Jerry van Rekom – Henk van Donk
Sv Sliedrecht – Sc Dordrecht bord 6  15 maart 2003
Analyses: JvR

 

LIVE
PGN


op deze site meer schaak- en ander nieuws: www.tomsschaakboeken.nl

 

 

De laatste KNSB-partij van Henk van Donk

 

Dit artikel over Van Donk en de partij met analyse ontvingen wij van de witspeler. Wij bedanken Jerry voor deze buitengewone bijdrage! tvb

 

Met het overlijden van Henk van Donk verliest de Drechtstreek opnieuw een schaakicoon. Ook bij Sliedrecht heeft Henk veel respect afgedwongen met zijn talent. Niet veel speelde Henk tegen Sliedrecht, want zijn cluppie speelde vaak hoger dan Sliedrecht. In de paar keer dat Dordrecht wel tegen Sliedrecht moest aantreden was ik toevalligerwijs zijn tegenstander. En twee keer had ik wit.

 


Links Ir H.J. van Donk,  en J. van Rekom
tijdens de hier besproken partij.

Voor vergroting foto klik hier

 

Ik kijk met veel respect terug op mijn partijen tegen Van Donk. Ik had hem eerder twee keer getroffen bij het Fokker-toernooi en twee keer met zwart. Ik won opvallend genoeg twee keer met zwart en twee keer met het Konings-Indisch. De eerste keer reageerde hij nog vrij nukkig, maar de tweede keer was er meer vriendelijk contact.

 

In de eerste KNSB-partij tussen de regioteams speelde ik met wit tactisch Konings-Indisch in de voorhand. Een logisch gevolg van de eerdere zwarte partijen. Het werd een spannende partij, waarin ik aanbevelingen van Kasparov volgde, maar waarin Van Donk via offers op f2 dacht te gaan winnen. In beiderzijdse tijdnood greep Van Donk mis en kreeg ik een winnende aanval. Ook nu was de sportiviteit merkbaar. “Zeker een leerling van Leo Jansen”, was zijn duidelijke uitspraak. Dit natuurlijk tot volle tevredenheid van Leo zelf, die getuige was van het treffen.

 

In 2003 was er opnieuw een treffen tussen Sliedrecht en Dordrecht. Opnieuw trof ik met wit Henk van Donk. Het zou zijn laatste officiële partij blijken voor Dordrecht. 82 jaar en toch nog landelijk spelen. Petje af. Zijn gedrevenheid was nog steeds aanwezig. Een voorbeeld voor velen. De partij ging als volgt:

 

Jerry van Rekom – Henk van Donk, Sliedrecht, 15 maart 2003

 

1.  e2-e4    e7-e5

 

In 1992 had Van Donk nog Siciliaans tegen mij gespeeld. Toen won ik na een wilde partij met het Konings-Indisch-in-de-voorhand.

 

2. Pg1-f3   Pb8-c6

3. Lf1-e2!

 

De Witte Leeuw is ingezet.

 

3.  . . .   Pg8-f6

4.  d2-d3   Lf8-c5

5.  c2-c3    d7-d6

 

Dit vond ik al een mindere zet. Actiever is 5. … d5. De tekstzet verdedigt e5, maar kan zwart een lastige penning opleveren na het witte Lg5. Deze zet was ik wel van plan, maar dan wel na de korte rokade van zwart.

 

6. Dd1-c2     0-0

 

Nu dus!

 

7. Lc1-g5    h7-h6

8. Lg5-h4    a7-a6
diagram 1

 


stelling na 8. … a6

 

Ik taxeerde deze stelling al als uitstekend voor wit. Misschien te optimistisch volgens velen, maar in De Witte Leeuwenklauw heb je sommige ideaalstellingen en één daarvan staat nu eigenlijk al op het bord. Wit krijgt in feite gratis h3 en g4, g5 tot zijn beschikking, terwijl Lh4 ook nog eens f2 dekt. Dan is zelfs de lange rokade mogelijk voor wit. En als dat al kan…

 

9.  h2-h3   Dd8-e7

 

“Speelt-ie wel vaker", hoorde ik later. In deze stelling verbetert de zet de positie van zwart niet. Maar ja…. Achteraf blufte ik aan de bar dat wit hier al gewonnen staat. Dat lag niet aan die paar biertjes, maar aan de stelling. Toch is de bluf niet helemaal onterecht, want wie heeft er een beter plan voor zwart tegen de dreigende witte aanval?

 

10. Pb1-d2  Pc6-d8

 

Goede zet van de `oude' meester. Voorkomt in eerste instantie 11.g4, omdat dan 11. …Pe6 en 12. … Pf4 kan volgen.

 

11. Pd2-f1   c7-c6

 

Houd een wit paard van d5.

 

12.  0-0-0

 

Als dit mogelijk is in De Leeuw, dan sta je als Leeuw-speler al comfortabel. Ook eerst 12.Pe3 is goed. De lange rokade is niet noodzakelijk, maar bezorgt wel een extra stuk voor de aanval. De risico's op de damevleugel zijn minimaal, maar ook weer niet te onderschatten.

Inmiddels had ik al wel een tijdsvoorsprong van ruim een half uur.

 

12.  . . .   b7-b5

 

Het enige antwoord dat zwart nog enigszins initiatief richting de witte monarch geeft.

 

13. Pf1-e3
diagram 2

stelling na 13. Pe3

 

Het paard wil natuurlijk naar f5. Ruilen op e3 houdt het zwarte paard van d8 definitief van f4, terwijl wit via de f-lijn de druk eenvoudig kan verhogen door de nog steeds aanwezige penning van Pf6.

