Tom van Bokhoven – Mr G.J. Hendriks      D48
Correspondentie NBC Hoofdklasse, 1968
tvb/Fr8/Stockfish 201/Rybka 3

LIVE versie

 

schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

Schaken heeft net als liefde, net als muziek,

het vermogen de mens gelukkig te maken.

Dr. Siegbert Tarrasch

 

Music maestro, play!

 

De witte Le4 kan 12 zetten achter elkaar geslagen worden. Ze, deze Loper is vrouwelijk, is niet weg te krijgen terwijl rondom haar een heerlijk schaakfeestje wordt gebouwd. Het wordt een partij in drie delen:

 

Opening: (Maat 1 t/m 18a)

In de Meraner zijn allerlei bekende motieven bewerkt die door beroemde namen eerder ten gehore zijn gebracht: Euwe, Reshevsky, Botwinnik. Al in de jaren '30 van de vorige eeuw was dit een populair openingssysteem.

 

Het onrustige middendeel (Maat 18b t/m 29) geeft alle instrumenten en instrumentengroepen de gelegenheid om hun kunnen te tonen. Er klinken scherpe dissonanten maar aan het slot is de harmonie hersteld.

 

De finale (30 t/m 42) is feestelijk van karakter. De cello’s laten een langgerekte toon in e horen, door wisselende blazers steeds in een nieuwe klank gebracht. Het slot komt met "slaande trom."

 

Deze partij is begonnen in 1968.

 

Opening:

1. d4     d5

2. c4     c6

3. Pf3    Pf6

4. Pc3    e6

5. e3     Pbd7

6. Ld3    dxc4

7. Lxc4   b5

8. Ld3    a6

9. e4     b4

Diagram 1

Stelling na 9. … b4

 

9. ... c5 Een (destijds) populaire voortzetting.

 

1) 10. e5 cxd4 11. Pxb5! Honderden partijen zijn zo begonnen.

1-1) 11. ... axb5 12.exf6 Db6 13.fxg7 Lxg7 14.0-0 Pc5 15.Lf4 Lb7 16.Te1

1-0 na 36 zetten, Botwinnik – Euwe, WK 1948.

1-2) 11. ... Pg4 12. Da4 Lb7 13. Pbxd4 Db6 14. 0-0 Lc5 15. h3 Lxf3 16. hxg4 Lxd4 17. gxf3 Ke7 18. Le4 1-0 in 38 zetten: Ivantsjoek-Bareev, Novgorod 1994.

1-3) 11. ... Pxe5 12. Pxe5 axb5 13. Df3 Da5+ 14. Ke2 Ld6 15. Dc6+ Ke7 16. Ld2 b4 17. Dxd6+ 1-0 na 41 zetten: Reshevsky-Botwinnik, Moskou 1955.

 

2) 10. d5 Lb7 11. 0-0 Dc7 12. De2 e5

1-0 na 36 zetten. Bronstein – Toloesj, Moskou 1952, Kamp. USSR

 

10. Pa4!? c5

11. e5    Pd5

12. 0-0   cxd4

13. Te1   Lb7

13. ... Pc5 14. Lg5 Da5 15. Pxc5 Lxc5 16. Pd2 Ld7 17. Tc1

1-0 in 25 zetten: Euwe-Fontein, Amsterdam 1939.

 

14. Lg5

14. Pxd4 Pc5? (14...g6, Stockfish)

15. Lc2 Tc8 16. Dg4 h5 17. Dg3 b3 18. Pxc5 bxc2 19. Pdxe6 Da5

(19. ... fxe6 20. Dg6+ Ke7 21. Dxe6#)

20. b4 Dxb4 21. La3 1-0 na 27 zetten: Ragozin-Pirc, Moskou 1935.

