe5 Tf6 24. Lg5 Txe6 25. Lxd8 Txd8 26. Dc3 Tf8 27. Dxa5 Txf4 met voordeel voor zwart.
2.3.2)
22...Td7 23.Lg5 Deze stelling wordt door Fr8 als ongeveer gelijk getaxeerd. Maar het is een venijnige situatie waarin wit heel goed moet uitkijken. Jammer dat Engels niet meer helpt dit te beoordelen.
23...Df8 24.Tf6 Db8 25.Pe5 Lb7 Toe maar! 26.Db5
(26.Pxd7 Lxc6 27.Pxb8 Txb8 is gunstig voor zwart.)
26...Lxe5 27.Txd7 Lxf6 28.Db3+ Ld5 29.Txd5 Kg7 30.Lxf6+ Kxf6 Met gelijke kansen.

18...Lc5 19.dxc6 Dc8
Er is hier geen betere voortzetting.
19...Lc8? 20.Dxc5 ;
19...Lxd4+ 20.Txd4 Lc8 21.Ted1 Met de dreiging Pe5.
(21.Te2 Dit is de zet van Fritz. Wit onthoudt veld e8 aan de zwarte D.)
21...De8 22.Pe5 Pxe5 23.Td8 Ld7 24.Txe8+ Txe8 25.cxd7 Pxd7 Zwart staat niet slechter. (tvb)

20.cxd7 Lxd4+ 21.Txd4 Txd7 22.Pd5!

Zie diagram volgende kolom


Stand na 22. Pd5!

22...Kh8
Fritz: keurt deze zet met klem af en beveelt 22. ... Txd5 aan.
Richter: ? Td5: muίte wenigstens geprόft werden.
Euwe: Ook 22...Txd5 was niet beter, b.v. 23.Txd5 Lb7 24.Tde5 Lxf3 25.gxf3 en zwart kan niet verhinderen dat de vijandelijke torens via de zevende rij binnendringen.
Fritz gaat verder met  25...Db7 26.Te7 Dxb2
1) 27.Tg7+ 27...Dxg7 28.Lxg7 Kxg7 29.Te7+ Het is de vraag of wit iets heeft.
2) 27.Td7 g5 28.fxg5
2.1) 28. … Dxc2? 29.Tg7+ Kh8 30.Tee7 Db1+ 31.Kg2 Dxa2+ 32.Kh3 Wit wint.
2.2) 28. … f4 Hiermee houdt zwart zijn D op g7 gericht. Of dat voldoende is? 29.Tg7+ Kh8 30.Tee7 Db1+ 31.Kg2 Dxc2+ 32.Kh3 Df5+ 33.Kh4 Dc2 De stelling is in evenwicht. Nu zou slaan op h7 wit duur te staan komen.

2.2.1) 34.Txh7+? Dxh7 35.Txh7+ Kxh7
2.2.2) 34.Txc7 Dxh2+ 35.Kg4 Dg2+ 36.Kxf4 Tf8+ 37.Tgf7 Txf7+ 38.Txf7=
 

23.Pf6! Tf7
23...Txd4? 24.Te7! Td1+ 25.Kf2 Tf1+ 26.Kg3 Txf3+ 27.gxf3 Dg8 28.Pxg8 Kxg8 29.Txc7 met gemakkelijk gewonnen eindspel voor wit.

24.Pg5!
Richter: !!
Euwe:
Opnieuw voortreffelijk gespeeld. Het paardoffer dient om tot bezetting van de zevende rij te komen.

24...Txf6
Wat anders? Op 24...Tg7 volgt 25.Lxg7+ Kxg7 26.Te7+ Kxf6 27.Tf7#

25.Te7 Kg8
Fr8/tvb: 25...c5 26.Lg7+ Kg8 27.Lxf6 Df8 (27...cxd4? 28.Txh7 en mat.)
28.Td6 h6 29.Th7 hxg5 30.Th8+ Kf7 31.Txf8+ Kxf8 32.Lxg5 Met een positief eindspel.

