6e Ronde: “Muziek in je stelling” 2


Iedere rechtgeaarde schaker weet dat mat op f8 zeker geen pretje is...

"Waar woorden tekort schieten spreekt de muziek." (H. C. Andersen)

RONDEVERSLAG | Vanuit de kapel klonken de vrouwenstemmen van "La chorale de l'eglise Wallonne" door tot in de speelruimte. Aan het eind van ieder chanson dreven, op de vleugels van de nagalm gedragen, de laatste ijle klanken opwaarts en doofden zachtjes uit.

Op zich wel jammer dat je bij het beschrijven van zoveel muzikale schoonheid bijna niet verder komt dan een opeenstapeling van superlatieven. Muziek komt in talloze vormen. En iedere vorm kent weer vele liefhebbers. Je kunt natuurlijk een rothekel hebben aan hoge vrouwenstemmen. Je schrikt misschien wel zo van een verwoestende sopranenuithaal à la Bianca Castafiore, dat je per ongeluk een stuk aanraakt of je maag begint spontaan op te spelen als je iemand net niet een zuivere hoge noot hoort halen. Misschien krijg je iedere keer na een hoge noot hoge nood, maar dat is een tweede.

Niet alle kunst is door iedereen geliefd. Niet alle kunst is door iedereen gehaat, maar mij doe je geen plezier met Dance, Trance of Rap. Heeft volgens mij trouwens ook weinig met kunst te maken.

Nu de Europese Commissie heeft verklaard dat schaken geen sport is vanwege het gebrek aan lichamelijke activiteit. (Zonder bewegen en zweet is het geen sport) en ook niet onder cultuur valt (De staatssecretaris": "Ik heb onvoldoende aanwijzingen gevonden dat genoemde denksport in onze maatschappij in verband kan worden gebracht met cultureel erfgoed") blijft er nog maar één mogelijkheid over voor het schaken: Schaken hoort, net als muziek, bij de kunsten. Schaken is een kunst. Mooi, is dat eindelijk ook geregeld.

De geschiedenis leert dat nogal wat schakers ook musici waren. François Philidor was de eerste schaakmeester die het belang van de pionnen inzag. Hij geloofde dat een sterk pionnenfront het middenspel besliste. Hij was zoon van een musicus, musiceerde ook zelf en was in zijn tijd een van de toonaangevende opera-componisten in Frankrijk.

Mark Taimanov won een paar keer het schaakkampioenschap van de USSR, en deed ook twee keer mee in de kandidaten-toernooien en –matches. Op zeer jeugdige leeftijd, in 1937, speelde hij in een film over het leven van Beethoven de jonge Ludwig als violist. In die tijd studeerde hij piano aan het conservatorium.

Als pianist heeft Taimanov regelmatig een collega-grootmeester begeleid: Vasily Smyslov. Deze voormalige wereldkampioen heeft ook bijna de kans op twee carrières gehad. In 1950, hij was toen al grootmeester, deed hij als bariton auditie bij het befaamde Bolsjoj-theater in Moskou, en werd hij bijna aangenomen.

Ik weet zelf dat de Hongaarse grootmeester Lajos Portisch een zeer goede bariton was. Ook bij  schaaktoernooien heeft Portisch, net als Smyslov, wel eens gezongen. In Nederland werd hij dan soms op de piano begeleid door Hans Bouwmeester, ook een liefhebber van klassieke muziek. En zo zijn er velen.

Het omgekeerde komt natuurlijk ook voor. Van Mendelssohn, Schumann en Prokofjef is bekend dat ze niet onverdienstelijk schaakten. Op de een of andere manier zijn musicerende schakers en schakende musici met elkaar verweven. Zo bekeken kan het eigenlijk niet anders dan dat schaken gewoon kunst is.

Siegbert Tarrasch schreef: "Het schaakspel heeft, zoals liefde en muziek, de mogelijkheid mensen gelukkig te maken. Ik heb een gevoel van spijt voor iedereen die het schaken niet kent, net zoals ik spijt heb voor iemand die de liefde niet kent." Zo, hoort u het ook eens van een ander...

