Wim Hokken (1958) – Gertjan Verhaeren         B12
KNSB: Sliedrecht-Landau, 21 nov. 2009
tvb/Rybka 3

 

PGN

LIVE


meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl 

 

 

Dameoffer

 

31.12.09

Dameoffers zijn er in alle soorten en maten.

Henk Prins heeft daar recent nog wat trieste gevallen van beschreven in het artikel "Het Dame-SynDROOM." O.a. Anderssen, Zukertort, Mieses en Ivantsjoek hebben fraaie voorbeelden gegeven van een meer dan geslaagd dameoffer.

 

De eerste twee zijn mataanvallen, de laatste een openingsvariant. De overeenkomst tussen Mieses en Ivantsjoek is dat ze het allebei op g7 deden. Het offer wordt mooier wanneer het een echt offer betreft. De afloop is niet te berekenen. Kotovs beroemde dameoffer tegen Averbach in het toernooi in Zürich heeft mij altijd geďmponeerd. Zwart rekende op de jacht op de vijandelijke koning en dat is precies wat in de partij van Wim Hokken ook gebeurt.

 

Wim Hokken mag tevreden zijn.

 

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 c5

Diagram 1

 

Stelling na 3. … c5

 

O.a. door Botwinnik gespeeld in de 4de, 6de en 8ste partij van de revanchematch met Tal in 1961.

 

4.c3

4.dxc5

1) 4. … e6  5.Pc3 Pc6 6.Lf4 Pge7 7.Pf3 Pg6 8.Le3 Pgxe5 9.Pxe5 Pxe5 10.Dh5 Pc6 11.0-0-0 Er volgde nog een geweldige partij waarin wit met ten slotte één pion op de damevleugel remise houdt tegen vier zwarte aan de andere kant.

˝-˝ Tal - Botwinnik, WK Match 4de partij, Moskou 1961

2) 4. … Pc6 5.Pf3 Lg4 6.Lb5 Da5+ 7.Pc3 e6 0-1 Spassky - Kotov, Kamp. USSR, Moskou 1955

 

4. ... Pc6 5. Pf3 Lg4

6. Lb5 Db6 7. Lxc6+ bxc6

8. dxc5 Dxc5 9. 0-0 e6 10. Le3

Wit staat gemakkelijker.

 

10. ... Db5 11. Pbd2 Lc5

Het is te begrijpen dat zwart zijn Lf8 en P wil ontwikkelen, maar dit kan haast niet goed zijn. De zwarte D die aan de dekking van de loper op c5 is gebonden wordt het mikpunt van wits acties. Liever eerst het paard ontwikkeld en daarna de L naar e7.

11. ... Pe7

 

12. a4 Db6 13. a5 Db5 14. c4!

Diagram 2

Stelling na 14. c4!
 

IJzersterk. In één klap wordt de d-lijn geopend en komt veld d6 vrij voor de witte stukken.

 

14. ... dxc4

Gedwongen, dat is de clou van c3-c4: wil zwart zijn loper blijven dekken en de witte pion laten staan, dan rest de zwarte dame slechts veld b4. Maar dat verliest ook een stuk:

14. ... Db4 15. Ta4 Dxb2 16. Lxc5. Het is uit met de pret.

 

15. Pe4

15. Pxc4 Is ook niet mis. 15. ... Dxc4 16. Tc1 Lxf3 17. Dxf3 Dd5

18. Lxc5 Dxf3 19. gxf3

Met een gunstige stelling. Maar wit heeft andere ambities.

 

15. ... Td8?

Beter was 15. ... Le7 geweest.

Diagram 3

Stelling na 15. … Td8?
(en voor 16. Lxc5!!)
 

Houdt geen rekening met wits volgende zet.