26.Tg7+ Kh8 27.Tdd7 Dxd7 28.Txd7 Kg8 Ondanks de vereenvoudiging is de witte aanval niet tot stilstand gekomen en is de zwarte situatie er dus niet gemakkelijker door geworden. Tf6 was in gevaar (29. Lg7+) maar mocht niet spelen, b.v. 28...Tc6 29.Txh7+ Kg8 30.Tg7+ Kf8 31.Txc7+ enz.

29.Tg7+ Kh8 30.Txh7+ Kg8 31.Tg7+ Kh8 32.Txc7
Nu staat wit ook nog in zuiver materieel opzicht gewonnen.

32...Kg8


Stelling na 32. .. Kg8

33.b3
Het begin van de laatste fase: wit brengt zijn overwicht van pionnen tot gelding.
Fr8/tvb:
Hier kon ook 33.Tg7+ Kh8 34.Th7+ Kg8 35.Lg7 Ta7 36.Th8+ Kxg7 37.Th7+ Kf8 38.Txa7

33...Tc8 34.Tg7+ Kh8 35.c4 a4 36.c5!
(slaan) ... kost zwart een volle toren.

36...Lb5 37.Tb7 La6 38.Ta7 Tfc6 39.Lg7+ Kg8 40.Le5 axb3 41.axb3 Lb5 42.b4 Lc4 43.Tg7+ Kf8 44.Ph7+ Ke8 45.Ld6
Dreigt mat.

45...Kd8 46.Pf6 Ta8 47.b5!
Verovert een toren daar Lxb5 op 48. Tg8 mat faalt en 47. ... Tcc8 op 48. Td7 mat.

47...Ta1+ 48.Kf2
Zwart geeft 't op. Een prachtig voorbeeld van wen offerpartij.

1-0

2. Vereenigd Amsterdamsch Schaakgenootschap (VAS) - Eindhovensche Schaakclub                                  C14
Correspondentiepartij 1918-1919


Bronnen en analyses:
Handleiding tot het Schaakspel, Neumann bew. Schelfhout, Van Goor, 1921 en 1940.
Schelfhout (‘WATS’)


Er zijn boeken die vooraan staan, maar ook die het met een mindere staanplaats moeten doen. Bij het opruimen van de boekenkasten kwam ik ook de "zakjes" weer tegen. Dat zijn insteekhoezen met boekjes e.d. die met goed fatsoen niet meer zelfstandig door het leven kunnen, want losbladig, gekreukt,gemangeld, kortom beschadigd. En zakjes staan niet op de voorste rij. Van de "Handleiding tot het Schaakspel" van G.R. Neumann en zijn bewerker W.A.T. Schelfhout, is zowel de 9de als de 13de druk uit resp. 1921 en 1940 aanwezig en ze mogen samen in een zakje. De laatste was het enige boekje over schaken dat in mijn ouderlijk huis voorradig was. Het is daarom niet vreemd dat b.v. de partij Schiffers - Harmonist, Frankfurt am Main, 1887, een der eerste was waarmee ik kennismaakte. Aan de hier besproken partij ben ik nooit toegekomen, hoewel ook daar eenzelfde beslissende paardmanoeuvre in voorkomt. In de 9de druk is het VAS de witspeler, in de andere is door de bewerker zelfbewust hijzelf als witspeler vermeld: "Wit: W.A.T. Schelfhout (voor het V.A.S.)." In de eerste helft van de vorige eeuw was hij een bekende figuur in de Nederlandse schaakwereld.
Ook ‘tweede rij’ boeken hebben hun bekoring.

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Pc3 Pf6 4.Lg5 Le7 5.e5 Pfd7 6.Lxe7 Dxe7 7.Pb5 Pb6 8.c3 a6 9.Pa3 c5 10.f4 Pc6 11.Pf3 cxd4 12.Pxd4 Ld7 13.Pac2 0-0 14.Ld3 Pa4 15.0-0 Pxb2

Stelling na 15. .. Pxb2

16.Lxh7+?!
Riskant en kansrijk.

