|
RECENTE AANWINSTEN (6) - PAL BENKO My life, Games and
Compositions - Anthonius van der Linde (1833-1897) op
deze site meer schaak- en ander nieuws: www.tomsschaakboeken.nl
|
|||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||
|
My Life, Games en
Compositions
02.01.10 Een
recente aanwinst is “Pal Benko” niet; al een paar jaar
staat dit omvangrijke boek (gebonden, 668 blz.) hier in de kast. Het is ook
niet een boek dat je een twee drie doorneemt en weer wegzet. Het is pittige
kost. Van zeer hoge kwaliteit. Het kostte tijd om het boek eigen te maken. Zo
omvangrijk, zo veelzijdig, zo rijk aan inhoud. Je
kunt via deze autobiografie Pal Benko (in Nederland meestal als Benkoe
geschreven) vanuit verschillende gezichtpunten leren kennen: Zijn bewogen
levensgeschiedenis, zijn analyses en schaakpartijen, zijn schaakcomposities,
zijn eindspelstudies en vanuit de opgenomen interviews. Schaakkinderen Pal Benko (14 juli 1928 – ) leerde pas op z’n 10de schaken. Kom daar eens om in deze
tijden waarin de schaakkinderen het schaakspel beheersen alsof het memory is, waarmee de zeer jonge kleinkinderen – twee,
drie jaar – opa Tom het nakijken geven. Anish Giri is, zoals hij in Hoogeveen ervaren grootmeesters
tegemoet trad, met z’n 16 jaar al een
schaakvolwassene; Robin van Kampen (15) is het bijna, en Illya Nyzhnyk, 13 jaar pas en indrukwekkend winnaar van de Open A-groep in Groningen ….. Een kind nog, een wonderkind,
dat wel. Zeer bijzonder want al op z’n 10de
won hij zo’n zelfde open A-groep in Moskou. De
trend is duidelijk. Maar Benko leerde snel en op z’n 16de was hij al kampioen van zijn land,
Hongarije. Bijna had ik geschreven geboorteland, maar dat
is Frankrijk (Amiens). Dramatisch Hij groeide op in Hongarije. Benko vermeldt
in “In den beginne” zijn dramatische oorlogservaringen, desertie,
gevangenneming door de Russen en ontsnapping. Zijn mislukte overloop naar het westen, de
dwangarbeid, enz. enz., en ten slotte in 1957 zijn geslaagde vlucht. Susan
Polgar geeft in het voorwoord een voortreffelijke samenvatting van zijn
kunnen en leven. Schaakpartijen Benko’s analyses bij de 138
opgenomen partijen zijn persoonlijk maar niettemin objectief. Wanneer dat
nodig is geeft hij uitgewerkte varianten; steeds beschrijft hij de kenmerken
van een stelling en het vereiste vervolg. Boeiend en leerzaam. Tussen zijn partijen door, of omgekeerd,
vertelt hij bijzonderheden van zijn ervaringen in het leven. Eindspelen
en problemen Grote faam heeft Benko verworven met zijn
problemen en nog meer met zijn eindspelstudies. Veel van zijn partijen worden beslist in het eindspel. Hij heeft
daarvoor blijkbaar een grote gave. Ook hier geen eenvoudige kost al zitten er
ook enkele eenvoudig ogende pareltjes tussen, maar vergis je
niet. In het hoofdstuk composities zijn ook opgenomen problemen in twee of
drie zetten van alle letters A t/m Z, sommige twee keer, en van de cijfers 0
t/m 9.
Het boek is onuitputtelijk,
eigenzinnig, lijkt niet op andere biografieën, hoogwaardig, mooi uitgegeven,
voorzien van talloze foto’s, bevat veel “Fischer”, besteed ook aandacht aan Benko’s
bijdragen aan de openingstheorie, is, kortom, de aanschaf en het lezen dubbel
en dwars waard. Pal Benko My Life, Games and Compositions door
GM Pal Benko en IM Jeremy
Silman Onderzoek
van de Openingen door IM John Watson Voorwoord
GM Susan Polgar Uitg.: SILES Press, tvb |
|||||||||||||||
|
Antonius van der Linde
(1833-1897) “Enkele facetten uit leven en werk van een theoloog,
filosoof, (schaak)historicus en geboren polemist”
In: Opstellen over de Koninklijke Bibliotheek en andere
studies 24.08.09 Wat is een Luikse markt?