Veel beter is bv.15. ... Lb4! 16.Pd6+ Lxd6 17.Dxd6 en dan

1) 17. … Dd5 18.Tad1 Dxd6 19.Txd6 Lxf3 20.gxf3 Pe7

2) 17. … Td8? 18.Pd4! Txd6 19.Pxb5 cxb5 20.exd6 a6 21.b3 c3 22.Tfc1 b4 23.Ta4

3) 17. … Pe7 18.Pd4!;

 

16. Lxc5!!

Heel goed gezien dat de witte stukken de regie nu helemaal in handen hebben. Zwarts achterstand in ontwikkeling en de onmogelijkheid voor de zwarte koning om naar de koningsvleugel te vluchten geeft wit een beslissende voorsprong. Het is een echt offer van de Dame, anders dan bij gedwongen matvarianten waarin de opbrengst van het offer van te voren exact is vast te stellen.

16.Dxd8+ Verliest een belangrijk tempo waardoor de zwarte koning veel meer bewegingsvrijheid krijgt hoewel wit ook in deze variant beter staat.

16...Kxd8 17.Tfd1+ Kc7 18.Pxc5 Lxf3 19.gxf3

 

----------------------

 

Intermezzo met partijfragment Pachmann – Petrosyan,

Interzonaal toernooi, Portoroz,1958

14.0-0-0 0-0!!

Diagram extra

Zwart: T. Petrosyan

Wit: L. Pachmann
Stand na 14. … 0-0!!
 

Hier offert zwárt zijn dame, eveneens op de d-lijn, eveneens op d1.

15. Pb6 Wit bijt in het aas.

15.     Dxd1+!

De consequentie van de vorige zet

16. Kxd1 axb6 17.a3 Pdc5

18. Dc2 e4 19. f3 Tad8+

20. Ke1 Pd4 21. Lxd4 Lxd4

22. fxe4 Pxe4

Zwart won op de 36ste zet.

0-1

 

----------------------

 

We vervolgen vanuit diagram 3 met de zet 16. … Le3xc5!!:

16. ... Txd1 17. Tfxd1

Wit staat riant, praktisch gezien gewonnen. Om te beginnen is er een elementaire dreiging.

 

17. ... Db3

Diagram 4

Stelling na 17. … Db3
 

17. ... Db8 18. Pd6+ Kd7 19. Pxc4+

Alles met tempowinst.

 

18. Pd6+ Kd7 19. Pb5+!

Diagram 5

 

Stelling na 19. Pb5+!
 

Klasse! Een gemakzuchtige speler had hier op f7 geslagen.

19. Pxf7+ Ke8 20. Pxh8 Lxf3 21. gxf3 Pe7

22. Lxe7 Kxe7 23. Td2 Dxf3 24. Tad1 Dg4+

25. Kf1 Dh3+ 26. Ke1 Dh4

Analysediagram

Stelling na 26. … Dh4
 

Met dank aan pion e5 kan het paard sterk in het centrum terugkeren.

1) 27. Td7+ Ke8 28. Td8+ Dxd8 29. Txd8+ Kxd8 30. Pf7+

2) 27. Td4 Dit is subtieler met een aardige paardzet.

27 ... Dg5 28. Kf1 Ke8 29. h4 De7 30. Pf7!

 

Vanuit diagram 5:

19. ... Kc8

1)19. ... Ke8 20.Pc7#

2)19. ... Dd3 20.Txd3+ cxd3 21.Pxa7

3)19. ... Dxd1+ 20.Txd1+ Kc8 21.Pd6+

 

20. Pxa7+ Kc7

20. ... Kb7 21. a6+ Kc7

22. Ld6+ Kd7 23. Lb4+ Kc7

(23. ... Ke8 24. Pxc6) 24.La5+

 

21. Lb6+ Kb7 22. Td7+ Ka6

22. … Ka8 23.Pxc6

Diagram 6

Stelling na 22. … Ka6
 

23. Pxc6

Met de vernietigende dreiging Ta7+ en Pd4+.

 

23. ... Dxb2

23. ... Lxf3 24. Ta7+ Kb5 25. Pd4+

Lodewijk Prins zou gezegd hebben: "De combinaties zijn in deze stelling even natuurlijk als de glimlach van een baby."

 

24. Ta7+ Kb5 25. Pfd4+ Dxd4

26. Pxd4+ Kb4 27. Tc7

Een kostelijke partij die iedere schaker gespeeld wil hebben. Hulde!

1-0

 

 

 

www.tomsschaakboeken.nl