Floris Verweij – Niels Mijnster             C40
OKD 2011 R05  26.05.2011
tvb/Stockfish/Rybka

LIVE versie

 

schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

MEESTERLIJK in de DRECHTSTREEK

 

Twee talentvolle jonge spelers leven zich uit. Niels Mijnster neemt het voortouw, Floris Verweij pakt de handschoen op. Al in de opening grijpen zij elkaar bij de keel. Zwart begint met een als wat inferieur staande opening waarop wit sterk reageert. Hij krijgt direct het beste van het spel, hoewel zwart zijn stukken goed weet te ontwikkelen. Met een zwart paardoffer op f3 ontploft de boel. Het uiterste wordt gevraagd en de spelers laten zien waartoe zij in staat zijn, en dat is heel veel. Van Niels wisten wij al dat hij goed kon schaken, Floris laat in deze partij zien dat hij ook onder druk koel blijft en voortreffelijke zetten weet te produceren. Een weergaloos duel waarin fraaie staaltjes schaak te zien zijn.

 

 

1.  e4     e5

2.  Pf3    d5

Diagram 1

Stelling na 2. … d5

 

In de oertijden van het schaak werd dit wel eens gespeeld. Staunton, en Emanuel Lasker in een simultaan. Een keer slechts is dit later in een serieuze partij door een grootmeester op het bord gezet: Lilienthal in 1941. Maar zou dat toen niet een vingerfout geweest zijn? Zonder enig bijzonder plan werd hij door Boleslawski weggezet.

Botwinnik in het toernooiboek Championship Chess (Match Tournament for the Absolute Chess Championship of the U.S.S.R. Leningrad-Moscow 1941):

“Trying to ‘catch’ Boleslavsky in this old variant is, to put it mildly, naïve, for he is a great expert in play with pieces. Boleslavsky, of course, did not know the ‘theory’ of this variation, and this turned out to be in his favour.”

 

 

3. exd5

3. Pxe5 De7 4. d4 f6 5. Pd3 dxe4 6. Pf4 Df7 7. Pd2 Lf5 8. g4 Lg6 9. Lc4 Dd7 10. De2 Dxd4 11. Pe6 Db6 12. Pxe4 Pd7 13. Lf4 Pe5 14. 0-0-0 Lf7 15. P4g5 fxg5 16. Lxe5 Lxe6 17. Lxc7 1-0

Boleslavsky - Lilienthal, Kampioenschap USSR Leningrad 1941.

 

3. ...    Ld6

4. d4!

Prima gedaan. Hier is van alles gespeeld, b.v.

4. Lb5 1-0 Kuzminich - Müller, ICCF 1989 (36)

4. Pc3 0-1 Liepold -Kraft, Duitsland 1994 (67)

 

4. ...    e4

5. Pe5    Pf6

6. c4

6. Lb5+ c6 7. dxc6 bxc6 8. Pxc6 Db6 9. c4 Pxc6 10. d5 0-0 11 .Lxc6

Wit staat goed; nu nog snel ontwikkelen.

 

6. ...    0-0

Een min of meer recente ervaring werd opgedaan met 6...c6 7.Pc3.

 

7. Le2    c6

8. dxc6   Lxe5?

Diagram 2

Stelling na 8. … Lxe5?

 

Zwart geeft zijn mooie loper voor het paard, een aanvechtbare keus.

8. ... Pxc6 9. Pxc6 bxc6 10. Pc3 is niet ongunstig voor wit maar wellicht te prefereren.

 

9. dxe5   Da5+

Niet afruilen: 9. ... Dxd1+ 10. Lxd1 Pe8 11. cxb7 Lxb7 12. Pc3 Pc6 13. Lf4+- Met aantrekkelijke stelling voor wit.

 

10. Dd2

10. Pc3 Dxe5 11. cxb7 Lxb7 12. Db3 Wit staat er goed voor.

 

10. ...   Dxe5

11. cxb7  Lxb7

12. Dg5!

Diagram 3

Stelling na 12. Dg5!

 

12. ...   De6

12. ... Pfd7 Dit ziet er ook goed uit.

 

13. Le3   Pc6

14. 0-0   Tfd8

Ander spel ontstaat na

14. ... Pe5 15. Ld4 Pfd7 16. Pa3 Tac8 17. Tad1+- en

14. ... h6  15. Dg3 Pe7 16. Dc7.

 

15. Pc3   Pe5

Aanval op pion c4.

 

16. b3

Diagram 4

Stelling na 16. b3

 

16. Pb5! Met de opzichtige dreiging 17. Pc7.

16. ... h6 17. Dg3 Pe8 18. Tfd1 Pxc4

(18. ... Pd3!? 19. b3 f5 20. Dh4 Een interessante stelling. Zwart heeft 20. ... a5 21. Ld4 a4)

19. Pd4 Dd5 20. Pb3 Pxe3 21. Txd5 Pxd5 22. Pc5+-

 

16. ...   Pf3+!