16...Kxh7 17.Dh5+ Kg8 18.Tf3 f6 19.Th3 De8?
19...Pc4 20.Te1 fxe5 21.fxe5 P6xe5 22.Dh8+ Kf7 23.Tf1+ Ke8 24.Txf8+ Dxf8 25.Dxf8+ Kxf8 26.Th8+ Ke7 (26...Kf7 27.Txa8 ) 27.Txa8 Pf7. Fritz geeft zwart de beste kansen.

20.Dh7+ Kf7 21.Th6?
Te veel van het goede.
Beter is 21.Tb1 Th8 22.Dxh8 Dxh8 23.Txh8 Txh8 24.Txb2.

21...fxe5 22.f5

Stelling na 22. f5

22.Pxc6 Dit heeft het voordeel dat d4 vrij komt voor het andere witte paard. 22...Lxc6 23.fxe5 Ke7 24.Pd4 Df7 25.Txe6+ Kd8 26.Dh4+ Kc8 27.Te7 Dg6 28.Te6.

22...exf5?
1)
22...Ke7! 23.fxe6 (23.Pxe6) 23...exd4 24.Dxg7+ Kd8 25.Th7 De7 26.Pxd4 Dxg7 27.Txg7 De moeite waard om deze stelling 's uit te pluizen. Het ziet er naar uit dat zwart de beste kansen heeft.


2) 22… exd4
zie volgende kolom


2) 22...exd4
2.1) Schelfhout geeft: 23.Tg6 Tg8 (De tussenhaakse opmerkingen komen van Fritz. 23...Ke7 24.Dh4+ Kd6 25.Dg3+ Kc5 ) 24.f6 Pe7 (24...e5) 25.Txg7+ Kxf6 26.Tf1+ Pf5 (26...Ke5 27.Txe7 Kd6 28.Tff7 Zwart redt het zo niet.) 27.Txf5+ Dit is mat. 27...exf5 28.Dh6+ Ke5 29.cxd4+ Ke4 30.De3#.

2.2) 23.f6! Tg8 Enige zet. 24.Tg6
2.2.1) 24...e5 25.Tf1 Wit staat op winst.
(25.Txg7+? Txg7 26.Dxg7+ Ke6 Wit heeft niets meer.)

2.2.2) 24. … Df8 25.Tf1 Ke8

2.2.2.1) 26.f7+? Dxf7 27.Txf7 Kxf7 Zwart heeft een overmacht aan materiaal.  
2.2.2.2) 26.Txg7?! Leidt tot een interessante ontknoping.. 26...Th8 27.f7+ Kd8 28.Dxh8 Dxh8 29.f8D+ Dxf8 30.Txf8+ Kc7 31.Txa8

analysediagram  
Stelling na 31. Txa8

Wit heeft weliswaar twee loslopende torens en twee vrijpionnen op de koningsvleugel, maar zwart heeft nog krachten in het midden. 31...d3 32.Pe3 d2 33.Kf1 d1D+ 34.Pxd1 Pxd1 En nu kijken of wit snel naar voren kan en tegelijk de zwarte stukken kan intomen. 35.h4 Pe3+ 36.Ke1 Pf5 37.Th7 Pe5 38.Tg8 Kd6 39.h5 Pd3+ De witte K heeft danig last van de paarden, en dat wordt nog erger. 40.Ke2 Lb5 41.g4 Pg3+ 42.Kd1!

analysediagram
Stelling na 42. Kd1!

Wat een eindspel. Er komt nog geen einde aan het getreiter van de zwarte horzels, maar ik speel liever met wit dan met zwart. We dwalen weer veel te ver af.
42.Kf3? Pe4! Remise. 43.g5 Pe1+ 44.Kg4 Le2+ 45.Kh3
(45.Kf4? Pg2#) 45...Lf1+ 46.Kh2 Pf3+ 47.Kh1 Pf2#.

 
23.Pxf5!
23.Dg6+

23...Lxf5 24.Dxf5+ Kg8??

24...Ke7 25.Te6+ Kd7 26.Txe8+ Txf5 27.Txa8 Pc4.

25.Dh7+! Kf7 26.Pe3!

Stelling na 26. Pe3!  
  
