Haalt de schaakbond met de districten

wel 2020 ??

 

Doe mee met de discussie op het forum www.utrechtschaak.nl


meer schaak- en ander nieuws op www.tomsschaakboeken.nl

 

 

 

17.04.09  door Hans Berrevoets (foto)

 

De vraag kan niet genoeg worden gesteld, want we vinden schaken toch de moeite waard? Haalt landelijk de schaakbond met de districten wel 2020?

 

Dichter bij huis:

De toekomst van het district RSB (Rotterdamse Schaakbond) en de schaaksport als nationale sport met veel uitstraling staat op het spel.

 

 

Weten de schaakliefhebbers dat?

Willen zij overleven of willen zij schaakondernemers worden? Zijn schakers alleen maar consumenten of willen schakers ook producten maken en die in de schaakmarkt zetten?

 

Enthousiaste mensen zijn er gelukkig dichtbij en verder weg altijd gebleven. Op internet leeft schaken op een aantal plekken, maar het aantal vrijwilligers blijft dalen.

De tekenen van de tijd werken niet altijd stimulerend.

 

Cijfers

De kille cijfers spreken boekdelen. De RSB, als één van de dertien districten van de schaakbond (KNSB), ging terug van bijna 3000 leden naar rond de 1900 clubleden.

Het aantal verenigingen daalde ook van vroeger rond de 65 naar nu onder de 45.

 

KNSB

De landelijke schaakbond ging  terug van rond de 30.000 geregistreerde clubschakers naar rond de 20.000 clubschakers toe. Daarnaast zijn er van buiten de clubwereld individuele schakers bijgekomen, waardoor het beeld positiever oogt naar de buitenwereld. De KNSB claimt zelfs voor het eerst een plus. Prima uit marketing oogpunt, maar het komt niet voort uit de clubstructuur van de KNSB.

 

RSB

Als je de ontwikkelingen over de laatste zeven jaar neemt, is er jaarlijks sprake van een afkalving van twee á drie procent van het aantal geregistreerde clubschakers.

Dan staat de RSB bij ongewijzigde omstandigheden rond 2015 op circa 1500 leden en zijn er rond 2020 nog tussen de 1200 en 1300 clubschakers over.

 

Internet

De terugloop loopt haast gelijk aan de afkalving van het aantal mensen dat nog een abonnement heeft op een krant. De dagbladen zoeken telkens naar nieuwe vormen om hun lezers vast te houden en proberen nieuwe mediaontwikkelingen uit op internet. De KNSB is begonnen met een internet-kampioenschap.

 

De daling van echte clubleden houdt  wel  in, dat steeds meer verenigingen een kritische  grens naderen, die kunnen passeren en dus dan op omvallen staan of door nood gedreven nieuwe fusies aangaan.

 

Als er niks wordt gedaan, is een interne competitie niet meer goed mogelijk, is er steeds minder kader om het werk te doen en ook voor de externe competitie zijn er steeds minder mensen op de been te brengen.

 

Een aantal leden vindt soms extern spelen met een drukke werkkring niet meer te combineren. Aangezien de schaaksport nog vooral een mannensport is, kan ook meetellen dat de partner thuis steeds vaker ook een normale baan heeft en/of niks met schaken heeft.

 

Meer signalen zijn er binnen gekomen.

 

Sluimerfase

Het RSB-bestuur lanceerde daarom enkele jaren geleden de actie: het roer moet om. Oud-KNSB-bestuurder Kees van der Waal zette zich enorm voor in met voorzitter Teun Koorevaar aan zijn zijde.

De Oostelijke schaakbond sprak in eigen woorden over een schaakoffensief. Hoe is het vervolg? Inmiddels gaat het verhaal dat daar in het oosten het gehele bestuur is afgetreden, want het offensief werd onvoldoende door de clubs gedragen.

In andere districten van de KNSB lijkt een sluimerfase aanstaande te zijn.  De districten willen proberen te overleven en minibesturen kiezen steeds meer voor het parool: we passen alleen op de winkel.

 

 

Een deel van de analyse is vaak, dat de structuur van de schaakbond stamt uit de negentiende eeuw. Dat er nog nooit een grondige aanpassing is geweest aan de omstandigheden.

 

Soms komt een plan op tafel of in de KNSB-bondsraad om het aantal districten terug te brengen tot vier of vijf divisies.

 

Dat zou voor de RSB kunnen inhouden een fusie met de Haagse en de Leidse bonden. De doelstelling van de RSB, bij oprichting in 1931, was juist het overbruggen van de afstand tussen de clubs en de landelijke schaakbond.