Diagram 5

Stelling na 16. … Pf3+!

 

Zo begint het verhaal van de knuppel en het hoenderhok. Zwart speelt het scherp en wil met veel stukken op de vijandelijke koning gericht, met verwikkelingen het strategisch overwicht van wit ter discussie stellen.

16. ... Lc6

Objectief gezien is deze loperzet sterker en strategisch verantwoord.

17. Tfd1 Pd3 Ligt voor de hand, maar er is geen taktische onderbouwing.

 

17. gxf3

Wit heeft terecht geschat dat zijn witte loper te belangrijk is om nu al in de doos te doen.

17. Lxf3 exf3 18. Tfe1 is minder aantrekkelijk.

 

17. ...   exf3

18. Ld1   h6

19. Dh4

Veld h3 moet gedekt worden.

 

19. ...   g5!

20. Lxg5!

Diagram 6

Stelling na 20. Lxg5!

 

Wit maakt geen fout en speelt de enige zet die niet alleen de matdreiging voorkomt maar ook een voordeel vasthoudt.

 

20. ...   Td4!

Sterk gespeeld waarbij de volgende zetten moesten worden meegenomen.

 

21. Lf4!  Txf4!

Analysediagram 7

Stelling na 21. … Txf4!

 

Zwart houdt niet van halve maatregelen, maar kan zwart hier beter 21...Df5! doen met verdere druk op Lf4?

Laten we kijken wat wit daarop klaar heeft liggen.

22. Lc2

(22.Kh1 Dxf4 23.Dxf4 Txf4 24.h3 Th4 25.Kh2 Td8 26.Lc2 Td2 Leidt tot een gelijke stelling.)

 

22. ... Dxf4 23. Dxf4 Txf4 24. h3 Kh8

Wit heeft nu de keus uit Kh1 en Kh2.

 

1) 25. Kh2 Waarom niet ineens naar h2, vraag je je af. 25. … Tg8 26. Tg1 Tg2+ Vanwege dit schaak met de toren. Wit moet afruilen en de zwarte pion komt zelfs op g2.

27. Txg2 fxg2 Wit staat nog een pion voor maar of hij nog voordeel heeft?

28. Ld1 Txf2 29. Le2

 

2) 25. Kh1 Th4 26.Kh2 Lc8 27.Kg3 Txh3+ 28.Kf4 Th4+ Je kunt niet zeggen dat zwart beter staat maar wit is volop in de gelegenheid, ook gegeven de tijdnood, fouten te maken.

29. Ke5 De engine leeft zich helemaal uit en heeft geen last van overwegingen van, "ja, maar staat de K hier nou niet erg gevaarlijk."

29. ... Pg4+ 30. Kd6 Le6 31. Kc7

Analysediagram 8

Analyse-stelling na 31. Kc7

 

Een heel merkwaardige koningsmars waar zwart weinig tegen kan uitrichten, laat staan ervan profiteren. Maar hier of daar moet zwart beter hebben.

31. ...Te8 32. Le4 Th5 33. Ld5

Zo gemakkelijk komt de zwarte toren niet naar de damevleugel. De koning lonkt naar pion a7; gekker moet het niet worden, zoals een van de Klockelaer- Kibitzers pleegt op te merken.

33. ... Lxd5 34. cxd5 The5 35. Tac1 T5e7+

Het staat vrijwel gelijk, volgens de engines. Maar dat kun je als human being bijna niet geloven.

 

22. Dxf4

Diagram 9

Stelling na 22. Dxf4

 

22. ...   Ph5!

De laatste troef van zwart. De witte dame kan met goed fatsoen nergens heen.

 

23. Dxf3!

Diagram 10

Stelling na 23. Dxf3!

 

Gedwongen maar ijzersterk.

 

23. ...  Lxf3

24. Lxf3

Diagram 11

Stelling na 21. Lxf3

 

Werkelijk prachtig schaak en ook hier heeft wit de troeven in handen.

 

24. ...  Td8

24. ... Te8! Sterke verdedigings- en aanvalszet; zwart kan voor zijn toren gebruik maken van bv. e5.

25. Lxh5 Dh3

Dubbele aanval op Pc3 en Lh5. Maar weer komt er een aardige schermutseling.

26. Pd5 Kh8! Haalt allerlei grappen van het witte paard op f6 uit de stelling en maakt de g-lijn vrij voor de zwarte toren.

(26...Te5 faalt op f2-f4. 27.f4 Txh5 28.Pf6+ Kf8 29.Pxh5 Dxh5 30.Tf2 met winststelling.)