  

26...Ke7 27.Dxg7+ Tf7 28.Pxd5+ Kd8 29.Dg4

1-0

3. Mikhail Tal – Karlis Klasup                                  A82
Kampioenschap van Riga, 1952

Bronnen en analyse: Complete Games of Mikhail Tal 1936 – 59, Hillary Thomas,
The Life and Games of Mikhail Tal, Mikhail Tal, The Magic of Mikhail Tal, Joe Gallagher



Complete Games of Mikhail Tal 1936 - 59 Hilary Thomas Batsford Chess Books, 1980

Het analyseren van oude partijen met behulp van Fritz 8, nu de sterkste machine waarover ik beschik, heeft iets unfairs. Het is dan ook geenszins mijn bedoeling om de analisten die het zonder moesten doen te kritiseren. De bedoeling van mijn speurtocht is meer van de objectieve waarheid – kan dit όberhaupt? -van een partij boven tafel te krijgen. Al eerder stipte ik het begrip waarheid aan. Zo is de waarheid (of opvatting, inzicht, bedoeling enz.) van Tal tijdens een partij een andere dan die van de analist na afloop. En ook daarbij hanteert iedereen zijn persoonlijke ideeλn.
Joe Gallagher schijft in zijn "The Magic of Tal", n.a.v. de partij Spassky-Tal,
Montreal 1979, "I would still be very wary in writing off Tal's sacrifice as unsound." en even eerder "It is almost impossible to work out what is going on even after the game ....." Ik ben het helemaal met hem eens. Het voorgaande heeft uiteraard niet alleen betrekking op partijen van Tal.
Dr. Tartakower stelt de vraag “Was ist Wahrheit?” (Alapin, Kagan’s Neueste Schachnachrichten) Attakinski antwoordt: een zwakke zet van de tegenstander.
Maar wat haal ik overhoop? Er is niet ιιn waarheid, als er al zoiets als waarheid bestaat. De speurtocht ernaar verschaft in elk geval veel plezier en af en toe ontdek je iets.

1.d4 f5 2.e4 fxe4 3.Pc3 Pf6 4.f3 d5 5.fxe4 dxe4 6.Lc4 Lf5 7.Pge2 Pc6 8.0-0 e6 9.Lb5 a6 10.La4 Dd7 11.Lg5 0-0-0 12.Kh1 Le7 13.Lxf6 Lxf6 14.d5
Wit staat al niet best, maar dit doet wits stelling al helemaal niet goed. (Fr8)

14...exd5 15.Lxc6 bxc6 16.Pd4 Lg4 17.Dd2 Dd6 18.Pb3 c5 19.h3 h5 20.Pa5 e3 21.Dxe3 d4 22.De4 dxc3 23.Db7+ Kd7 24.Pc4 Dd4
Nog steeds winnend. 24...De6! (Gallagher) Hoe gaat Tal hier verder. Wit staat een P achter en er hangt er een op c4. 25.hxg4? hxg4+ 26.Kg1 Ld4+ 27.Tf2 g3 Mat in een paar zetten.

25.Pb6+ Ke8 26.bxc3 Dd6 27.Pc4
Maakt een verrassende damemanoevre mogelijk.

Stelling na 27. Pc4

27...Dg3?
Fr8: 27...De6!! Zie wat er volgt. 28.Tae1 Le2 29.Tf4 Kf7 30.Te4 Ja toch!? 30...Dxc4 31.Txc4 Lxc4 32.Dxc7+ Kg6 Zwart heeft twee torens en een loper voor de dame. The Life and Games of Tal noch de Complete Games of Mikhail Tal maken melding van 27. .. De6.

28.Tae1+?

28.De4+ Kf8 29.Tae1 Dxc3
(29. … Kg8 30. Txf6 Lxh3=) 30.Pe5 Lxh3 31.Pg6+ Kg8 32.Pxh8 Kxh8 33.Te3 Lxg2+ 34. Kxg2 Dd2+ 35. Tf2 Dd5 36. Tf5.
Beide koningen zijn uitgekleed. Remise.

28...Kf8
28...Kf7

29.Te3
29.De4!