Niet de beroemde Luikse Antiekmarkt die zich op zondagmorgen kilometers lang
langs de oevers van de Maas uitstrekt. Op tweede pinksterdag
was er een Luikse markt op het Veemarktterrein in Utrecht. Met aanbevelingen
van een antiquariaat in Dordrecht toog ik daarheen. Honderden kramen met
antiek en curiosa stonden in een hete zon klaar om de duizenden bezoekers te
ontvangen.
Op die zonnige dag heb ik welgeteld één boek gevonden dat mij de
moeite waard leek. Dr. Antonius van der Linde Het bleek iets bijzonders te zijn. Aan de buitenkant nog niet:
“Opstellen over de Koninklijke Bibliotheek en andere studies” is nu niet een titel
die de algemene belangstelling doet wekken. Maar de schaakboekenverzamelaar
weet dat in de KB een uitzonderlijk mooie en uitgebreide verzameling schaak-
en damboeken staat, met de fraaie naam “Bibliotheca van der
Linde-Niemeijeriana.” Chr. M. Bijl, destijds bevoorrecht als conservator van die
collectie, heeft in de Opstellen een bijdrage gewijd aan Dr. Antonius van der
Linde. Voor ons is hij de schaakhistoricus. In Geschichte und Litteratur des Schachspiels
heeft hij een monument opgericht dat tot in onze dagen van groot belang
en zeer gewild is. Kijk maar op internet om te ontdekken dat er nu tot $ 700-
$ 800 voor wordt gevraagd. In 1986 heeft Olms een herdruk verzorgd die
eveneens alleen voor veel geld te koop is. Dit boek ontbreekt overigens in mijn
verzameling. De persoon en levensgeschiedenis van Van der Linde is op
zich al heel interessant. Chr. M. Bijl schetst in “Opstellen” zijn
persoonlijk leven. Hij had geen gelukkige hand bij het kiezen van een
levenspartner en belandde in enkele huwelijken die voortijdig eindigden. Hij
schreef o.a. een “Ehescheidungsbüchlein.” In het Opstel staat: “Een huwelijk
……daarvoor was de wetenschapsmens Van der Linde …. niet in de wieg gelegd.” Hij gebruikte zijn pen om over de meest uiteenlopende onderwerpen
zijn mening te geven. Buiten de schaakonderwerpen is zijn verhandeling over
de vraag wie de boekdrukkunst uitvond – Coster uit Haarlem of Gutenberg – wel
het bekendst. De titel van zijn artikelenreeks hierover De Haarlemsche Costerlegende, zegt genoeg over het uitgesproken
standpunt dat hij hier verdedigde. Van der Linde heeft veel inkt gebruikt om zijn standpunten
over geloofsonderwerpen kenbaar te maken. Enige tijd was hij voorganger van
een “eigen” Gereformeerde kerk in Amsterdam. |
|||||||||||||||
|
|
Een gemakkelijk mens was hij niet.
Zijn polemieken waren vlijmscherp, op het botte af en aan negatieve en
neerbuigende beoordelingen geen gebrek. In zijn: ”Beginselen van het
Schaakspel” (1876) – waaruit het hier afgebeelde portret is overgenomen – schrijft
hij in een voetnoot op blz. 73: “”Staunton (†1874) (was) wel een
sterk schaker, maar zijn Handbook is niets dan een plagiaat uit Bilguer.
Behalve engelsch verstond deze Shakespeare-verklaarder niet één taal!”” Hiernaast een afbeelding uit de “Beginselen” waarin Van der
Linde de vloer aanveegt met een Duits boekje uit 1747. Hij was bepaald niet onbemiddeld en
kon een zeldzame collectie schaak- en damboeken verwerven. Boeken en
handschriften uit de vroegere schaakeeuwen wist hij uit alle hoeken bij
elkaar te brengen. Bij zijn overlijden verkocht hij zijn
verzameling aan de Koninklijke Bibliotheek. Zij vormt met de later toegevoegde
collectie van Dr. M. Niemeijer de basis van de huidige, beroemde schaak-collectie van de Koninklijke Bibliotheek in Den
Haag. 28.08.09 Tom van
Bokhoven |
||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||
