Peter van den Bergh – Melvin Holwijn [C32]
Open Kampioenschap Drechtstreek 4e ronde, 05.06.2008
tvb/Fr8

meer (schaak)nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

 

1. e4 e5 2.f4
In deze ronde waren meer Koningsgambieten te vinden. Willen de witspelers hiermee de Zwarte Leeuw - Sliedrechter van geboorte - vermijden? 

2...d5 3.exd5 e4 4.d3 Pf6 5.dxe4 Pxe4 6.Le3
Diagram 1

6. ...Ld6

6...Dh4+ Donner speelde dit ooit, en Sipke Ernst. Lang geleden waagde Trifunovic dit schaak tegen Tal:

7.g3 Pxg3 8.hxg3

8.Pf3 Veiliger is 8...De7 9.hxg3 Dxe3+ 10.De2 Dxe2+ 11.Lxe2 Spasski - Matanovic, Belgrado, 1964. Remise na 41 zetten. 8...Dxh1 9.De2 Lb4+ 10.c3 Ld6
Wit kon de druk op den duur niet weerstaan:0-1 Tal -Trifunovic, Havana 1963 (26 zetten)]

 

7. Pf3

Bekende namen die dit speelden zijn Bronstein-Unzicker, Olympiade Moskou, 1956.

 

7. ... De7

7...0-0 8.Lc4 Pd7 9.0-0 Te8 10.Te1 Pef6 11.Kh1 Pg4 12.Lg1 Pb6 13.Lb3 Lxf4 14.Pc3 Txe1 15.Dxe1 Lf5 16.Pe2 Ld6 17.Pg3 Lg6 18.Pe4 Pe5 19.Ph4 Lxe4 20.Dxe4 g6 21.Ld4 Pbd7 22.Tf1 De7 23.Pf3 Te8 24.Pxe5 Pxe5 25.La4 Td8 26.Te1 f6 27.c3 a6 28.g4 b5 29.Lb3 Te8 1/2-1/2 Bronstein -Unzicker, Moskou 1956 (29 zetten)

 

De witspeler dacht over de volgende zet bijna een half uur na, maar de tijd was goed besteed. Uit de volgende ontwikkelingen komt wit met een voordeeltje tevoorschijn.

 

8. Le2 0-0 9.0-0 Pc3

Dit ontwikkelt het P op b1.9...Pg3 is misschien iets nauwkeuriger, hoewel wit daarna op een gepast moment de zet g3-g4 kan gebruiken. 10.hxg3 Dxe3+ 11.Kh1 Db6

 

10. Pxc3 Dxe3+ 11.Kh1 Dxf4 12.Dd4 Dxd4 13.Pxd4

Diagram 2



  stelling na 13. Pxd4
 

13. ... g6

Dit ziet eruit als een verzwakking. De witte toren bezet de f-lijn en ook de paarden - goed beslagen - kunnen hun deel opeisen via f6. Zwart is wellicht van plan f7-f5 te spelen maar dat geeft wit aanknopingspunten op e5 en e6.

 

14. Tad1

14.Pcb5 ziet er interessant uit.

 

14. ... a6 15.Pe4 Le5 16.c4 Pd7 17.Tfe1 Lg7 18.Lf3

Deze zet biedt zwart de mogelijkheid zijn P tegen de L af te ruilen.

 

18...Pe5 19.b3 Pxf3

Diagram 3

stelling na 19. … Pxf3
 

Wit gaat met de g-pion slaan. Hans Mόller schrijft in "Zσ schaakt Botwinnik" bij een soortgelijke zet - f2xe3 - in de partij Botwinnik-Boleslawski, Moskou 1941: " De zwakte van pion e3 is slechts schijnbaar, daar deze niet met de geschikte wapens kan worden aangevallen. Het verschil tussen schijnbare en werkelijke zwakke punten moet bij een algemene beoordeling wel degelijk in aanmerking genomen worden!"

Dat lijkt me een waarheid als een koe. Maar de juiste beoordeling van schijnbaar en werkelijk is het voorrecht van de betere speler.

 

20. gxf3 b5

Ondernemend gespeeld. Zwart kan onder omstandigheden de loper op b7 plaatsen en hij hoopt op een een open a- of b-lijn.

 

21. c5 h6

Er dreigde 22. d6 f5 23.Pg5

 

22. Kg2 f5 23.Pf2 Ld7

Riskant maar zwart heeft gerekend.