29...Dh4 30.Dxc7 Kg8 31.Kg1 Lc8 32.Tf4 Dg5 33.Tef3
Opnieuw staat zwart gewonnen.

33...Kh7
33...Td1+ 34.Kh2 Lg4

34.h4 Td1+ 35.Kh2 Dd5 36.Tg3
36.Txf6 Dxc4

 
zie verder volgende kolom


36...Lg4
36...Ld7

37.Txf6 Dxc4 38.Tf5 Kh6??

Stelling na 38. … Kh6??

1) 38...Tg8!-+
2)
38...Td5?? 39.Df7 Thd8
(39...Txf5 40.Dxc4) 40.Txh5+ Txh5 41.Dxc4

39.Txh5+??!
Een fantastische zet!
Toen ik de "Complete Games of Tal" voor het eerst door bladerde viel mijn oog op deze partij uit 1952. Tal is dan 16 jaar. Bij de partij staat een diagram, wit moet zijn 39ste zet uitvoeren. Onder het diagram staat "39. Txh5+!". En dat is dat. Na 39. .. Lxh5 volgt 40. Dxg7 mat. Maar is Txh5 wel zo sterk als Hilary Thomas mij wil doen geloven?
1) Winnend in de diagramstelling is 39.De7! g6. Wat anders?
(39...Td5 40.Dg5+) 40.Tf7 Dd5? 41.De3+ met mat.
2) 39.De5 kan ook, maar is wat minder dwingend. 39...Td7 40.Txh5+ Lxh5 41.Dg5+ Kh7 42.Dxh5+ Kg8 43.De8+ Kh7 44.Dxd7 Tg8 Een methode is nu de dames te ruilen en in het eindspel te winnen. 45.Dd3+ Dxd3 46.cxd3+- .

39...Kxh5
39...Lxh5?? 40.Dxg7#

40.Dxg7
Tot zover geen commentaar van Thomas.



Stelling na 40. Dxg7

40...Df4
Maar hier had wel een vraagtekentje af gekund.
1) Zwart moet 40...Dg8!! spelen. Het ei van Columbus. Zwart staat dan royaal gewonnen, want een toren voor, b.v. 41.De5+
(of 41.Txg4 Dxg7 42.Txg7 Kxh4) 41...Kxh4 42.Te3 (“Perhaps I would have been able to draw by perpetuel check – 42. Df6+ - but that would be the most I could hope for.” Tal in The Life and Games of Mikhail Tal)
Lf3!
Thomas en Tal geven dit ook, maar waarom dan 39. Txh5 geen vraagteken gegeven? 43.Txf3 Kg4+ 44.Th3 Db8-+.
2) Tot slechts remise leidt 40...Kxh4 41.Te3 Lf5 42.Dxh8+ Kg5 43.Tg3+ Lg4 44.Dg7+ Kh5.

41.Dxh8+ Kg6 42.Dg8+ Kf5 43.Dc8+ Ke5 44.Dxg4 Dxg4 45.Txg4 Td2 46.Tg5+ Kf4 47.Txc5 Txc2 48.Tc6 Kg4 49.Tc4+ Kh5 50.a4 Td2 51.Kh3 Td3+ 52.g3 Td6 53.a5 Td5 54.g4+ Kg6 55.Tc6+ Kf7 56.Txa6 Td3+ 57.Kg2 Txc3 58.h5 Kg7 59.Tb6 Ta3 60.a6 Kf7 61.Kh2 Kg7 62.g5 Ta5 63.Tb7+ Kg8 64.a7
Een vreemde kennismaking met dit boekje.

1-0

4. Georg Rotlewi – Richard Teichmann                  D61
Karlsbad, 1911


Eindstand: 1.  Teichmann 18 uit 25;  2/3. Rubinstein en Schlechter 17; 4. Rotlewi 16; 5/6. Marshall en Nimzowitsch 15½; 7. Vidmar 15.

