eerdere columns van Bert den Boer


meer schaak- en ander nieuws op

www.tomsschaakboeken.nl

 

 

 

Zelfspotlight

Wat je zegt dat ben je zelf. Als je als kind op het schoolplein een opmerking kreeg die je niet beviel, riep je dat tegen je plaaggeest. Je maakte er nog het zacht spottende gebaar bij van īsliep uit, sliep uitī, waarbij je de wijsvingers over elkaar liet strijken. Volwassenen hebben deze kinderlijke verdedigingsreflex vertaald in spreekwoorden: de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet, en iets met een splinter en een balk.

Deze week keek ik naar de woordenwisseling die ontaardde in een ruzie tussen Pieter Storms en Jort Kelder in De wereld draait door. Wat je zegt dat ben je zelf, flitste door mijn hoofd. Als volwassenen vertalen we spreekwoorden ook in psychologische terminologie. Hier is volgens mij sprake van projectie. Ik citeer Wikipedia: van projectie kan sprake zijn wanneer men eigenschappen of emoties van zichzelf tracht te ontkennen, verbergen of verdringen door deze toe te schrijven aan iets of iemand anders. Het moge duidelijk zijn, dat wat mij vooral boeit is; dat een ex-journalist (Storms) - die zich profileert als een groot voorstander van feitelijke journalistiek en vindt dat de journalistiek tot amusement verloedert - door zijn opstelling dāt doet, wat hij zegt te bestrijden. Enig gebrek aan zelfreflectie over zijn eigen journalistieke stijl lijkt te ontbreken, bovendien ontbreekt in deze spotlights elke zelfspot
. Voor wie het heeft gemist, You tube heeft het geplaatst bij de rubriek, jawel, amusement. http://www.youtube.com/watch?v=Ia25G39gnf4

Ook hier geldt dat van de pot en de ketel. Journalist K(o?)lder begon zijn betoog met een niet erg subtiele verwijzing naar Stormsī toekomstige ex. Hier zaten twee mannen die eropuit waren elkaar af te troeven, waarbij van tevoren duidelijk werd dat dit geen winnaar op zou leveren. Zij speelden het spel met verve in de wetenschap dat zij een spel speelden. Eric Berne, de grondlegger van Transactionele analyse (TA), geeft in zijn boekje Games people play, vertaald als Mens erger je niet, mooie benamingen van dit soort psychologische spelen: In een hoek gedrukt, Nu heb ik je, ellendeling; Vecht het samen maar uit. Het was een verbale botsing die bruikbaar studiemateriaal oplevert met hier als mogelijke speltitels: Het gaat hier niet waar het over gaat of Ik zal je krijgen. Er werd in ieder geval vol op de man gespeeld. Een mooier voorbeeld over het onderscheid tussen inhoud en proces kun je niet krijgen.

Momenteel herlees ik Transactionele analyse. Het Handboek van Ian Stewart & Vann Joines. Het verbale geweld wat deze heren produceerden past helemaal bij de TA-principes: transacties met bijbedoelingen, miskenning, psychologische spelen, verschillende egotoestanden, het racketsysteem, de dramadriehoek met als redding in dit geval …de aankondiging dat overgeschakeld werd naar een voetbalwedstrijd. Kortom: crisis of geen crisis. Geef het volk brood en spelen en het komt allemaal goed.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Bert den Boer

                                                             

 

www.tomsschaakboeken.nl