 

14. ...   Le7

15. Lxe7  Dxe7

16. Tc1   0-0

17. Le4   Tac8

18. Dxd4

Diagram 2

Stelling na 18. Dxd4

 

De stelling is in balans. Wits stukken staan misschien ietsje beter maar Pa4 staat nog een beetje buitenspel.

 

Middendeel

18. ...   f5

Niet het sterkst. Zwart krijgt een zwakke pion op e6.

18. ... Tfd8 19. Da7 Txc1 20. Txc1 Pf4=

 

19. exf6! P7xf6

19. ... Dxf6 20. Da7 Txc1 21. Txc1 Df4 22. Te1 Lc8

23. Pc5 Pxc5 24. Dxc5+/-

 

20. Txc8 Txc8

21. Lf5

Diagram 3

Stelling na 21. Lf5

 

 

21. ...   Pc7

22. Pg5   Td8

Iets makkelijker voor wit dan

22. ... Ld5! 23. Pb6 Td8 24. De3 Lxa2 25. b3 Te8

(25. ... e5? 26. Pc8! 26. De8 27.Dc5)

 

23. De3   Ld5!

23. ... Td5 Is niet aan te bevelen omdat wit er na 24. Lh3 goed voor staat.

1) 24. Lh3!

1-1) 24. ... e5   25. Da7 of 25. Pb6.

1-2) 24. ... Pg4 25. Da7! Lc6 26. Pf3 h5 (26. ... Pxh2 27. Lxe6+).

1-3) 24. ... Pd7 25. Da7 Txg5 26. Dxb7 Dd6 27. Tc1 Te5 28. g3

 

2) 24. Lxe6+? Minder juist. 24. ... Pxe6 25. Dxe6+ Dxe6 26. Pxe6 Td2=.

 

24. b3

Diagram 4

Stelling na 24. b3

 

Een beetje tam. Wit had wel sterker kunnen spelen:

 

1) 24. Pc5! Geeft in alle gevallen wat beter spel, maar ook twee andere zetten hadden gekund.

1-1) 24. ... Dd6 Dit is het sterkst. 25. Pgxe6 Pxe6 26. Pxe6 Te8 27. a3 of 27. b3.

1-2) 24. ... Te8 (24. ... Lxa2? 25. b3)

25. b3 g6 26. Lh3 e5 27. Pge4 Pxe4 28. Pxe4 Lxe4 29. Dxe4 Wit heeft een plusje.

 

2) 24. Pxe6 Pxe6 25. Pc5 Dd6 26. Pxe6 Te8 27. b3 Dc6 28. f3 g6 29. Lh3+-

 

3) 24. Pb6 Lxa2 25. b3 a5 26. h4 Kh8 27. Lc2 Pb5 28. Ta1 Pc3

29. Pc4 Ta8 30. Te1 a4 31. Pe5! Weer een intrigerende stelling.

Analysediagram

analysestelling na 31. Pe5!

 

31. … axb3? 32. Lxh7!

 

24. ...  Dd6!

Zwart heeft zich goed verdedigd en staat nauwelijks minder.

 

25. Lb1

Houdt het oog op de zwarte koningsvleugel. 25. Lh3 h6 26. Pf3 Le4=.

 

25. ...  h6

26. Ph3

Diagram 5

Stelling na 26. Ph3

 

Stockfish heeft liever 26. Pe4 Pxe4 27. Lxe4 Lxe4 28. Dxe4 Dd2 met vrijwel remise.

 

26. ...  Lc6

27. Pb6?

Stockfish: Fout! Beter 27. Pb2 of 27. Pc5.

 

27. ...  Pcd5!

Of 27. … Pfd5!

Diagram 6

Stelling na 27. … Pcd5!

 

Zwart heeft het initiatief overgenomen.

 

28. Pxd5 exd5?

Dit brengt wit terug in de wedstrijd.

28. ... Pxd5! Hier is "iedereen" het wel over eens. 29.Dxe6+

(29. De4 Pc3! Met winst voor zwart. 30. Dh7+ Kf8 31. Lg6 Pe2+ 32. Kh1 Dd4!)