Bronnen en analyse:
- Chess Secrets I Learned from the Masters, Edward Lasker, Dover  Reprint 1969.
- Karlsbad 1911, Dr. M. Vidmar, BCM Reprint  
- Die moderne Schachpartie, Tarrasch, Hans Hedewig’s Nachf., Curt Ronniger, Leipzig 1921



Teichmann 1868 - 1925. Geboren op dezelfde dag als Dr. Emanuel Lasker.
Rotlewi 1889 - 1920 Ed. Lasker: "One of the biggest surprises of the Karlsbad tournament was the showing made by the new master, Rotlevi. Because he had won the Hamburg Major Tournament the previous year, he was admitted to play in Karlsbad, but no one thought he would be anywhere near the prizewinners. To amazement of the crowd, however, he defeated Marshall, Nimzσvich, Schlechter, Spielmann en Tartakower and he drew with Rubinstein." Teichman, die alle aanvallen op z'n eerste plaats - gebruik alsjeblieft nooit het afgrijselijke vierletter modewoord pl.. - moest in de 23ste van de 25 ronden tegen Rotlewi spelen. "The eyes of the whole chess world were riveted on this game."
Tarrasch bespreekt de partij in Die moderne Schachpartie. Hij wijzigt daarbij de partij door de zetherhalingen weg te laten. Nu heeft een herhaling in een schaakpartij een andere betekenis dan in de muziek maar ik vind niet dat je dat kunt maken.
De opening waarvoor zowel Ed. Lasker als Vidmar regels vrij maken, slaan we over en we beginnen met Vidmar te citeren bij de 19de zet van zwart.

1.d4 d5 2.Pf3 Pf6 3.c4 e6 4.Pc3 Le7 5.Lg5 Pbd7 6.e3 0-0 7.Dc2 c5 8.0-0-0 Da5 9.cxd5 exd5 10.dxc5 Pxc5 11.Pd4 Le6 12.Kb1 Tac8 13.Ld3 h6 14.Lxf6 Lxf6 15.Lf5 Tfd8 16.Lxe6 fxe6 17.Dg6 Td6 18.Tc1 Ta6 19.f3 Td8
Vidmar: "Um mit den e-Bauern vorzugehen."

20.Tc2 Lxd4
20...Lg5 21.f4? (21.Pdb5 Lxe3 22.a3 Pd7 Zwart staat er heel goed voor.) 21...e5!

21.exd4 e5 22.Dg4 exd4
Hier laat zwart een veer. Veel sterker is 22...Pe6 (Vidmar)

23.Dxd4 Pe6 24.De5
Nu is pion d5 op straffe van Dameruil gepend.

24...b5 25.b3 d4 26.Pe4
of 26.Pd5 d3 27.Tb2 Tad6 met een voordeeltje voor zwart.

26...d3 27.Td2 Pd4 28.Tc1 Pc2 29.Db2
29.Pc3 Tad6 (29...b4 30.Dxa5 Txa5

29...Pa3+ 30.Ka1 Pc2+ 31.Kb1 Pa3+ 32.Ka1 Pc2+ 33.Kb1
Herhaling van zetten.

33...Tc6
33...b4

34.Tcd1


Stelling na 34. Tcd1

 

34.De5? Tdc8! 35.Kb2 Kh8 36.g4 Da3+ 37.Kb1 Db4 38.Kb2 Ta6 Met zwarte winst.

34...Tdc8?
34...Pa3+
(of 34...b4, Vidmar) 35.Ka1 b4. Wit kan geen kant meer op. 36.Txd3? Txd3 37.Txd3 Dc7! 38.Td1 Tc2

35.Txd3
35.b4! Is nog het beste; a3 zit in de stelling en zelfs de koning kan a3 dekken als het moet. 35...Pxb4 (35...Da6? 36.Txd3) 36.a3 Pc2 37.Txd3 Kh7 38.Tb3 Da4 39.Pd6 T8c7


zie diagram volgende kolom

  
 Analysediagram
  Stelling na 39. … T8c7  
  

Hier hebben we weer zo'n stelling waarin het heerlijk analyseren is. Wat moet wit doen? Pxb5, Tdd3, Td2, of iets heel anders?
1) 40.Td5? 40...Pe1 41.Tb4 Da6 42.Td1 Pc2 43.Pxb5 Tb7 44.Pd4 Pxb4! Wit kan het schudden
2) 40.Pxb5 Tb7 41.Ka2 Pb4+ 42.Txb4
(42.Kb1? Tc2) 42...Dxd1 43.Pc3 Txb4 44.Pxd1 Txb2+ 45.Kxb2 Met verloren eindspel.;
3) 40.Td2 b4 41.axb4 Pxb4 42.Txb4 Tc1+.