 

24.c6 Lxd4 25.Txd4

Diagram 4

stelling na 25. Txd4

 

25. … Tae8?

Sterker was 25...Tfe8

Indien nu 26.Txe8+ Lxe8 27.Pd3 heeft zwart 27...Td8! Dat is het verschil. Er dreigt 28. ... Lxc6 28.Pb4 a5 29.Pa6 Lxc6 30.Pxc7 Td6

 

26.Txe8 Lxe8 27.Pd3

Het paard grijpt beslissend in.

 

27 ... Lf7 28.Pe5

Huisgenoot Fritz wil nu al 28.d6! cxd6 29.Txd6 Tc8 30.Pe5

 

28. ... Te8 29.f4 g5

Maakt opnieuw d5-d6 mogelijk, maar de zet heeft een gezond uitgangspunt: actieve verdediging!

 

30.Kg3

30.d6 cxd6 31.Txd6 Le6 32.c7 Lc8 33.Td8 Een stukken-opstelling die we in deze fase in de analyse geregeld tegenkomen.

 

30. ... Kg7 31.b4

Koest Fritz, we weten het nu wel.

 

31. ... Td8 32.Pd7 Te8

De zwarte toren zoekt vertier op de e-lijn, vooral e4, e3, e2 en verrassenderwijs later ook d1, lijken hem aantrekkelijke gelegenheden om de witte koning te jennen.

 

33. Pe5 Td8 34.Pd7 Te8

Een kleine herhaling van zetten.

 

35.Td3 In je mand!

 

35. ... Te4?

Peter heeft een uiterst behoedzame en geduldige stijl van spelen. Het wordt hier beloond. Het oprukken van de d-pion is hier heel sterk.

 

36.d6! gxf4+

Diagram 5

stelling na 26. … gxf4+
 

36...cxd6 37.c7 Te8

 

37. Kf2!

37.Kf3 Hierop heeft zwart een ingenieuze afwikkeling klaarliggen:

37...Lh5+ 38.Kf2 Te2+ 39.Kf1 cxd6 40.c7!

(40.Tc3? heeft onaangename gevolgen 40...Td2 41.c7 Td1+ 42.Kf2 Td2+)

40...Tc2 41.Pc5 Le2+ 42.Ke1 Lxd3 43.c8D dxc5 44.Dd7+

 

37. ... cxd6 38.c7 Te8 39.Pb6 Le6 40.Txd6

Een logische reeks.

 

40. ...Te7?

Diagram 6

stelling na 40. … Te7?

Dagschaak: Hoe wint wit?

41. Txe6?

41.Pd5!! Een aardige zet die beide spelers in reeds nijpende tijdnood, moet zijn ontgaan.

41...Te8 42.Txe6

 

41. ... Txc7

De gevolgde afwikkeling is overigens goed genoeg voor winst.

De volgende zetten komen in steeds sneller tempo op het bord en het is onvermijdelijk tijdens dit uitspelen dat er hier en daar betere zetten te bedenken waren. 42.Kf3 Tc2 43.Te2 Tc6 44.Pd5 Tc4 45.Te7+ Kf8 46.Te6 Tc2 47.Te2 Tc4 48.h4 Kf7 49.h5 Td4 50.Te7+ Kf8 51.Te5 Td2 52.Kxf4 Tf2+ 53.Ke3 Txa2 54.Txf5+ Kg7 55.Kd4 a5 56.bxa5 Txa5 57.Tf6 Ta4+ 58.Ke5 Tg4 59.Tf5 b4 60.Pf4 Kh7 61.Tf7+ Kg8 62.Tb7 Tg5+ 63.Ke4 Ta5 64.Txb4
Diagram 7

 

 

Er volgden nog enkele zetten waarna de beruchte dolle toren op het toneel verschijnt. Deze zetten zijn niet genoteerd en de hier vermelde zetten, be- en verdacht, vormen slechts een bruggetje naar het volgende de werkwelijke slotstelling:

 

64...Tg5 65.Tb7 Ta5 66.Pd5 Tc5 67.Ke5 Ta5 68.Ke6 Tc5 69.Pf4 Ta5 70.Kf6 Tg5 71.Pg6 –

Diagram 8

Zwart geeft op…… ?

 



  slotstelling
Zwart geeft op?

 

Zoals in het rondeverslag op deze site is vermeld, hebben Peter van den Bergh, de witspeler, en Adri Timmermans zich met de analyse van deze stelling beziggehouden. Hans Klein was de eerste, direct nadat Holwijn had opgegeven, die er op wees dat hier sprake is van een dolle toren.