Nog meer bewijs nodig? Kijk simpelweg in onze eigen club: Bij Gijs thuis staan maar liefst twee piano's, Johan is een heel goede pianist, Naomi is muzieklerares, zangeres en gitariste en Wim bespeelt zo'n beetje alles waar snaren op zitten. Een gitaarduet van Wim Platje en Jan van der Wall, Bachs' Invention in A-mineur, vind je aan het eind van dit artikel samen met een vertolking (op bekend terrein!) van "Boulevard of Broken Dreams" door Naomi.

Laten we nu nog even de partijen van de zesde ronde van de voorjaarscompetitie 2022 doornemen.

Schaken en muziek

 

Drie tegen twee: toch remise

 
John van Waardenberg, de nummer drie op de ranglijst na vijf ronden, moest het in ronde zes met wit opnemen tegen de nummer twee Pieter Hofstee. De opening werd een voorzichtige Koningsindiër. Pionnenketens schoven ineen en slopen in elkaar, maar toch wist Pieter gaandeweg het middenspel de wat betere stelling te krijgen. Beide zijden ruilden een pion, een loper en een paard, maar per saldo mocht Pieter met het loperpaar toch meer op de winst spelen dan John. De spelers taxeerden de stelling echter menselijk (natuurlijk) en niet kunstmatig (onnatuurlijk en onmogelijk), want plotseling besloten de spelers na de 24ste zet van wit met trompetgeschal tot remise. Het gevolg, ook al omdat Hans Nunnikhoven niet speelde, is dat Pieter nu de ranglijst aanvoert! (John van Waardenberg - Pieter Hofstee ½−½)

Vlnr Fons Claessen, Ton van der Breggen en Pieter Hofstee 29-03-2022 (Foto: Pearl Uyttenhove)

Vlnr Fons Claessen, Ton van der Breggen en Pieter Hofstee 29-03-2022

 

Gestrande veldtocht

 
Piet Schuller vroeg zich na de partij tegen Wim Platje af of hij het eindspel had kunnen winnen. In een Indische partij raakte Wim in de opening een pion kwijt, maar drie zetten later stond hij door een fout van Piet een paard voor. Piet had weliswaar twee pionnen compensatie, maar het leek slechts een kwestie van tijd totdat Wim de winst naar zich toe zou gaan trekken. Dat bleek niet het geval. Met de scheurende gitaarsolo 20...Lf6 blunderde Wim niet alleen een derde pion weg, maar ook zijn hele overwicht. Om op de vraag aan het begin terug te komen. Piet heeft precies één kans gemist om het eindspel te winnen, maar ook Wim had nog een kans om te zegevieren. Vrijwel alle zetten van de laatste zestien in het eindspel waren goede zetten. Piet bracht een witte pion tot op g7, zijn koning vorderde tot f7, niets leek een succesvolle veldtocht te kunnen doen stranden. De realiteit was anders, want met Wims koning op h7 en een zwart paard op c4 aan zet was het voor Wim helemaal niet moeilijk meer om remise te maken door herhaling van zetten. (Piet Schuller - Wim Platje ½−½)

Wim Platje (l) en Piet Schuller 29-03-2022 (Foto: Pearl Uyttenhove)

Wim Platje (l) en Piet Schuller 29-03-2022

 

Miles away bogoljuboffen

 
De Encyclopaedia of Chess Openings noemt de zetvolgorde 1.c4 Pc6 2.d4 Queens Pawn: Bogoljubov-Miles. De Bogoljubov-Miles-variant van het Damepionspel. Een hele mondvol en van het weten van alle openings- en variantennamen ga je zeker niet beter schaken, dus vergeet het maar. In ieder geval was dat de opening die in de partij Cor Paans - Rob Truijens op het bord kwam. Een gevalletje van vergeten een aangevallen pion te dekken kostte Rob een centrumpion. Cor kwam beter te staan en het aannemen van het foutieve paardoffer 14...Pxd4 zong hem juichend toe en had hem de winst moeten brengen. Kennelijk dacht Cor dat er meer achter zat en koos hij voor een andere voortzetting. Die kostte hem een pion en leverde Rob een geweldig overwicht op. Nu was de overwinning voor Cor weer Miles away. Hij Bogoljubofte niet zullen we maar zeggen. Na een lange strijd rond een witte isolani op de e-lijn was het Rob die na dameruil en pionwinst de partij knap in zijn voordeel wist te beslissen. (Cor Paans - Rob Truijens 0−1)

