De clown en de kikker

 

Nietsche heeft eens gezegd: er bestaat in het leven maar een enkele weg die alleen jij kunt gaan. Vraag je niet af waarheen die je brengt, maar leg hem af. Dezelfde dag dat ´s morgens iemand tijdens een gesprek verzucht: ´Dit thema komt steeds terug, het lijkt wel the story of my life´, kom ik in de namiddag mijn eigen storybook tegen tijdens een onverwachte ontmoeting. Snel, snel schuifel ik door de winkel op zoek naar de ingrediënten voor een doordeweekse avondmaaltijd. Ik botsauto met mijn karretje tegen een ander en de bijbehorende vrouw zegt: ´Ken ik jou niet? Waar ken ik jou van?´´Mijn boek, flitst even door me heen en ik neem een Kluunpose aan, althans zoals ik denk dat de schrijver van twee bestsellers zijn publiek te woord staat. Niets ego menselijks is mij vreemd. ´Ik heb in deze buurt gewoond en jij woont hier ook´, klinkt het al snel. Logica was niet mijn sterkste onderdeel bij de nationale IQ - test, zo blijkt terecht. Dan vervolgt ze: ´Jij bent wel een clown hč?! Ja, dat zie ik aan je ogen.´ Vrijwel meteen volgen innerlijke beelden van een werkweek, een kaart van een collega en een workshop clownerie elkaar op.

Op mijn 19e tijdens een PABOschoolweek in een conferentieoord maken we twee bij twee tekeningen van elkaar. Ik krijg een clownshoofd met een groot vraagteken erin voorgespiegeld. Nu kunnen ze niet spellen, toen niet tekenen; zou ik met terugwerkende kracht kunnen zeggen. ´Wie ben jij eigenlijk?´, was de summiere toelichting; want het volgende onderdeel wachtte. Het gebeurde aan het begin van die week, dus dan heb je gelukkig nog even. In mijn werk merk ik in samenwerking met anderen, dat als het tijdens groepsprocessen zwaar wordt, ik vaak degene ben die de lichte - clowneske(?) - kant vertegenwoordig. Collega Karien stuurde me eens een ansichtkaart met een clown en een koffer. Een tweedaagse workshop clownerie die ik volgde bij collega Ernst had het aansprekende thema: incasseren en afgaan. Een goede clown maakt nooit grappen ten koste van anderen. Hij is zelf altijd de schlemiel, als het fout gaat, ligt het aan hem. Hij neemt verantwoording. Het is de voetbalcoach die in het bijzijn van de pers zijn spelers niet afvalt. Het is de leidinggevende die naar de soms boze buitenwereld zijn mensen door dik en dun steunt.

Tijdens die werkweek voelde ik me uit het veld geslagen en stond die clown symbool voor onduidelijkheid. Leren is van au. Het gaf me een vervelend gevoel, staat me bij, maar heeft me toen absoluut aan het denken gezet. Later ben ik de kwaliteiten van de clown in mezelf gaan onderkennen. En soms accepteren. Het is als in de vergelijking die Eric Berne - de grondlegger van Transactionele analyse - maakt: Mensen worden geboren als prins of prinses. Tijdens je leven kun je een kikker worden, je kunt echter altijd weer wakker gekust worden. Ieder wandelt zo zij zijn levenspad; als je teveel tegenwind hebt, wordt het misschien tijd eens van richting te veranderen. De schrijver Bob den Uyl pakte dat  overigens handig aan. Hij fietste altijd met wind mee, de andere kant op pakte hij de trein. Wij hebben overigens ´s avonds lekker gegeten, dat heb je met lichte kost.

 

                                                                                                             Bert den Boer

 

 

www.tomsschaakboeken.nl