 

DOLLE TOREN NIET DOL GENOEG

 

06.06.08 20.20 

Laatste nieuws: Zojuist ontvang ik van Peter van den Bergh een analyse van de slotstelling waaruit blijkt dat er wel sprake is van een soort dolle toren maar dat die het schaakgeven niet lang volhoudt en dat de witte K de schaakjes kan ontlopen. En dus is er geen sprake van pat.

Ik zal zsm – binnen enkele dagen - de partij en de slotstelling geven, met analyse.

In elk geval, net als vorig jaar, hebben Peter van den Bergh en Melvin Holwijn voor een boeiend spektakel gezorgd. 

 

07.06.08 10.30

 

 

Adri Timmermans was getuige van het dramatische einde van deze partij en stuurde eveneens zijn conclusies. Ook hij – in samenspraak met zoon Mark - oordeelt  dat er geen sprake is van remise. Hij geeft dezelfde variant als Peter.

Bekijken we nu de gewraakte stelling waarin Melvin de partij opgaf.
Deze wordt zowel door Peter als door Adri gegeven dus gaan we er vanuit dit de juiste stelling is:

 

Zwart: Melvin Holwijn

 

 

Wit: Peter van den Bergh

Zwart aan zet


Peter van den Bergh:

Het blijkt dat de slotstelling niet remise is! Wit kan uit het eeuwig schaak ontsnappen. Zie de volgende variant:
 
71. ... Tf5+ 72. Ke6 

(72. Kxf5? pat) 

 

72. … Tf6+ 73. Kd7 Td6+ 74. Ke8 Td8+ 75. Ke7 Te8+ 76. Kf6 Te6+ 77. Kf5 Tf6+ 78. Kg4

en na een leuk achtervolgingsrondje zijn de schaakjes op!

 

Een kleine opluchting dat ik objectief gezien dus toch nog gewonnen stond!

 

 

Adri Timmermans:

Hier gaf Melvin op en Hans Klein merkte op dat 71. … Tf5+ tot remise leidt.

Mijn inwonende mede-schaakfanaat (Mark) geloofde het niet zonder meer en kwam met de volgende drie varianten:

 

A) 71. … Tf5+ 72. Ke6 Txh5 73. Kf6 
Nu kan 3. … Tf5+ niet omdat er geen pat meer is na het slaan van de toren, immers de h-pion kan nu bewegen.

 

B) 71. … Tf5+ 72. Ke6 Tf6+ 73. Kd7 Tf7+ 74. Pe7

Hier is het pat verdwenen en de zwarte koning zit in een heel nauw net.

 

C)  Wit kan het zwart nog moeilijker maken als hij met de witte koning op g4 kan komen zonder dat zwart schaak kan geven op g5. Dat kan (geloof ik) met een hele bijzondere manoeuvre: (het zelfde principe als bij  Peter, tvb)

 

71. … Tf5+ 72. Ke6 Tf6+ 73. Kd7 Td6+ 74. Ke8 Td8+ 75. Ke7 Te8+ 76. Kf6 Te6+ 77. Kf5 Tf6+ 78. Kg4 

en nu heeft zwart geen "dolle-toren-schaakjes" meer. Goed, nu is het nog steeds niet een twee drie klaar, maar wit staat weer gewoon gewonnen.

 

Een kleine troost in ieder geval voor Melvin. Niet voor niets opgegeven dus.

 

Bovenstaande varianten ook LIVE te bekijken.

 

Beide heren bedankt voor hun bijdrage. Dank ook aan Hans Klein die een van de weinigen was die de dolle toren ontdekt had.

De spelers noch uw verslaggever hadden deze mogelijkheid in de gaten. We kunnen er gevoeglijk van uitgaan dat de zwartspeler doorgespeeld zou hebben (en had moeten doorspelen!) als hij de zet

1. … Tf5 gezien had. Het is de vraag of beide spelers - in opperste tijdnood - daarna steeds de beste zet hadden gevonden met alle onzekerheid m.b.t. de uitslag van dien. Het is inderdaad een bijzondere manoeuvre van de witte K die het pat opheft.

Maar de commentatoren hebben gelijk: Voor beide spelers valt beter met de uitslag te leven nu is vastgesteld dat er geen sprake is van een eeuwig dolle toren.

 

 

www.tomsschaakboeken.nl

S