Henk
Prins – Kees van ’t Hoff A25
|
|
|
|
Fouten
vormen de ziel van de schaakpartij 1. c4 Pf6 2.g3 e5 3.Lg2 Pc6 4. e3 d6 5.Pe2 g6 6.Pbc3 Lg7 Diagram 1
Stelling na 6. … Lg7 7. Tb1 1) 7. 0-0 0-0 8.b3 Lf5 9.e4 Le6 10.Pd5 Dd7 11.Lb2 Lh3
12.Pxf6+ Lxf6 13.f4 Lg7 14.f5 Lxg2 15.Kxg2 Tae8 16.d3 Lh6 17.f6 Pd8 18.Lc1
Lxc1 19.Dxc1 Met een
voordeeltje voor wit. We hebben aandacht besteed aan de witspeler en zijn lot
in het artikel: "Kemeri 1937, een herdenking." Over
deze Letse topspeler is onlangs een biografie verschenen. Dit voorbeeld stamt
uit zijn bezoek aan Argentinië n.a.v. de Schaakolympiade in Buenos Aires. 1-0
Petrovs-Vinuesa, Rosario 1939 (50 zetten) 2) 7. d3 0-0 8.0-0 Tb8 9.Tb1 a6 10.b4 Pe7 11.a4 d5 12.cxd5
Pfxd5 13.b5 axb5 14.axb5 Ta8 15.Dc2 Le6 16.Pe4 Lg4 17.Tb3 b6 18.h3 Ld7 19.Pg5
h6 20.Pf3 c5 21.bxc6 Pxc6 22.e4 Pde7 23.Le3 b5 24.Dd2 Kh7 25.Lc5 Wit heeft
nog geen tastbaar voordeel. 1-0
Tal-Gulko, Kamp. USSR, Leningrad 1974 (71 zetten) 7. ...
Lf5 8.d3 0-0 9.b4 Tb8 10. b5
Pa5 11.e4 Le6 12.Le3 b6 13. h3
Dd7 14.g4! Pb7 Partijen
hebben zich behoedzaam opgesteld en zijn in evenwicht. 14...c6 Dekt d5 en
pakt b5 aan, maar de partijzet heeft ook zin goede kanten. Het paard komt
terug in het spel. 15. Dd2
Pc5 15. ...h5!? 16. f4! Diagram 2 Stelling na 16, f4! Zwart moet nemen want f4-f5 dreigt
een stuk te winnen. Veld d5 wordt nu een nog sterkere voorpost. 16. ... exf4 16. ... Dd8 17.f5 Lc8 18.g5 Pfd7 19.h4
Te8 20.h5 a6 21.f6 Lh8 22.hxg6 hxg6 23.Pg3 axb5 24.Lf1 Pxf6 25.gxf6 Lxf6
26.Pd5 Le6 27.Pf5 Lxd5 28.Dh2 Met winst. Lange varianten zijn altijd
verdacht, maar hier geeft ze een voorbeeld van de witte mogelijkheden. 17. Pxf4 De7 18.g5! Zwarts lichte stukken komen in de
knel. 18. ... Pfd7 Diagram 3 Stelling na 18. … Pfd7 Je vraagt je af of zwarts P niet naar
e8 of h5 kan, want nu verspert ze de terugtocht van Le6. 19. d4!? De stelling schreeuwt om deze opmars
die de zwarte stelling moet ruďneren. Een paardsprong naar d5 is nog sterker: 1) 19.
Pfd5! Dd8 (19...Lxd5 20.Pxd5
De5!? 21.0-0 Dg3 22.Tf3 Dh4 23.Tf4 Dh5 Zwarts dame staat buitenspel.) 20. d4 Pb7 21.0-0 Wit staat riant. 2) 19.
Pcd5 Dxg5 Dit kan niet want wit heeft 20. Pxg6!
20.Pxg6 Dg3+ 21.Lf2 Dxf2+ 22.Dxf2 fxg6 23.De3] Maar zwart heeft een verrassend
antwoord op 19. d4 ter beschikking. 19. ... Lxc4!? Het alternatief is 19. ... Dxg5!
