Alexander Aljechin – Milan Vidmar         C49
Karlsbad, 21 augustus 1911
Houdini/tvb

 

Bronnen:

Mijn beste Schaakpartijen, Nederlandse vertaling, van Goor 1929.

Das Zweite Internationale Schachturnier Karlsbad 1911, herausgegeben von Dr. M. Vidmar, reprint naar originele uitgave door British Chess Magazine Ltd.

Die Moderne Schachpartie 3e druk 1921, Dr. S. Tarrasch

 

LIVE

PGN

 

Zie Het mooie schaakjaar 1911

 


schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

VIDMAR EN ALJECHIN in KARLSBAD

 

25.08.11

Aljechin zou in zijn fraaie carrière heel wat spectaculaire partijen spelen. "Mijn beste schaakpartijen", bij velen bekend, laat veel moois zien uit de periode 1908 - 1923. Ten tijde van dit toernooi was Aljechin 18 jaar en zijn talent wordt mede bevestigd door zijn partij uit de eerste ronde van het toernooi in Karlsbad 1911. Vidmar was overigens 26 tijdens het Karlsbader toernooi.

 

  

Vidmar in 1907 en in 1946

 

Het toernooiboek werd verzorgd en uitgegeven door de zwartspeler van deze partij, de legendarische Milan Vidmar. Alle partijen staan er in, maar diepgaand heeft Vidmar ze niet geanalyseerd. Vidmar heeft in 1946 nog meegedaan in het eerste grote toernooi na WOII, in Groningen in 1946, evenals de minstens zo befaamde Tartakower.

 

   

 

Vidmars later in Goldene Schachzeiten geschreven herinneringen zijn een genoegen om te lezen. Hij behandelt daarin o.a. een andere partij die hij met zwart tegen Aljechin speelde, een uit het Kandidatentoernooi, zoals hij dat terecht noemt, in 1927, die in remise eindigde.

Hij vertelt bij die gelegenheid ook hoe ridderlijk Aljechin was bij verlies van een partij.

Onder de 375 partijen die er in dit toernooizijn gespeeld, zijn er uiteraard nog al wat die de moeite van het naspelen waard zijn. Om er een te noemen: de winstpartij van Teichmann op Schlechter. Schlechter, die zelden verloor, werd op fraaie wijze ingemaakt. De partij is door Euwe in Oordeel en Plan als voorbeeld gebruikt.

 

 1. e4      e5

 2. Pf3     Pc6

 3. Pc3     Pf6

 4. Lb5     Lb4

 5. 0-0     0-0

 6. Lxc6    bxc6

 7. Pxe5    De8

Diagram 1

Stelling na 7. ... De8

 

Een jaar later speelde Teichmann hier

7. ... Te8 8. f4 Lxc3 9. bxc3 Pxe4 10. Df3 Pd6

11. d3 f6 12. Pg4 Pf7 13. f5 d5 14. La3 Pe5

½-½ A. Nimzowitsj - R. Teichmann, San Sebastian 1912.

 

 8. Pg4

 

8. Pd3 Vidmar: “Das ist bedeutend stärker als 8. Pg4 was Aljechin in der erste Runde gegen Vidmar spielte.”

8. ... Lxc3 9. dxc3 Dxe4 10. Te1 Dh4 11. Df3! ½-½ Remise in 30 zetten

A. Nimzowitsj - M. Vidmar, 9de ronde Karlsbad 1911.

 

 8. ...     Pxe4

 9. Ph6+!

Diagram 2

Stelling na 9. Ph6+

 

Vidmar: "Dies ist so gut wie erzwungen.”

Aljechin: "Door deze onverwachte uitval verkrijgt wit minstens de leiding. Naar verhouding het beste voor zwart was nu, het drieste paard maar te nemen, hoewel de witte stelling toch de voorkeur zou hebben verdiend."

 

 9. ...     Kh8

 

Vidmar: “9. ... gxh6 10. Dg4+ Kh8 11. Dxe4 Dxe4 12. Pxe4 d5 und Schwarz hat mit zwei Läufer und guter Entwicklung das bessere Spiel"

aldus Vidmar in zijn beknopte aantekeningen in het toernooiboek. Daar is wat voor te zeggen al is zwarts pionnenstelling aardig beschadigd.

We kunnen niet nalaten hier ook Tarrasch te citeren die in eigen bewoordingen commentaar levert:

Tarrasch: "Damit verliert Schwarz Zeit und kommt in Nachteil. Nach

9. ... gxh6 10. Dg4+ Kh8 11. Dxe4 Lxc3 12. Dxe8 Txe8 13. dxc3

hätte eher Schwarz das etwas bessere Spiel, wenn auch das bereits auftauchende Gespenst der ungleiche Läufer abergläubische Geister mit Remisschrecken erfüllen konnte.”

 

10. Te1

 

Aljechin: “Dit "pennen “van het paard, dat een zet eerder (in plaats van Ph6+) geen zin zou hebben gehad wegens het antwoord d7-d5 dreigende Lc8xg4, brengt zwart nu in grote moeilijkheden."

 

10. ...     d5

11. d3

Beide paarden, op e4 en h6, staan aangevallen.

 

11. ...     De5?

 

Diagram 3

Stelling na 11. ... De5

 

Aljechin: ".... Door de tekstzet te kiezen, onderschatte zwart waarschijnlijk de gevolgen van 16. Ta1-b1."

 

tvb: Hier gaat zwart in de fout. Het beste was

1) 11. ... Pxc3 12. bxc3  Le7

-    13. Pg4 Le6 14.Lf4 Met gelijke kansen.