 

13.  . . .   b5-b4

 

Logisch vervolg, maar geeft wit tempowinst. Wel levert het zwart een half-open b-lijn op. Dat is ook het enige waar zwart op kan bogen.

 

14.  c3xb4  Lc5xb4

15.  g2-g4

 

Nu Pe6, vanwege Pf5 niet mogelijk is, kan wit de aanval definitief in gang gaan zetten.

 

15.  . . .  Ta8-b8

 

Opnieuw logisch. Het verschil met wit is, dat wit met veel meer stukken ten aanval trekt tegen de 2 van zwart.

 

16. Td1-g1

diagram 3

 

stelling na 16. Tdg1

 

De ideaalstelling is bereikt. Ik voelde me zeer comfortabel, maar het blijft uitkijken tegen een oude, sluwe vos.

 

16.  . . .   d6-d5!?

 

Zo haalt Van Donk een extra stuk - de dame - bij de aanval. Nu wordt La3 een zwarte dreiging. De tekstzet is niet zonder risico's, want d5 is nu eigenlijk een prooi voor wit.

 

17.  g4-g5

 

Ik vond 17.exd5 te riskant, vanwege 17. … La3!

 

17.  . . .   h6xg5

18. Lh4xg5   g7-g6?!

 

Wit dreigde Lh6, maar de tekstzet maakt Pf6 nog zwakker.

 

19.  h3-h4

 

Opnieuw vond ik 19.exd5 te riskant vanwege |9. … La3. Foutief is natuurlijk 19. … cxd5 20.Pxd5 en  Pf6 hangt.

 

19.  . . .  Kg8-g7

 

Dekt Pf6 extra en geeft dus de dame de vrijheid, maar geeft wit een extra tempo in de aanval. Zwart had inmiddels minder dan 30 minuten (tegen 75 voor wit) voor de resterende 21 zetten. Het leek allemaal te snel te gaan voor de nestor.

 

20.  h4-h5

diagram 4

 

stelling na 16. Tdg1

 

 

Het lijkt nu even hard tegen hard te gaan, maar 5 witte aanvalsstukken tegen de 3 van zwart geeft toch het voordeel aan wit.

 

20.  . . .  Lb4-a3

 

De laatste stuiptrekking? Nee, de enige manier om nog wat tegen te werken. Een verdediging tegen de witte aanval is er niet, dus is de tegenaanval de enige zwarte kans.

 

21.  h5-h6+!

 

De juiste zet. Slaan op g6 geeft zwart teveel tegenspel op b2. Nu komt de zwarte koning in problemen.

 

21.  . . .  Kg7-h7

diagram 5

 

stelling na 21.  ... Kh7

 

22. Lg5xf6?!

 

De slechtste zet van de partij van wit, maar wel een stuk winnend op a3. Beter was echter direct 22.bxa3 geweest, met als mogelijk vervolg: 22. … Dxa3+ 23.Kd1 Tb2 24.Lxf6! Txc2 en mat via 25. Pg5+ en 26. h7++! Dat was een prachtig slot geweest van een aanvalspartij. Nu geef ik de lastige penning voor zwart zo uit handen. Toch is de stelling gewonnen met een stuk meer.

 

22.   . . . De7xf6

 

Na  22. …Lxb2+ volgt 23.Dxb2 Txb2 24.Lxe7!

 

23.  b2xa3  Df6-d6

 

Tja, nu is het toch nog even oppassen. De klok tikte echter driftig door en zwart had inmiddels nog minder dan 5 minuten, terwijl wit nog zo'n 45 minuten had.

 

24. Kc1-d2

 

Maakt de weg vrij voor de torens.

 

24.  . . .  Dd6-a3

25. Tg1-b1  Da3-a5+

26. Kd2-d1  Tb8xb1+

27. Dc2xb1   d5xe4

 

Nog even lastig, want moet je nu terugslaan op e4 of gewoon Pc4 spelen, met aanval op dame en e5? Ik koos voor het eerste om complicaties nog even uit de weg te gaan.

 

28.  d3xe4  Pd8-e6

 

Nog een uitstekende zet in uiterste tijdnood, want zwart had nog minder dan 3 minuten.

 

29. Db1-b2

 

Dit kostte nog wel wat tijd, want opnieuw kwam 29.Pc4 in aanmerking.

 

29.  . . .  Tf8-d8+

30. Kd2-c1

 

Na 30. … Pd4 31.Pxd4 exd4 32.Pc4 kan zwart nog wel even schwindelen, maar blijft wit gewonnen staan. Met nog 57 seconden op zijn klok voor de resterende 10 zetten maakt zwart er zelf een einde aan:

 

30.  . . .  Pe6-c5

31. Pf3-g5+

diagram 6

 


stelling na 31. Pg5+

 

 

En opgegeven, want het gaat mat; 1-0.

 

En zo eindigde Van Donk zijn actieve schaakcarrière. Wat had ik een respect voor deze man. Altijd correct en altijd bezig met een mooie partij. Dat ik een eindscore heb van 4 uit 4 tegen dit schaaktalent is waarschijnlijk uniek. Zelfs Jan Hein Donner kan zich niet beroepen op deze score…

 

We zullen Van Donk missen en van de drie toppers uit Dordrecht is nu alleen Leo Jansen nog over. Die kent nu ook een moeilijke periode en elke aandacht is welkom.

 

Laten we de drie groten – Van Donk, Hoogendoorn en Jansen – de eer geven die ze verdienen. Vanuit Sliedrecht zal het trio in vele harten blijven voortbestaan. Dat hebben ze zeker verdiend…

 

Jerry van Rekom  
nov. 2008

www.tomsschaakboeken.nl