20.0-0 (20.dxc5? Dg3+ 21.Kd1 Pe5 22.Pce2 Dg5! Zwart heeft een stuk minder maar de stukken die hij wel
heeft zijn erg actief.) 20. ... Lxc4 21.Pe6 Analysediagram Analysestelling na 21. Pe6 We zetten hier even een diagram want
er zijn leuke wat onalledaagse afwikkelingen mogelijk, allemaal damezetten
natuurlijk. Hier is er een: 21. ... Dxg2+ 22.Kxg2 Lxf1+ 23.Txf1
Pxe6 24.Pd5 a6 25.Db4 axb5 26.Pxc7 Pxc7 27.Dxd6 Pe6 28.Dxd7 Pxd4 29.Lxd4 Tbd8
30.Dxb5 Txd4 (of 30. ... Lxd4) 31.Dxb6
Td2+ 32.Kf3 (32.Tf2? Ld4) 32...Tc8 Zwart heeft goede kansen op remise. 20. dxc5 De spelers hebben de door hen
opgeroepen krachten niet meer helemaal in de hand. De stelling is ingewikkeld
en moeilijk te beoordelen. Daar komt bij dat er keus is uit meerdere
uiteenlopende voortzettingen. De partijzet is niet fout maar 20.Tb4 is iets nauwkeuriger. De loper wordt
verdreven met behoud van pion b5, want van een vork met c7-c6 zoals in de
partij, kan nu geen sprake zijn. 20. ... Le6 21.0-0 a5 22.Tbb1 Lc4
23.Pfd5 Wit staat heel goed. Aanvullende aantekening van Henk Prins bij analysezet 20. Tb4: Ik heb naar die zet zitten kijken
tijdens de partij maar vertrouwde 20. …Pxe4 21. Pxe4 d5! Of 21. ….Lxe4 d5 23.
Pxd5 Lxd5 24. Lxd5 Tfe8 niet echt. 20. ... dxc5 Diagram 4 Stelling na 20. … dxc5 20. ... bxc5! 21.Pcd5 De5 22.Pe2 Lxd5
23.Lf4 (of 23.Dxd5 Dxd5 24.exd5 a6 25.a4 axb5 26.Txb5 Txb5
27.axb5 Tb8 28.Kd2 Txb5) 23. ... De7 24.Dxd5 Zwart kan goed tegenspelen. 21. Pfd5 21. Pcd5 De8 Zwart houdt hiermee druk
op de e-lijn en kan na Pxc7 met tempowinst naar c8. Dit kost zwart een pion
maar hij komt met De8 toch iets minder nadelig uit deze stelling. Dat is iets
paradoxaals. Ik heb niet helemaal door hoe dat werkt. Voor de hand ligt 21...Dd8 22.Dc2 Lxb5
23.Txb5 c6 24.Tb1 cxd5 25.Pxd5 maar dit is voordeliger voor wit. 22. Pxc7 Dd8 23.Tc1 Pion b5 is nu gedekt door Pc7. (23.Dc2 Pe5 24.Pcd5) 23. ... Pe5 24.Dxd8 Tbxd8 25.Lf1 Lxa2
26.Le2 Td7 27.Pcd5 f5 28.gxf6 Lxf6 29.Pxf6+ Txf6 30.0-0 Ook hier komt wit beter uit de
strijd. 21. ... Dd6 22. Kd1 Onnauwkeurig. Met 22. Td1! houdt wit
het initiatief. Aanvullende aantekening van Henk Prins bij 22. Kd1: De zet 22. Kd1 vond ik een van mijn originele vondsten en heb er
zeer lang over nagedacht. Het alternatief 22. Td1 vond ik geen leuke zet: 22.
…Dg3 23. Df2 (de enige) geeft misschien wel een gewonnen stelling maar geeft
ook gelijk het afwikkelen naar een einde. Ik wilde het mooie nog even
vasthouden en voerde dus de psychische druk op. Tegelijk gaf ik Kees de kans
om de stelling nog ingewikkelder te maken. Met de koning op e1 komen er voor
zwart schaakmogelijkheden die ik niet wenste en vooral de mogelijkheid nu of
later van de zwarte zet Pe5 die dan binnenvalt op d3 vond ik niet prettig,
ook beviel me het niet dat de koning in de e-lijn bleef. Daarom Kees maar aan
het denken gezet in deze gecompliceerde stand. Hij vond gelijk ook de
oplossing van het probleem Td8, waardoor ook duidelijk werd dat de koning op
d1 ook daar met een zeker risico stond. De zet Kd1 is misschien niet goed,
maar past wel in mijn plan van de partij. 22. ... Tbd8 23. Lf4 Diagram 5 Stelling na 23. Lf4 23. ... Le5 Hier is weer sprake van een dilemma.
Moet de L op het P naar e5? Er is veel te zeggen voor 23. ... Pe5 24.Kc1 De6 25.Lf1 Lxf1
26.Txf1 met goed stukkenspel voor zwart. Wits koning heeft geen eigen
onderkomen. 24. Pe2 Het lijkt verstandiger om met de K
van de d-lijn te gaan. 24. ... Lxb5 Begrijpelijk. Zwart wil nu wel eens
wat doen aan de witte druk. 25.