27. Pf6 Te5 28. Lg4 Dh4

Analysediagram 12

Analyse-stelling na 28. … Dh4

 

Met remise.

24 ... Df6 en 24. ... Dh3 waarmee zwart twee witte stukken aanvalt is niet toereikend. Hoewel ....

Na 25. Lxa8 Dxc3 26. Tae1 Dc2 27. Te3 Dxa2 28. Le4 Da5 heeft wit een pion meer maar de winst vraagt nog heel wat inspiratie en transpiratie.

 

25. Lxh5   Kh8?

Diagram 13

Stelling na 25. … Kh8?

 

Zwart onttrekt z'n koning aan eventuele onaangename familieschaakjes op f6 maar het is niet goed. Wits zware stukken kunnen nu volop mee gaan doen. 25. ... De5! Dit is zo'n grensgeval tussen midden- en eindspel. Er zitten in elk geval fraaie motieven in die aan een eindspelstudie doen denken.

26. Pd5 Txd5 27. Lxf7+ Kxf7 28. cxd5 Dg5+ 29. Kh1 Dxd5+ 30. f3 Dd2

Analysediagram 14

Analyse-stelling na 30. … Dd2

 

Wit heeft nog steeds de beste kansen maar het is knap lastig.

 

26. Pe2!

Wit staat gewonnen. Maar de tijd dringt, het loopt tegen twaalven.

 

26. ...   Dh3

27. Pg3   f5

28. f4

Als een goochelaar houdt wit alle ballen in de lucht.

 

28. ...   Tg8

29. Lf3   h5

30. Lg2   Dh4

Diagram 15

Stelling na 30. … Dh4

 

Onder druk hebben de beide spelers tot dusver steeds de beste zetten gedaan.

 

31. Tf2?

Dit kost wit een stuk; dat is nog geen ramp maar het maakt de zaak wel moeilijker.

31. Tae1! Dg4 32. Kh1 Td8

(32. ... h4 33. Lf3 Levert zwart ook niet echt wat op. 33...Dg6 34.Ph5!)

33. Lf3 Dh3 34. Lxh5 Td2 35. Te2 Txe2 36. Lxe2.

 

31. ...   Df6

De damezet gaat met tempowinst gepaard waardoor de h-pion van de penning op de g-lijn gebruik kan maken.

 

32. Td1

32. Te1! h4 33. Pf1 h3 34. Pg3 hxg2 35 .Te5

 

32. ...   h4

33. Tf3

Diagram 16

Stelling na 33. Tf3

 

Wit kiest opnieuw voor zijn loper.

1) 33.Pe2 h3 34. Pg3 hxg2 35. Kxg2 De7 36. Kf1 De3 37. Td6

Dreigt Txh6+ en Pxf5 met damewinst.

37. ... Tg4 38. Td5 Kg8

(38. ... Txf4 39. Txf4 (39. Txf5 Dxf2#) 39. ... Dxf4+ 40. Kg2 a5

Het lijkt me niet eenvoudig de winst binnen te halen en al helemaal niet in tijdnood.)

 

39. Te5 Dd4 40. Kg2 Dd3 41. Kh3 Tg7 42. Te8+ Kh7 43. Kg2 Dd4 44. Te5

Analysediagram 17

Analyse-stelling na 44. Te5

 

44. ... a5 45.Kf3 (45.Txa5? De4+).

 

2) 33. Td3! hxg3! 34. hxg3 Da1+ 35. Lf1 Pion a2 is nu gedekt.

35 ... Te8 36. Kg2 De1 37. Tdd2

Met de bedoeling 38. Ld3.

37. ... De4+ 38. Tf3 De1 39. Td5 Db1

40. Tf2 De4+ 41. Kh2 Kg7 Opent de h-lijn.

42. Lh3 De1 43. Tg2 Df1

Zwart heeft een sterke positie waar wit nauwelijks iets aan kan veranderen. Het beste is wel 44. Tgd2 Te2+ 45. Txe2 Dxe2+ 46. Lg2 Dxa2

(46. ... Dh5+ 47. Kg1 De2)

 

47. c5 Dxb3 48. c6 Dc3 49. Txf5 a5 50. Tb5

Analysediagram 18

Stelling na

 

Maar dan nog. De damevleugel- pionnen kunnen tegen elkaar geruild worden, er blijft dan een stelling op de koningsvleugel over waarvoor beter geen voorspelling is te doen.

Bv. 50 … Kf6 51. Tb7 Dc5!

 

33. ...  Db6+

Dit zet de dame een beetje buiten spel. Beter is bv. ineens

33. ... hxg3 of 33. ... Db2 Met de aardigheid van een mat op g2.

