Kandidatenturnir Bled Zagreb 1959

JOEGOSLAVIE 1959

meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

Vier debutanten kwamen binnen op dit schitterende bal der schaaktoppers. Naast de gevestigde orde Keres, Smyslow, Petrosyan en Geller, deden Olafsson en Pal Benko voor het eerst mee. Maar met meer dan gewone nieuwsgierigheid keken we uit naar het optreden van Tal en Fischer. Twee jonge goden die de schaakwereld zoals dat heet stormenderhand veroverden.

Tal, 21 jaar tijdens het toernooi, had al twee kampioenschappen van de Sovjet Unie en een klinkende overwinning in het Interzonaaltoernooi van Portoroz achter de rug. Fischer, 16 jaar, kon daar slechts het Kampioenschap van de USA tegenover stellen.

In de eerste ronde – lezen we in het toernooiboek – .. brachte das Treffen Keres – Fischer eine Sensation – den Sieg des Sechzehnjährigen als Nachziehender. Omdat Tal begon met verlies tegen Smyslow was de eerste klap van Fischer, dachten we, een daalder waard. Al in de tweede ronde werden we uit de droom gehaald: Tal wint van Gligoric, en Fischer verliest met wit, in een gedurende het toernooi hardnekking vastgehouden dubieuze behandeling van de Caro-Kann, van Petrosyan.

Er ontwikkelde zich gedurende het toernooi een prachtige strijd tussen vooral Tal en Keres. Op de helft had Keres een halve punt voorsprong. Anders dan in het AVRO-toernooi 1938 ontmoetten de acht spelers elkaar maar liefst vier keer. Zo ontstonden er interessante minimatches. Keres slaagde er in Tal met 3-1 te verslaan. Vooral zijn winst in de vierde partij behaald in een D+P eindspel maakte (en maakt nog) diepe indruk.

Paul Keres – karikatuur Remigio Bratuz

Tal wist Fischer met een 4-0 uitslag kansloos te maken voor het uitdagersschap.

Het toernooi heeft schitterende partijen opgeleverd, b.v. de briljante overwinning in 26 zetten van Tal op Smyslow met de fraaie zet 14. Dd4-h4. Leerzame analyse. Indrukwekkend is ook de manier waarop Petrosyan in de vierde ronde met zwart van Keres wint. Maar het boek staat vol met fraaie en spannende partijen.

Het in Joegoslavië uitgebrachte toernooiboek zier er wat sobertjes uit, maar de inhoud mag er wezen.

De partijen worden uitvoerig behandeld, de helft geanalyseerd door Gligoric, de andere 56 partijen door Ragozin. Het boek is in 1960 tegelijkertijd in drie talen verschenen: Servokroatisch, Russisch en Duits.

Heel mooi zijn de foto’s van de acht deelnemers. Verder zijn er de bekende karikaturen van de spelers getekend door Remigio Bratuz in afgedrukt.

Ten slotte de uitslag:

1. Tal 20 uit 28

2. Keres 18½

3. Petrosyan 15½

4. Smyslow 15

5/6. Gligoric, Fischer 12½

7. Olafsson 10

8. Benkö 8

Partijfragment uit de 7de ronde: Fischer – Smyslow

Stelling na de 30ste zet van zwart
zwart: Smyslow

Wit: Fischer

Een slagvaardig stukje schaak. Wit zit in de verdrukking. We laten Ragozin aan het woord die de partij in het boek analyseert:

31.Te2!

Uitstekend!

(Fritz houdt het op 31.Tad1 met dezelfde wending als Ragozin hier geeft.)

31...g5

Het lijkt alsof wit na 31...Pxd4 al moet opgeven. Met een onverwachte combinatie kan hij zich echter als door een wonder redden:

32.Te7+! Kxe7 33.Pxd5+ Kf7 34.Pxc3

Op 32...Kf8 verdedigt wit zich met 33.Pg6+ Kg8 34.Te3.

Wanneer zwart probeert het schaak door het paard te vermijden met 32...Kg8 raakt hij in een matnet 33.Te8+ Kh7 34.Th1+

Er volgde nog:

32.Pxd5 Tcd3+ 33.Kc1 Txd4 34.Pe3 Pxe3

35.fxe3 Txb4 36.Kd2 g4 37.Tc1 Tb7

38.Tg1 Td7+ 39.Kc2 f5 40.e4! Kf6

41.exf5 Afgebroken.

41...g3 42.Te8 Tg7

43.Tf8+ Ke7 44.Ta8 Kd6 45.Tf8 Tf2+

46.Kd3 g2 47.f6 Tg3+ 48.Kc4 Ke6

49.Te1 Kf5 50. f7 Tg7 51. Tg1 Kf6

52. a4 Txf7

Remise.

Kandidatenturnier für Weltmeisterschaft, Bled-Zagreb,Beograd

6 september – 31 oktober 1959

Analyses Gligoric en Ragozin

Jugoslawischer Schachverband 1960

tom van bokhoven

Krantenknipsel Gligoric - Keres

Uit mijn Schaak-boek 3 waarin uitvoerig op 45 bladzijden uit de kranten verslag wordt gedaan van het toernooi.

www.tomsschaakboeken.nl