Martijn Vos - Ben Riksen                                B25
Zwijndrecht 1 - Groenoord 1, 29.10.2010
tvb/Rybka3

 

PGN

LIVE

schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

08.11.10

Vechtpartij in Zwijndrecht

 

Op de laatste vrijdag van oktober werd in ’t Hof in Zwijndrecht de competitiewedstrijd tussen Zwijndrecht 1 en Groenoord 1 gespeeld. Ik ging er heen om de sfeer weer eens te proeven en om wat foto’s te maken. Het weerzien met Ben Riksen maakte deze avond speciaal.

 

In mijn eerste Schiebroek-periode, 1960-1962 speelden daar ook de broertjes Riksen.

Jeugdspelers van rond de 15 jaar. Ooit is Ben nog bij mij in Schiebroek thuis geweest om een partij uit de interne competitie in te halen.

En nu, wel vijftig jaar later, kwam ik hem weer in levenden lijve tegen als topspeler van Groenoord. Heel leuk.

Robert Goedegebuur had mij ’s nachts al een verslag uitslagen toegestuurd.

Later keek ik op de website van Zwijndrecht, onderhouden door Gert Jan den Heeten. Daar vond daar ik tot mijn verrassing vier partijen uit die wedstrijd, waaronder die tussen Martijn Vos met wit tegen Ben Riksen, aan het tweede bord.

De buitengewoon boeiende partij is volop de moeite waard om hier met aantekeningen weer te geven. Het is een prachtig gevecht met een attractief slot.

 

Wit: Martijn Vos

Zwart: Ben Riksen

 

 1.  e4     c5

 2. Pc3     Pc6

 3.  g3     g6

 4. Lg2     Lg7

 5. d3      d6

 6. Le3

Diagram 1

Stelling na 6. Le3
 
 

Intermezzo:

W. Nass - T. van Bokhoven

Correspondentie NBC H15 *1969

 

6. f4

6. ... e6 7.  Pf3 Pge7 8.  0-0 0-0

9.  Ld2

Deze zet vormt in feite de afwijking van de partij tussen Vos en Riksen. Le3 lijkt mij natuurlijker en sterker.

 

9. ... Tb8 10. Tb1 b5 11. a3 f5 12. Kh1 Dc7 13. Te1 a5 14. a4 bxa4

15. Pxa4 Pd4 16. b3 Pec6 17. Pg1 (?) 17. ... e5 18. Tf1 Le6 19. Le3 Df7

analysediagram 1

stelling na 19. … Df7
 

Met het oog gericht op b3. Maar Fritz geeft een hele reeks sterkere zetten.

 

20. Dd2 Tb4? 21. Dd1? Tbb8? 22. Ld2? Pb4 23. c3?

Een heksenketel, maar de partijzet is een aperte fout en kost materiaal. Slaan op e5 of f5 is beter. Zwart krijgt nu beslissend voordeel.

 

23 ... Lxb3

Op deze actie is de 19de zet van zwart gebaseerd.

 

24. Txb3 Pxb3 25. cxb4 Pxd2 26. Dxd2 Db3

27. Pb2 a4 (?) 28. b5 exf4 29. Pc4 a3

30. e5 dxe5 31. Ta1

analysediagram 2

stelling na 31. Ta1

Iets beter is

1) 31. Ld5+ Kh8 32. Ta1 Dxb5 33.Txa3 Tfd8!

34. Ta5 Dd7! 35. Txc5 Tb5 36. Lc6 Dc7

analysediagram 3

stelling na 36. … Dc7
 

Een verbluffende computervariant. 37. Df2 Lf8

Ook kansloos is

2) 31 .Dd1 Dxd1 32. Ld5+ Kh8 33. Txd1 Tfd8 34. Lc6 e4

 

31. ... Tfd8 32. Txa3? Dxc4 33. dxc4 Txd2

34. Ld5+ Txd5 35. cxd5 Txb5

36. Ta7? Tb1 37. d6 Td1

37. ... f3!

 

Wit geeft op.

 

 

Vanuit diagram 1:

 

 6.  ...    e6

 7.  f4     Pge7

 8.  Pf3    0-0

Diagram 2

stelling na 8. … 0-0
 

8. ... Pd4 9. Lf2 Smyslow speelde het gesloten Siciliaanse tegen Botwinnik twee keer in de match om de WK in 1954, zij het zonder succes.