 

34. Kf1  hxg3

35. hxg3 Te8

35. ...Td8 (!)

 

36. Tfd3 De6

Liever bv 36. ... Da5.

 

37. Lf3

Diagram 19

Stelling na

Beter kan wit het niet krijgen.

 

37. ...   Da6

38. Td8

38. T1d2 (!)

 

38. ...   Txd8

39. Txd8+ Kg7

40. Td7+  Kf6

41. Td2   Da5

Diagram 20

Stelling na 41. … Da5

42. Ke2

Een zwakkere zet die de remise dichterbij brengt; goed is

42. Tc2 Dc5 43. Kg2 a5 44. Te2.

 

42. ...   Dc3

of 42. ... Db6!

 

43. Td3

Nu is de remise een feit.

 

43  ...   Dc2+

44. Td2

44. Ke3 Dxa2 Schiet ook niet op.

 

44. ...   Dc1

45. Ld5   Dg1

46. Kf3   Dh1+?

Diagram 21

Stelling na

 

In barre tijdnood doet zwart een voor de hand liggende maar onjuiste zet.

46. ... Df1+ 47. Tf2 Dh1+ 48. Tg2 a5 Ongeveer alles is hier remise.

 

47. Kf2

Op dit moment stond er een heel gezelschap rond het bord om maar geen glimp van de ontwikkelingen.te missen   

 

47. ...   Dh2+?

Wit heeft een toren, een loper en drie pionnen voor zijn dame, maar ook een ernstige tijdnood waarin het een kleine moeite is zomaar een toren weg te blunderen.

47...Da1 48.Te2 Dd4+ 49.Kg2 a5 Wit kan het proberen.

 

48. Lg2   Dh8

49. c5    Dc8

Remise o.v.v. zwart. Alles in hevige tijdnood.

49. ... Kf7 50. Ld5+ Kg6 51. c6 Dc3 52. Ke2 Dc5

53. Lf3 a5 54. Kf1 Dc1+ 55. Td1 is wat beter voor zwart.

½-½

Diagram 22

 

Stelling na 49. … Dc8

 

Toegift, niet verplicht.

Wie het tot hier heeft volgehouden verdient een standbeeld want gemakkelijk is het niet, wel veel.

De spelers zijn remise overeengekomen, uit praktisch oogpunt terecht. Maar hoe zit het met de slotstelling. Zit er voor wit nog muziek in? Stel dat we terug waren in die rijke oude tijd dat er nog afgebroken werd en dat je zo’n stelling heerlijk kon gaan uitpluizen en haar rijkdommen naar boven kon halen? Zou er dan nog een winst voor wit inzitten?

Lange varianten heb ik hier aan besteed en geen van alle was overtuigend. De zwarte Dame is beweeglijk en kan zowel in de verdediging als in de counter nuttig en lastig optreden.

Ik geef één (lange) variant, waar volop van kan worden afgeweken, maar die ten slotte wit het beste perspectief biedt.

 

 

49. ... Dc8 dus. Een idee hoe het verder zou kunnen gaan.

50. c6 Dc7 51. Kg1

De vraag is nu hoe wit de pion gedekt op c8 krijgt zonder eeuwig te worden gestoord door de zwarte dame.

 

 

51. ... Db6+  52. Kh2 Dc7 53. Td7 Dc8

54. Kg1 De8 55. Lf3 De6 (55...De1+? 56.Kg2!)

56. Kf2 Kg6  57. Txa7 Df6 58.c7 Db2+

59. Le2 Met koningszetten komt wit er niet, daarom toch maar Le2 geprobeerd, ook al moet de loper daarvoor van de grote diagonaal af.

59. ... Dd4+ 60. Ke1

Analysediagram 23

analysestelling na 60. Ke1

 

Rybka komt met een winstweg, maar voor de correctheid, voor het voorafgaande noch voor het volgende, steek ik mijn hand in het vuur.

 

60. ... Dc3+ 61. Kd1! Dd4+ (61...Da1+? 62.Kc2!)

62. Kc2 Dc5+ 63. Lc4 Kh5 64. Kd3 Kg4

65. b4 Dc6 66. La6 De4+ 67. Kc3 De3+ 68. Kc4

(Stfsh 68. Kb2 Df2+ 69. Kb3 Dxg3+ 70. Ka4 Df2 71. c8D)

68. ... Dc1+

(68. ... De4+ 69. Kb5 Dd3+ 70. Kb6 Dd6+ 71. Kb7)

69. Kb3 Dd1+ 70. Ka3 Dc1+ 71. Ka4 Dc2+ 72 .Ka5 Dc6 73. c8D.

Hier geen twijfel meer: Wit wint.

 

 

 

www.tomsschaakboeken.nl