29. ... Dxe6 30. Txe6 Pf4 31. Te1 Pxg2 Zwart staat uitstekend.

 

29. Dd4

Diagram 7

Stelling na 29. Dd4

 

Blokkade door de Dame. Een mooie positie voor wit

 

29. ...  Pe4?

Diagram

29. ... Te8 Deze zet geeft zwart genoeg tegendruk. 30. Td1

 

1) 30. …  De7 31. f3 Nu is ... g5 wel aan de orde.

31. ... g5 32. Lg6 De3+! 33. Dxe3 Txe3 34. Kf2 Tc3.

 

2) 30. ... g5 Stockfish geeft dit als het beste aan maar dat is bijna niet te geloven. Okay, veld f4 wordt ontoegankelijk voor het witte paard maar het lijkt me een enorme verzwakking van de zwarte koningsvleugel. In variant 1) gaat het wel.

31. f4 (31.f3 Te2) 31. ... Pg4 32. Ld3 a5 33. Tc1 Ld7=.

 

Finale:

30. Pf4!

Diagram 8

Stelling na 30. Pf4!

 

Het begin van een fraaie act op het smalle koord van de "en prise".

Wit dreigt 31. Ph5.

 

30. ...  Dxf4!

Zwart heeft geen keus. 30. ... Df6 31. Dxf6 Pxf6 32. f3 Lb5

(32...d4? betekent pionverlies na 33. Td1 gevolgd door Pe2.)

33. Lg6 d4 34. Td1 Td6 35. Kf2

De geïsoleerde pion biedt nog steeds aanknopingspunten. Wit staat wat beter, maar win dat maar eens.

 

31. Lxe4!

Wie pent wie?

Diagram 9 Een mooi plaatje.

Stelling na 31. Lxe4

 

31. ...  Kh8

Er dreigde weliswaar Lh7+ met damewinst maar dit helpt wit de goede weg op.

31. ... Df6! Een krasse maatregel die zwart nog een zwakke pion bezorgt, maar andere zetten blijken helemaal ongunstig voor zwart.

32. Dxf6 (32.Td1? Dxd4 33.Txd4 Te8-+)

32. ... gxf6 33. Ld3 Kf7 34. f4 Lb5 35. Lxb5 axb5 36. Kf2

Wit heeft een prettige stelling, maar gewonnen?

 

32. g3   Dg4

32. ... Df6 33. Td1 Dxd4 34. Txd4 g5 35.L d3 a5

Met een voordeeltje voor zwart.

 

33. h3!

Diagram 10

Stelling na 33. h3

 

Ontpent de loper.

1) 33. f3 De6 34. Te2 Lb5 35. Ld3 Dc6 36. Tc2 Dd7 37. Lxb5 Dxb5 38. Tc7 Td7 39. Tc8+ Kh7 40. Kf2 Met nauwelijks enig voordeel voor wit.

2) Stockfish geeft de voorkeur aan 33. Db6 Te8 34. Dxc6 Txe4 35. Tc1 De6

36. Dxe6 Txe6 37. Tc8+ Kh7 38. Kf1 Wit heeft in de d-pion een helder doel voor ogen, direct of indirect …

 

33. ...  De6

33. ... Dxh3? 34. Lc2 Te8 35. Txe8+ Lxe8

36. Dd3 g6 37. Dxd5 Kh7 38. Db7+ Dd7 39. Dxb4

Wit heeft nog een karwei voor de boeg maar kan op winst gaan spelen.

 

34. Te3

Diagram 11

Stelling na 34. Te3

 

Het is de moeite waard om deze stelling eens van dichtbij te bekijken. Nu stond de loper weer gepend langs de e-lijn. De stelling biedt wit geen groot voordeel. Wit had twee andere mogelijkheden:

 

1) 34. Td1 Dxh3 (34. ... Df6 35. Db6 La8 36. Dxf6 gxf6 37. Kf1 Kg7=)

35. Dxb4 Dh5 36. Dd4=

 

2) 34. Te2 Is zeker in beeld omdat het wit straks in staat stelt Ld3 te spelen.