9. ... Pec6

Hier gaat het om een partij van Smyslow tegen Kottnauer waarin hij uit de opening evenmin voordeel weet te peuren.

10. 0-0 Pxf3+ 11. Lxf3 Pd4 12. Lg2 Ld7

13. Tb1 Lc6 14. Pe2 Pxe2+ 15. Dxe2 0-0

16. a3 a5 17. Tfd1 Dc7 18. h4 b5

Wit heeft geen voordeel.

Tchigorin-herdenkingstoernooi, Moskou, 1947, 1-0, 59 zetten.

 

 9. 0-0     Pd4

10. Dd2     Pec6

Diagram 3

stelling na 10. … Pec6
 

Volgens bekende schema's. Zwart zoekt het op de zwarte velden.

 

11. Pd1     Dc7

Een heel andere klant gaat het op na 11. ... e5.

 

12. Ph4     Pe7

13. c3      Pdc6

Zwart keert op zijn schreden terug; nadeel van dit concours hippique heeft zwart niet en veld f5 heeft een extra dekking.

 

14. d4!?

Diagram 4

stelling na 14. d4!?
 

Wit wil coûte que coûte het initiatief (vasthouden).

 

14. ...     cxd4

15. cxd4    d5

Een stevige tegenstoot in het centrum die wit voor de keus stelt e5 of f5?

 

16. e5

16. f5!? gxf5 17. exf5 exf5 18. Pc3 Le6

Laat beide partijen met zwakke punten zitten.

 

16. ...     Pf5?

Dit speelt wit in de kaart.

16. ... Ld7 17. Tc1 Tac8 18. Pc3 of kiest wit voor 18. g4?

 

17. Pxf5    gxf5

Diagram 5

stelling na 17. … gxf5
 

Zwart heeft een dubbelpion maar die draagt wel bij aan de versterking van zwart stelling, zou je zeggen. Hoe gaat wit daarmee om?

 

18. Lf3

Blijkbaar gericht tegen h7-h5. Wit bereidt g3-g4 voor.

 

18. ...     Kh8

Zwart maakt g8 vrij voor een toren.

 

19. h3      f6

Zwart wil niet afwachten tot de storm opsteekt en gaat zijn stukken activeren.

 

20. g4

Diagram 6

stelling na 20. g4
 

De spanning stijgt.

20. Pc3 is de aandacht waard. Er dreigt 21. Pb5.

 

20. ...     Tg8

21. Kh1     fxg4

22. hxg4    fxe5

Diagram 7

stelling na 22. … fxe5
 

Begrijpelijke zetten. Wit richt zich rechtstreeks tot de zwarte K en zwart gaat dat met stukkenspel te lijf.

 

23. fxe5

Of 23. dxe5?

 

23. ...     Ld7

Diagram 8

stelling na 23. … Ld7
 

Ook de loper wordt gemobiliseerd.

 

24. Tf2

Met duidelijk 'bestemming h-lijn.'

 

24. ...     Le8

25. Pc3     a6

26. Th2

Diagram 9

stelling na 26. Th2
 

26. Pe2! is sterker. 26. ... Lf7

(26. ... Lg6 Ziet er wat beter uit omdat na 27. Pf4 Df7 kan volgen.)

27. Pf4 Nu kan de zwarte loper niet naar g6 en dus moet de toren op g8 weg, niet om de loper daar te plaatsen want dan komt mat in een zet: Pg6#, maar om de K van de h-lijn te kunnen halen.

27. ... Tgd8 28. Th2 Kg8 (28...Lg8 29.Pg6#)

29. Dd3 h6 30. g5

Wit heeft zijn stelling aanzienlijk kunnen verbeteren, ofwel, de zwarte stelling staat op instorten.

 

26. ...     Lg6

27. Kg2

Ook nu kan 27. Pe2! de aanval versterken.

 

27. ...      Taf8

Diagram 10

stelling na 27. … Taf8
 

Intermezzo:

Analyse 27. … Df7

 

Het verhaal bij 27. ... Taf8 is wat uit de hand gelopen. Je kunt het overslaan maar dan mis je wel de finesses die aan de orde komen. Na verschillende complicaties komt er een dame-eindspel op het bord waarin wit alle zeilen moet bijzetten om zijn voordeel te bewijzen.

Naast 27. … Taf8 is ook 21. ... Df7 helemaal niet gek.