Txb5 c6 26.Tb3 cxd5 27.
exd5 c4 28.Tg3 Bij de Klockelaer horen we regelmatig
iemand zeggen: "Wat is schaken toch mooi!" Bij het spelen en bij de
analyse van déze partij past: "Wat is schaken toch moeilijk." Bijna
op iedere zet zijn meerdere min of meer gelijkwaardige zetten mogelijk. Vind
maar eens de sterkste! 28. Lxe5 Pxe5 29.Te3 Pd3 (dr. Pf2+) 30.Pc3 is niet
slecht voor wit. 28. ... b5! 29.h4 Pc5 29. ... b4! 30.Dd4! Tfe8 31.Dxc4 Tc8
32.Dd4 Da6 33.Lxe5 Pxe5 Met gelijke kansen. 30. Lxe5! Dxe5 31. Dd4! Diagram 6 Stelling na 31. Dd4! Vrijwel a tempo gespeeld. Zwart moet
weer kiezen: Slaan op d4 of terugtrekken? 31 .Te3 Is ook goed. 31. ... Dxd4+ Zwart krijgt het heel moeilijk. Wits
stuk-meer-situatie en de vrije pion op d5 vormen een vrijwel beslissend
voordeel. Verdedigend komt 31. ... Dc7 aan de
orde. Om een indruk te geven: 32.
Pf4 (32. h5 Pe6 33.Db2 Pf4) 32.
... Pd3 (32...Pe6 33.Pxe6
fxe6 34.Te3 Tf4 35.De5 Txd5+) 33. Tf1 Tfe8 34.Te3 Txe3 35.Dxe3 Da5
36.De7 Da4+ 37.Kd2 Da5+ (37...Dxa2+? 38.Ke3!) 38. Ke3 Db6+ 39.Kf3 Wit heeft sterke dreigingen tegen de
zwarte K en voor het oprukken van de zwarte c-pion lijkt geen tijd meer. 39. ... Pxf4 40.Kxf4 c3 41.Kg3 Dd6+
42.Dxd6 Txd6 Wit moet winnen. 32. Pxd4 Pd3 De reactie van wit is in zwarts
voordeel maar sterker is 32. ... a6. 33. Txd3 In beperkte bedenktijd blijft het
moeilijk de juiste zetten te vinden. 33.Tf1 Er dreigt zowel Pxb5 als Tf6. 33. ... cxd3 34. Pxb5? Diagram 7 Stelling na 34. Pxb5? 34.Kd2 Noodzakelijk. Slaan op b5 kan
wegens Tb8 niet goed zijn. 34. ... a6? Evenals in de partij tussen Wim Hokken
en Kees Wessels worden hier vriendelijkheden uitgewisseld. 34. ... Tb8! Zoals gebruikelijk hadden de stuurlui
en de captains aan de kant dit al gezien. 35.
Pa3 (35.Pc3?? Tfc8!) 35.
... Tb2 36.Lf1 Td8 37.Lxd3 Txd5 38.Th3 Th2! 39.Txh2 Txd3+ 40.Td2 Txa3 De kansen zijn gekeerd. 35. Pc3 Tb8 36.Th3 Tb2 37. Le4 d2 38.Lc2 f6 39.Tf3 Diagram 8 Stelling na 39. ... f5 39. ... fxg5 Ziet er beter uit.
40.Txf8+ Kxf8 41.hxg5 Tb4. 40.
Kxd2 Tc8 41.Kc1 Tb4 42.h5 Tbc4? 42. ... Tg4 43.d6 Td8 44.Pd5! 43. Kb2 43. d6! Tot hier volgde ik de partij. Dank
aan Kees van ’t Hoff die behulpzaam was bij het completeren van de zetten. 43. ... Tg4! 44.hxg6 44. Txf5?? Tb8+ 44. ... hxg6 45.d6! Txg5 46.d7 Td8 47. La4 Tg4 48.Te3 Kf7 49.Te8 Diagram 9 Stelling na 49. Te8 49. ... Txa4 Een moedig – een T+P tegen T eindspel
wil nog wel eens remiseachtig worden - maar hier evenmin toereikend besluit. 49. ... Tb4+ 50.Kc2 Tbb8 51.Lb3+ Dat moet goed aflopen voor wit. 50. Txd8 Td4 51.Ta8 Ke7? 51. ...Txd7! 52.Txa6 g5 Als wit maar
geen pion a2 had ... 52. Txa6 g5 53.Ta5 f4 54.Txg5 Diagram Stelling na 54. Txg5 Dit is totaal gewonnen, maar wits
tijd is bijna op. 54. ... f3 Een wanhoopspoging. 55. Tg7+ Kf8 56.Th7 f2 57. Th1 Txd7 58.Pe4 58. Tf1 Eenvoudig en winstgevend. 58. ... Te7 59.Th8+? Geeft de winst, die met 59. Pd2! was binnen te halen, uit handen. 59. ... Te1 60.Tf1! Maar dit moet je wel even zien. 59. ... Kg7 60.Th1 Txe4 61.Tf1 Zwart bood remise aan. Ondanks alle
gebreken een geweldig gevecht waarin na een voorzichtig begin de vlam in de
pan sloeg. De spelers, met veel vechtlust en bereid risico’s te nemen, hadden
in het verdere verloop de grootste moeite de brand te blussen wat tot
spectaculaire beelden aanleiding gaf. Wat is schaken toch mooi! ˝-˝ |
|
|
|
www.tomsschaakboeken.nl |