35...Pa3+ 36.Ka1

  
  Stelling na 36. Ka1  
  

Wit dreigt 37.Td7 met een mat op g7. Maar dat niet alleen, realistischer is 37. b4! Dxb4 38. Dxa3 Dxa3 39. Txa3 met stukwinst en voordeel. De volgende zet van zwart pareert wits dreigingen en verzekert de winst.

36...b4!!

Zowel Vidmar als Ed. Lasker geven een dubbel uitroepteken. Tarrasch vindt het blijkbaar heel gewoon

37.Td7 De5!!
De aap uit de mouw. Nu dreigt zwart mat in twee zetten.

38.Td8+ Txd8 39.Txd8+ Kh7 40.Td1 Dxb2+
Genoeg voor de winst, maar zwart kon efficiλnt afsluiten: 40...Pc2+! 41.Kb1 Dc7 Wit moet groot materiaal inleveren. 42.a4 Pa3+ 43.Ka2 Tc2
Tarrasch: "Statt des Tausches (40. … Dxb2 dus, tvb) kδme Dc7 en Tc3 in Betracht, aber beide Zόge sind kaum wirkungsvoller." Hij praat dus ook niet over 40. .. Pc2+! Nog het sterkst vindt hij 40...Dxh2 met de dreiging Tc2 en Dxg2 met mat op a2. Tarrasch: 41.Tc1 Txc1+ 42.Dxc1 Dxg2 met het bericht dat zwart wint zoals hij wil, deels door de restanten van de mataanval, deels door de vrij h-pion.

41.Kxb2 Tc2+ 42.Ka1 Txg2 43.Th1 g5 44.Pf6+ Kg7 45.Pe4 Kg6 46.Pd6 a5 47.Tc1 Txh2 48.Pc4 Pb5 49.Pe5+ Kg7 50.Pg4 Te2 51.Tc5 Te1+ 52.Kb2 Pa3 53.Tc7+ Kf8 54.Tc1 Te2+ 55.Ka1 Pc2+ 56.Kb1 Pa3+ 57.Ka1 Pb5 58.Tc5 Te1+ 59.Kb2 Pa3 60.Tc1 Te2+
Ook dit was een herhaling van zetten, een fenomeen dat dus niet in onze tijden is uitgevonden.

61.Ka1 Te6 62.Th1 Kg7 63.Tc1 Kg6 64.Tc6 Txc6 65.Pe5+ Kf5 66.Pxc6 h5 67.Pd4+ Ke5 68.Pe2 Pc2+ 69.Kb2 Pd4

Vidmar: "Das ist eine der interessantesten Partien des Turniers. Sie zeigt uns Teichmann nicht nur als feinen Positionsspieler, sondern auch ausgestattet mit einer gewaltigen Kombinationsgabe, wie er frisch und kraftvoll auf den feindlichen Kφnig - und auf den ersten Preis losgeht."
Ed. Lasker: "It appears that Rotlevi's loss to Teichmann, when he had the prize within his grasp, liberated a depression in his mind which probably would have come to the surface sooner or later. He was taken to a mental Sanitarium not very long after the tournament, and he has never been heard of since."

0-1

terug naar begin van pagina

100 JAAR GELEDEN ……..   1906

5. Rudolf Swiderski – Frank James Marshall           D04            
Oostende  1906

Bronnen en analyse:
- Frank Marshall’s Best Games of Chess,
Dover Reprint 1960, van My Fifty Years of Chess, Marshall. 1942.
-
Frank Marshall, United States Chess Champion, A Biography with 220 Games, Soltis, McFarland 1994.