 

2-1) 34. ... Lb5 35. Ld3

 

2-1-1) 35. … Dc6 36. Tc2 Dd6 37. Lxb5 axb5 38. Tc5 Dd7 39. Tc1 Ta8

40. Tc2 Te8 41. Kg2 Td8 42. De5 Met positieve stelling voor wit.

 

2-1-2) 35. ... Dd7 36.Lxb5 axb5 Veld e7 moet gedekt blijven.

-  37. Dxb4 d4 38. Td2 Dd5 39. a4 bxa4 40. bxa4 d3

   41. Dc3 Dd4 42. Dxd4 Txd4 43. Kg2 Kg8 44. Kf3 Kf7 45. Ke3 Txa4 46. Txd3

   Volgens de boekjes heeft deze stelling een hoog remisegehalte.

-  37. Kg2 Dd6 38. Tc2 Dd7 39. h4 Kg8 40. Dxb4 d4

   Wat moet je? Een pion meer, maar verder …

 

2-2) 34. ... Dd6 35. Ld3 Le8 36. Tc2 Ld7 Met vrijwel gelijke stelling.

 

 

34. ...  Tf8?

Diagram 12

Stelling na 34. … Tf8?

 

Een fout die in elk geval een pion verliest. Twee damezetten zijn beter.

 

1) 34. ... Dxh3 Veld f1 is nu niet meer extra gedekt.

35. Ld3 (35. Lc2? Lb5) 35. ... Dd7 36. Lxa6 Ta8 37. Ld3 Dd6 (37. ...Txa2? 38. Lb1!!)

38. Te4 (38. Lf5 Te8 39. Txe8+ Lxe8=)

38. ... Txa2 39. Dxb4 Dxb4 40. Txb4=

 

2) 34. ... Df6 35. Dxf6 gxf6 36. Td3 Kg7 37. Td4 a5 38. f3 Kf7 39. Kf2=

 

35. Dxb4  Df6?

Beter is 35. ... Dc8 (of 35. … Td8) 36. Lg2 (36.Ld3 d4 37.Te6) 36. ... Df5.

 

36. Tf3   Da1+

36. ... Dxf3? 37. Lxf3 Txf3 38. Dc5 Tf6 39. Db6+-

 

37. Kh2

37. Kg2 Tg8 38. Dc3 Dxc3 39. Txc3 +-

 

37. ...   Tg8

37. ... Txf3 38. Db8+

 

38. Dc3!

Diagram 13

Stelling na 38. Dc3!

 

En al die tijd staat Le4 in.

 

38. ...   Dxa2??

 

1) 38. ... Dxc3 39. Txc3 Lb7

(39. ... dxe4 40. Txc6 Td8 41. Txa6 Td2 42. Kg1 Td1+

43. Kg2 Td2 44. Kf1 Wit heeft een winnend eindspel.)

40. Lg2+- Td8 41. Tc7 Lc8 42. g4! of 42. Lxd5 Lxh3.

Een vrij helder eindspel. Wit kan een toreneindspel ingaan of niet, maar hij heeft in beide gevallen nog steeds een gezonde pion meer.

 

2) 38. ... dxe4 39. Dxa1 exf3 40. Dc3 Lb7 41. g4

Een technisch gewonnen stelling.

 

39. Tf6!

Diagram

Stelling na 39. Tf6!

 

39. ...   gxf6

Zwart is ridderlijk en gunt zijn tegenstander het mat.

Ook in de slotfase speelt Le4 een hoofdrol.

 

40. Dxf6+ Tg7

41. Df8+  Tg8

42. Dxh6#

1-0

 

 

 

www.tomsschaakboeken.nl