 

-    13. Dh5

 

- -  13. ... Le6 14.f4 f5 sluit wits paard af.

15. De2 Lf6 16. Dxe6 Lxc3 17. La3

Diagram 4 analyse

Stelling na 17. La3

 

17. ... Dxe6 18. Txe6 Tfe8 19. Txe8+ Txe8 20. Tb1 gxh6

21. Lb2 Lxb2 22. Txb2 Te2 23. Tb8+ De stellingen zijn gelijk.

 

- -  13. ... gxh6? 14.De5+ f6 15.Dxe7 Dxe7 16.Txe7 Met voordeel voor wit.

 

Desnoods kan, in plaats van 11. ... De5,

2) 11. ... Pxf2 12. Dd2 Ph3+ 13. gxh3 Le7 14. Pg4

Houdini houdt het op voordeel voor wit ook al is wits koningsstelling behoorlijk ontregeld.

 

12. dxe4    d4

13. a3      dxc3?

Diagram 5

Stelling na

Het alternatief is evenmin aanlokkelijk:

13. ... La5 14. b4 Lb6 15. Pa4 gxh6 16. Lb2!

 

14. axb4    cxb2

15. Pxf7+!?

Diagram 6

Stelling na

 

tvb: Of 15.Tb1 wat tot een iets ander spel leidt, maar wellicht wel zo sterk is.

15. ... bxc1D 16. Pxf7+ Kg8 17. Pxe5 Dxd1 18. Tbxd1

Wit heeft groot voordeel.

 

Aljechin: “Hier had wit de keus tussen de tekstvariant en de volgende, die even goed is:

15. Tb1 De6! (15. ... bxc1D 16. Pxf7+ Kg8 17. Pxe5)

16. Txb2 gxh6 17. Tb3 en zwart verliest pion h6.

Ik gaf echter de voorkeur aan de tekstzet, omdat ik zwart geen enkele kans met een tegenaanval op de g-baan tegen de gerokeerde witte koning wilde geven en omdat de gevolgen van 15. Ph6xf7 mij eenvoudiger en even winst zeker leken.”

 

15. ...     Kg8

16. Tb1

Diagram 7

Stelling na 16. Tb1

 

16. Txa7!?

tvb: Een beetje vreemd dat deze zet nergens genoemd wordt. Hij doet niet onder voor het fraaie Pxf7 maar geeft wit wel een ongemakkelijk gevoel door de zwarte D+T op zijn onderste rij.

16. ... Txa7 17. Pxe5 b1D 18. Dd4+-

(18. Pxc6 Ta1 19. Dd5+ Kh8 20. Dc5 Te8)

18. ... Ta1! 19. Dc4+ Kh8 20. Pf7+ Txf7 21. Dxf7 h6 22. h4

 

16. ...     Txf7

 

Diagram 8

Stelling na 16. ... Txf7

 

Aljechin gaat niet op zoek naar een betere verdediging voor zwart.

Houdini: 16. ... bxc1D 17. Pxe5 Dxd1 18. Tbxd1

vindt dit zelfs wat sterker dan 16. ... Txf7.

 

17. Lxb2    Dg5

18. Dd3     Le6

Dekt ten slotte veld d8.

 

19. Ld4     Td8

20. De3

Diagram 9

Stelling na 20. De3

 

Wit heeft nog sterker in 20. Ta1!

 

20. ...     Db5

 

Zwart gaat niet in op het aanbod de dames te ruilen. Hij staat er al te slecht voor en hoopt nog wat in troebel water te kunnen vissen.

 

21. Lxa7    Da4

 

 21. ... Tfd7!

 

22. c3      Lc4

23. Ld4     Ta8

24. Dd2

 

Diagram 10

Stelling na 24. Dd2

 

24. f4! Da2 25. Tbd1 Wit heeft het heft in handen.

 

24. ...     h6

25. h3      Db5

26. Ta1     Ta4

 

Diagram 11

Stelling na 25. ... Db5

 

Niet zo best. Wit had nu met 27. f4 zijn voordeel kunnen uitbouwen.

 

27. Dc2     Txa1

28. Txa1    Ld3

29. Ta8+    Kh7

30. Da2     Dh5?

Aljechin gaat niet in op 30. ... Dh5 en schrijft alleen

"Indien 30...Lc4 dan 31.Da7 en D of Tb8."

 

31. De6

 

Diagram 12

Stelling na 31. De6

 

31. f3! Onbevreesd speelt Houdini de pion op en het is met zwart gedaan. Zwart heeft geen nuttige zetten meer.

31. ... Lb5 32. Td8 c5 33. bxc5 Ld7 34. f4 Dd1+

35. Kh2 Dh5 36. c6 Lxc6 37. g4 Zwart kan opgeven.

 

31. ...     Lf1

 

Diagram 13

Stelling na 31. ... Lf1

 

Aljechin: "Zwart heeft geen bevredigende zet meer, zodat hij zich deze geestigheid kan veroorloven."

 

32. Ta5

 

32. Te8!

 

32. ...     Dd1

33. Kh2     Lxg2

34. Kxg2    Df3+

35. Kg1     Tf4

36. Ta8

Diagram

Stelling na 36. Ta8

 

Aljechin: "Dreigt mat in drie zetten."

tvb: Een leuk mat!

 

36. ...     Tf7

37. Dg4     Dd3

38. Tf8

1-0

 

www.tomsschaakboeken.nl