 

De RSB als district lijkt nu soms voor veel schakers al een ver ,,van mijn bedshow te zijn” en dat kan dan worden versterkt.

Om de leden nog betere te leren, organiseert het RSB-bestuur nu regio-bijeenkomsten. Prima initiatief!

De wil is er dus, maar tot nu toe kan nog geen rendement worden genoteerd.

 

De clubs in het gebied van Beverwijck hebben als tussenoplossing de oprichting van een gezamenlijke stichting, die aan schaakpromotie doet. De cijfers bewijzen na twee jaar dat deze ontwikkeling effect heeft. Een voorbeeld tot navolging?

 

De schaakmarkt laat meer zien.

Het schaken overdag, met de oplopende vergrijzing, neemt steeds meer een hoge vlucht. Aan een  competitie tussen overdagclubs  lijkt nog geen behoefte te bestaan.

 

De komst van internet heeft ook voor een revolutie gezorgd voor de schaakwereld en het organisatiegebouw van clubs onder druk gezet.

 

Schaken als middel tot onderling contact heeft een andere betekenis gekregen, alhoewel er bij snel schaken op internet meestal geen tijd is om elkaar te leren kennen.

 

Plan

De RSB heeft op woensdag 6 mei een ledenvergadering. Het aangekondigde aftreden van drie bestuursleden (voorzitter Teun Koorevaar, Kees van der Waal en Pieter Pons) zou een hamerstuk kunnen zijn op weg naar de najaarsvergadering.

Ik hoop van niet.

 

De vraag zou ook gesteld kunnen worden: Staat de continuďteit van onze organisatie niet op het spel? Moet de vraag: haalt de schaaksport en de organisatie wel 2020 niet worden omgezet in de discussie plan 2020! 

 

Als er geen gesprek over los komt, dan weten de bestuursleden van nu, dat er alleen maar mensen gevraagd hoeven te worden om op de winkel te passen.

 

De RSB wil dan overleven en de clubs doen ook hun best om de winter door te komen. Dan zijn er ook geen mensen nodig die in woord en daad hun nek willen uitsteken. Zou dat beeld ook elders in Nederland anno 2009 zo zijn?

 

Teun Koorevaar was als voorzitter van de RSB zeven jaar iemand, die er niet was om op de winkel te passen.  Hij durfde in de schaakwereld experimenten aan, bouwde een netwerk op en wist veel mensen schaakenthousiast te maken.

Zo vond hij de weg naar het onderwijs weer op een nieuwe manier uit. Het markante was bv. wel, dat de opgeleide schaakleraren in grote meerderheid al van buiten de clubs komen. 

 

Kortom:

De clubs vormen de basis van de districten, die samen de KNSB vormen.  Is een district, bv. zoals de RSB, nog nodig om te blijven voortbestaan of moet in de bondsraad worden voorgesteld dat er een herstructuring moet komen en alles wordt gecentraliseerd?

 

Haarlem wordt dan het hoofdkantoor met nog elders filialen of nevenvestigingen van de KNSB om alles zo goedkoop mogelijk in stand te houden. 

 

De vraag stellen is soms belangrijk dan direct een antwoord geven. De schaakwereld moet een antwoord geven toch?

 

Debat

Ik hoop op een levendig debat. Misschien maakt dat het mogelijk dat onze uitstekende voorzitter binnen de RSB nog even langer leiding zou willen geven aan een noodzakelijke discussie over de toekomst.  Als niemand binnen het district daaraan enige behoefte heeft, dan verklaart dat alles over zijn besluit om half september af te zwaaien. Een kandidaat die voor leven in de (schaak) brouwerij wil zorgen, hoeft dan ook later niet op te staan, want het vertrek van een voortreffelijk bestuurder bewijst dan genoeg.

 

Misschien zijn we dan zover om voor de winkel een automatisch antwoordapparaat kopen met de boodschap: Voor schaakzaken moet u bellen naar het bondsbureau in Haarlem. De competitie-uitslagen kunnen dan worden bijgehouden.

 

De competitieleider van de KNSB en de beroepskrachten van de KNSB hebben dan nog enkele vrijwilligers rond lopen, die nog niet in het oude RSB-gebied de pijp aan maarten hebben gegeven? De schaakclubs proberen de eigen kampioenschappen overeind te houden en te overleven en hopen op betere tijden.

 

of … of …
Kortom: of het is samen alleen maar schaakconsumenten blijven en meer contributie betalen om een beroepsorganisatie die service biedt overeind te houden, of we zoeken kansen om het tij te keren. Dat laatste is eerst nodig, want anders gaat het roer echt niet om.

 

www.tomsschaakboeken.nl