Swiderski (1878-1909) Duits talent met successen in de periode vanaf 1900. Met een slechte gezondheid en “met talenten boven het gemiddelde” but finding “full consolation neither as a musician, a chessplayer, nor as an artist”, benam hij zicht het leven, naar men zegt omdat hij een komende operatie niet aankon.
Marshall (1877-1944)

In deze kolommen mag Frank James Marshall niet ontbreken. Hij heeft aan talrijke toernooien meegedaan. Om een paar toppers te noemen: Oostende 1906 en 1907, Karlsbad 1907, 1911 en 1929, San Sebastian 1911 en 1912, Sint Petersburg 1914, New York 1924 en 1927, Moskou 1925 enz. Zijn belangrijkste overwinning behaalde hij in Cambridge Springs (USA) 1904, twee punten vσσr de nummers 2/3 Janowski en Em. Lasker.
Hij was de grondlegger van de befaamde Marshall Chess Club, New York.

Hij overleed, terugkerend van een schaakavond, op straat.
Het Dover-boek was al zeer de moeite waard als partijverzameling, maar de biografie van Soltis laat de lezer zien wie hij was in zijn leven en carriθre.
Zijn altijd strijdlustige instelling heeft een rijkdom aan fraaie partijen opgeleverd.

1.d4 d5 2.Pf3 c5 3.e3 Pf6 4.Pbd2 Pc6 5.Le2 Lf5 6.dxc5 e5 7.Lb5 Dc7 8.b4 Le7 9.Lb2 Pd7 10.a3 0-0 11.c4 Ld3 12.Db3 e4 13.cxd5!
Soltis: "Een verbetering t.o.v. 13. Bxc6 in een eerder in het toernooi gespeelde partij tegen Spielmann die Swiderski in 23 zetten verloor. Wit offert een loper voor pionnen en een dominerend centrum waarbij Marshall in de wat ongewone rol van verdediger wordt geduwd."

13. …  Lxb5 14.Pxe4 Pce5 15.Lxe5 Pxe5 16.d6 Pd3+ 17.Kd2 c6
 

  Stelling na 17. … Dc6

  
  
  

17...Dd7 18.a4 Pxf2 19.Pxf2 Lc6 20.e4 Lf6 21.b5 Lxa1 22.Txa1+-

 




Zie volgende kolom.


18.dxe7?

Krijgt van Marshall en van Soltis een vraagteken met de opmerking dat wit na 18. Pc3 moet winnen. "Now Marshall gets to play like Marshall", schrijft Foltis.

18.Pc3!! Twee uitroeptekens bij Marshall. Hij werkt dit niet verder uit. Soltis: Er dreigt zowel 19. dxe7, als 19. Pxb5 gevolgd door 20. Dxd3.

18...Lf6 19.Pxb5
(19...Lxa1 20.Dxd3 Lf6 21.Pc7 Tab8 22.Pd5 Ld8 23.Td1 Zier er wel heel gunstig uit voor wit.)
19. …Pxf2

analysediagram
Stelling na 19. … Pxf2


Wit moet hier kiezen:

1) 20.Pc7 Pxh1 21.Txh1 Tab8 22.Pd5 Tfe8 (22...Ld8 Om verdubbeling van de pionnen op de f-lijn te voorkomen, maar wit krijgt zo alle ruimte die hij wil.) 23.Pxf6+ gxf6 24.Dd3 Tbd8 25.Tf1 Met voordeel voor wit.

2) 20.Pbd4 Lxd4 21.Pxd4 Dxg2 22.Thg1 Dxh2 23.Pf3 Dh5 24.Pd4 Dh2 Remise.

18...Dxe4 19.exf8D+ Txf8 20.Pd4
20.Taf1

20...Pxf2 21.Thg1 Td8


Stelling na 21. … Td8


22. Taf1?
22. Tae1! (Marshall).

22...Txd4+! 23.exd4 Dxd4+ 24.Kc1 Da1+ 25.Db1

Verliest het snelst.

25...Dc3+ 26.Dc2 Dxa3+ 27.Kd2 Dxb4+ 28.Ke3 Pg4+ 29.Kf3 Pxh2+

0-1

www.tomsschaakboeken.nl