27. ... Df7, daar moet je een computer voor zijn. Natuurlijk is de dekking van Lg6 van belang, maar de bedreiging van de dame langs de f-lijn is niet aantrekkelijk. Maar zoals ook het partijverloop laat zien, zwart krijgt ook kansen langs de f-lijn. 28. Tf1 Taf8 29. Dd1 Deze dekking van Lf3 maakt Tf1 beschikbaar voor de h-lijn.

29. ... Pb4 30. Tfh1

analysediagram 4

stelling na 30. Tfh1
 

Dreigt mat langs de h-lijn. 30...h6 31.Lg5!! Pd3 32.Txh6+ Lxh6 33.Lf6+ Tg7 Wit moet doorpakken want hij staat nog steeds een geofferde toren achter.

34. g5 Lf5 35. Txh6+ Kg8 36. Dh1 Th7 37. Pxd5!

analysediagram 5

stelling na 37. Pxd5!
 

Een geweldig idee. Het paard wil ook meedoen.

37...exd5 38. Kg3 Belangrijke versterking van de aanval, want nu komt ook Lf3 eraan.

38. ... Pb4 39. Lh5 Dc7 40. Lg6!

analysediagram 6

stelling na 40. Lg6!
 

Een knappe en heel mooie zet. Noodzakelijk want het is de enige zet die wit verder brengt.

40. ... Txh6 41. Dxh6 Txf6

42. gxf6 Lxg6 43. Dxg6+ Kf8

analysediagram 7

stelling na 43. … Kf8
 

Nu moet wit nog even nauwkeurig met de dame manoeuvreren om de vis op het droge te krijgen.

(43. ... Kh8  44. f7)

44. Dh6+ Kg8 45. Dh5 Df7

46. Df5 Dc7 47. Kg4 Kf8

analysediagram 8

stelling na 47. … Kf8
 
 

Het paard is volledig uit beeld.

48. e6 Dh2 49. e7+ Kf7 50. e8D+ Enige zet.

50. ... Kxe8 51. De6+ Kd8 52. De7+ Kc8 53. f7

Na een volle minuut nadenken geeft Rybka 53. f7 als de winnende zet aan.

53. ... Dg2+ 54. Kf5 Dh3+

55. Kg6 Dd3+ 56. Kf6

De witte koning moet naar de witte dame om steun.

56. ... Dxd4+ 57. De5 Dh4+ 58. Kg7 Dg4+

59. Kh8 Dh4+ 60. Kg8 Dg4+ 61. Dg7 De6

62. Kh8 Dh3+ 63. Dh7 Df1 64. Dg8+ Kc7

65. f8D Dh3+ 66. Dh7+

Prachtig!

Of zit er ergens nog een addertje onder het gras en kan zwart eeuwig schaak geven?

 
 

 

28. Tah1     Tf7!

Diagram 11

 

stelling na 28. … Tf7!
 

Zwart verdedigt zich knap.

 

29. Kg1?

Zoiets kan altijd gebeuren, heerlijk in de aanval, dat moet goed komen. Maar met wellicht wat tijdsdruk ziet wit iets over het hoofd; zwart trouwens ook. Met bv. eenvoudig 29. Tf1 zijn de kansen min of meer gelijk.

29. ... Tc8 (29...Lf8) 30. Pe2 Db6.

 

29. ...      Txf3?

Ach, wat jammer! Wits loper f3 staat aangevallen maar mag wegens mat niet geslagen worden.

Met 29. ... Lxe5!! heft zwart het mat op. 30.dxe5

Tijd voor eigen tussenzetten heeft wit niet want er dreigt Lxh2 met schaak!. (Op 30. Th3 volgt sterk 30. ... Lf5 31. dxe5 Lxg4 32. Lg2 Lxh3 33. Txh3 Tfg7 Einde verhaal.)

30. ...Txf3 31.Th3 Le4 en wit kan het schudden.

Na de partijzet is er voor zwart geen hoop meer. Het geeft wit wel de gelegenheid om de partij fraai, met een dubbel torenoffer - dat mag best in de krant - uit te maken.

 

30. Txh7+!!

Diagram 12

stelling na 30. Txh7+!!
 

Wit aarzelt geen seconde en slaat onverbiddelijk toe.

 

30. ...     Lxh7

31. Txh7+

Hier gaf zwart op.

31. … Kxh7 32. Dh2+ Kg6 33. Dh5#

 

1-0

 

 

 

www.tomsschaakboeken.nl