Voor meer (schaak)nieuws en (schaak)columns www.tomsschaakboeken.nl

 

 

Dubbel

Tijdens mijn krokusvakantie werd ik gegrepen door het boek Perlmann┤s zwijgen van de schrijver/filosoof Pascal Mercier. Het gaat over een professor op leeftijd die beseft dat hij niets meer te vertellen heeft. Het hoofdthema van Mercier is hoe je omgaat met de moeilijkheid om tegen alle wensen en verwachtingen van anderen, tegen alle sociale verplichtingen in dat te doen wat je in wezen wilt doen. De schrijver heeft overwogen het boek als motto een citaat van Sartre mee te geven: ┤De hel, dat zijn de anderen.┤ Het lezen vond plaats naast skibelevenissen, waardoor de zin van de onlangs overleden Dordtse dichter Jan Eijkelboom onverkort waar bleek: ┤Wie leest leeft dubbel.┤ Zijn zin siert de meeneemtas van de plaatselijke boekhandel De Bengel. Zo leeft hij in zekere zin ook dubbel.

Voor schrijvers is een dag met een zin beter dan een dag zonder. Voor overige stervelingen is een dag met zin al heel wat waard. Wie leest leeft dubbel. En wie lacht soms ook. Bij thuiskomst de krantenkoppen scannend verging het lachen me een beetje. Soms lijkt het als of wij in dit land niet bij zinnen zijn. Lijden we soms aan de ziekte van de zinloosheid? In de jaren zestig zijn allerlei heilige huisjes omver geworpen. Het lijkt of wij nog steeds worstelen met de vraag HOE wij vorm geven aan die verworven vrijheden. In onze omgang met seksualiteit, bij opvoedingsvraagstukken, het allochtonen (wat een rot woord toch eigenlijk)debat. Neem de discussie binnen de PvdA naar aanleiding van een kwestie in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart, waar straatcoaches uit religieuze overwegingen weigerden vrouwen een hand te geven. Volgens vriend Wim slaat die discussie nergens op. Zijn argument is, dat wij ook niet stilstaan bij de vraag waarom mannen vrouwen tijdens verjaardagsfeestjes wel kussen en de aanwezige mannen slechts de hand schudden.

Overal zie je uitingen van onze zoektocht naar verbinding. De Rotterdamse wethouder van Jeugd, Gezin en Onderwijs is op zoek naar tien duidelijke opvoedregels voor de jeugd. Hij wil weten wat we met z┤n allen normaal vinden. Woningbouwco÷peraties overleggen met huurders over gedeelde leefregels. Bedrijven oriŰnteren zich op hun kernwaarden. Wat helpt ons verder? Gemeenschappelijke waarden en normen? In het Filosofie Magazine-waardenonderzoek (eind) 2007┤ is door ┤de Nederlander┤ een rangorde in waarden aangebracht. Men kiest vooral voor passieve waarden (m.u.v. de waarden fatsoen en tolerantie): waarden waar de ander of de overheid voor moet zorgen, met op nummer 1 veiligheid. Misschien moeten we terug naar de deugdethiek: een geslaagd en gelukkig leven leiden wordt bepaald door toepassing van de juiste houding, gebaseerd op de vier kardinale deugden: verstandigheid, rechtvaardigheid, matigheid en moed; zoals ooit uitgewerkt door Aristoteles. In Het grote deugdenboek, geschreven voor ouders en kinderen staan 52 deugden die afgeleid zijn uit de wereldgodsdiensten.
Elke week eentje: wie leeft leest dubbel.

Bert den Boer

 

www.tomsschaakboeken.nl

 

 

www.tomsschaakboeken.nl