eerdere columns van Bert den Boer


meer schaak- en ander nieuws op

www.tomsschaakboeken.nl

 

 

 

Het wenselijke en haalbare

 

Het klinkt paradoxaal uit de mond van een ZZP-er die vooral zijn brood verdient met aan opleiding gerelateerde activiteiten, toch denk ik niet meteen aan een opleiding als het over ontwikkeling gaat. Mijn favoriet is even niets doen, staren in het niets. Zwerven door een stad onderweg nergens heen en verrast worden in een onbekend museum. Een onverwacht inzichtgevend gesprek met een goeie vriend of vriendin onder het genot van een glas wijn. En wat te denken van interviews? Interview een aantal collega´s of beleg een interviewronde met een aantal goede vrienden. Zo hoor je nog eens wat. Vier jaar geleden stond ik met schrijfmaatje Wim Huijser op de stoep bij Hans van Mierlo. Ons interview met hem was een boeiende ervaring. Hij maakte het ons niet makkelijk (‘Waarom heb ik eigenlijk ingestemd met dit interview?’), bij de uitwerking bleek weinig redactie nodig. Zijn redeneertrant en taalgebruik bleken onovertroffen. De huidige politieke situatie in Nederland vraagt - of je het nu leuk vindt of niet - volop aandacht. In dat licht zijn een aantal wetenswaardigheden uit ons interview van destijds met Van Mierlo het herhalen waard:

 

´In de politiek praat je niet zozeer over het verlangen, als wel over het wenselijke en het haalbare. Heeft mijn verlangen naar het theater iets te maken met het feit dat ik uiteindelijk in de politiek ben terechtgekomen? In ieder geval heeft het te maken met de manier waarop ik politiek heb bedreven. Door heel erg sterk de redenering als een dramatische gebeurtenis te beschouwen en me niet te beperken tot de pseudoduidelijkheid van alleen maar een standpunt. Een standpunt ligt onderaan een afdaling. Er is mij door mijn vijanden wel eens verweten dat ik wijdlopig ben, maar in de werkelijkheid is dát wat het interessant maakt. De overdracht van denken die plaatsvindt als je in een heel strak logische redenering afdaalt. Ik vind ook dat het in de topdiplomatie in de eerste plaats niet aankomt op standpunten, maar op het drama van de redenering. Dat is de enige manier om mensen op andere gedachten te brengen. Met alleen te zeggen dat je over dat vraagstuk dat standpunt hebt krijg je niemand in beweging.

 

Het wenselijke wordt in de politiek - althans zo zou het moeten zijn - nagestreefd en vindt op een gegeven moment zijn limieten in het haalbare. Dat is interessant omdat, naarmate de dingen moeilijker haalbaar zijn, men geneigd is het wenselijke minder duidelijk te formuleren. Men maakt het weg. Vanuit dat wenselijke probeert een politicus zoveel mogelijk te realiseren, maar hij ontmoet voortdurend de beperkende werking van de haalbaarheidsfactor. In de laatste tien jaar is het denken vanuit de wenselijkheden steeds meer taboe verklaard. De minister doet dat steeds minder en er is in de politiek het idee ontstaan dat ieder doel dat niet op de stoep zelf bereikbaar is, moet worden afgedaan als dagdromerij, als een illusie. Dat zijn dan vage dromers en daar wordt honend over gesproken. Ik merk dat als je in de politieke discussies met een voorstel komt, er niet als eerste wordt gezegd: ja, dat zou wenselijk zijn, of: ik vind iets anders wenselijk. Nee, vrijwel het eerste dat wordt gezegd is: dat is niet haalbaar. Dus de volgorde wordt omgekeerd. Vanuit de haalbaarheden worden de wenselijkheden gevormd, en dat leidt tot de zogenaamde realpolitik waarin eigenlijk niets meer tot stand komt, alleen het behoud van het bestaande. Het tragische van dit moment is dat überhaupt het idealistisch denken taboe is verklaard. Dat is voor dromers. En met idealisme bedoel ik dan een verlangen waarvan de realisatie niet op de stoep zelf, maar een stoep verderop ligt. Dat is al ongewenst. Dan zie je op een gegeven moment toch dat bepaalde partijpolitieke belangen sterker zijn dan de idealen die ooit beleden zijn.´

 

                                                                                                                      Bert den Boer

                                                                                      

 

www.tomsschaakboeken.nl

 

 

www.tomsschaakboeken.nl