Rob Truijens 29-03-2022 (Foto: Pearl Uyttenhove)

Rob Truijens 29-03-2022

 

Geen pretje op f8

 
Pearl Uyttenhove koos de witte stukken voor zijn partij tegen de verzamelde elite van De Willige Dame die onder de naam Connie Komen door het schaakleven stapt. Veel heb ik er niet van gezien, maar Connie kwam na de lange rokade in grote problemen op de damevleugel. Zo groot zelfs, dat na dameruil Pearl met het nodige tromgeroffel al snel weer een promotiedame op het bord kon zetten. Connie pruttelde nog lang door, maar was eigenlijk kansloos. (Pearl Uyttenhove - Connie Komen 1−0)

In de Engelse partij tegen Koos van Dalen wist Dick Korteland na een aanvankelijk gelijk opgaande partij in het vroege middenspel langzaam de overhand te krijgen. Toen Koos binnen twee zetten een pion en een loper verspeelde was het pleit beslecht. Koos speelde de melodie van de "Stervende Zwaan" door tot het bittere einde en ging mat op f8, hetgeen zoals iedere rechtgeaarde schaker weet juist op f8 bepaald geen pretje is... (Dick Korteland - Koos van Dalen 1−0)

Koos van Dalen (l) en Dick Korteland 29-03-2022 (Foto: Pearl Uyttenhove)

Koos van Dalen (l) en Dick Korteland 29-03-2022

 

Fons rotzooit maar wat an

 
Volgens Fons Claessen kwam het in zijn partij tegen Ton van der Breggen hier op neer: "Ton kende kennelijk de Loperopening 2.Lc4 niet en moest lang nadenken. Ik deed verder eigenlijk maar wat. "Lazy Sunday Afternoon" van The Kinks was er niks bij.  Meer dan een paar ontwikkelingszetten doen en een beetje dreigen was het niet. Ik heb zeker wat sterke zetten gemist en Ton verdedigde zich heel goed en ondertussen bouwde hij dreigingen in. Als hij op dat moment remise zou hebben aangeboden, dan zou ik dat hebben geaccepteerd. Toen ging hij echter alles afruilen en kon ik wat pionnen opruimen en daarna was het allemaal niet meer tegen te houden voor zwart." (Fons Claessen - Ton van der Breggen 1−0)

Michel Verheij kwam met wit in een Weense opening beter uit de startblokken dan Gijs van Willigen. Aanvankelijk lag hem de Weense Wals prima. Hij koos er na de prima zet 13.Pd5 echter niet voor om met dat paard later op f6 of e7 te ruilen. Het paard werd vervolgens via b4 teruggedrongen. Ook een witte loper moest op de terugtocht voor de op de damevleugel oprukkende pionnen van Gijs. Met 21.De3 beging Michel een dure fout. Het leverde Gijs een pion en een goede stelling op. Toen er tenslotte ook nog een dame door een penning ten offer viel aan de Gijsiaanse dadendrang gaf Michel het op. (Michel Verheij - Gijs van Willigen 0−1)

Gijs van Willigen (l) en Michel Verheij 29-03-2022 (Foto: Pearl Uyttenhove)

Gijs van Willigen (l) en Michel Verheij 29-03-2022


De nieuwe ranglijst en een overzicht van de uitslagen vind je via "Intern" ⇒ "Ranglijst".
Alle foto's van deze ronde kun je zien bij "Intern" ⇒ "Foto's".
Reacties zijn altijd welkom. Plaats ze helemaal onderaan bij "Een reactie plaatsen". Je e-mailadres wordt niet zichtbaar bij de publicatie.

© Wim Platje 31-03-2022 20:51


2 gedachten over “
6e Ronde: “Muziek in je stelling””

  • Gijs van Willigen

    Wim, ik vind het ontzettend leuk dat je op deze manier iets over muziek en schaken schrijft! Dank ook voor de leuke filmpjes. Ik ben verrast dat er zoveel schakers zijn die muziek maken. Misschien heeft het met de systematiek in zowel schaken als muziek te maken, het spreekt dezelfde vaardigheden aan.

Reacties zijn gesloten.