H.J. Van Donk – J.H. Donner B07
DD intern/kampioensgroep, 1951
Losbl/tvb/Fr8
Partij LIVE
Partij in PGN
Van Donk beleefde bij Discendo Discumus zijn gouden schaaktijd.
Hij kan er nog enthousiast over vertellen. Ook eind jaren ’40 en begin ’50
speelden daar heel wat sterke schakers. Eén van hen was de jonge Donner. Naar
verluid is Donner in de interne wedstrijden nooit boven Van Donk geëindigd.
Onderstaand een partij van Donk tegen
Donner gespeeld op 24 maart 1951, in de competitie 1950/51 toen Van Donk
opnieuw kampioen van DD werd. Elf dagen eerder had Van Donk in de
kampioensgroep zijn partij met zwart ook al van Donner gewonnen. Donner en Wijnants deelden de 2de en 3de
plaats.
Van Donk was eerder al kampioen in
het seizoen 1948/49 en deelde het kampioenschap in 1953/54 met mr. A.H. Roose. Donner zelf werd
één keer de DD kampioen, in het tussenliggende jaar 1949/50. Werd Donner
kampioen omdat Van Donk niet meedeed?
Enkele gegevens ontleend aan “150 JAAR DD”.
“Losbl.” staat voor Losbladige
Schaakberichten, een uitgave van Het Schaakcentrum, Bergen op Zoom verschenen
in de jaren 1950 – 1975.
1. e4 d6 2.f4
We hebben het hier
over 1951 toen er nog geen ruime ervaring met de gebruikelijke Pirc was opgedaan. Van Donk kiest zoals hij altijd gedaan
heeft, zijn eigen weg in de opening.
2. ... c5 3.Pf3 Pf6 4.Pc3
Lg4
Losbl: De consequentie van deze zet is dat
wit (of zwart? tvb) het loperpaar aan de tegenstander overlaat, maar daar
tegenover zijn invloed in het centrum vergroot, twee factoren die moeilijk
tegen elkaar zijn af te wegen.
5. Le2 Pc6 6.h3 Lxf3
7.Lxf3 e6
Losbl.: 7...Pd4 Om de tegenstander het
loperpaar weer afhandig te maken; ligt strategisch niet in de lijn van
handelen en vindt bovendien een tactische weerlegging in 8.e5! met verovering
van b7.
8. 0-0 Le7 9.Pe2 d5
Diagram

stelling
na 9. … d5
Losbl.: ? Een positionele misgreep van
grote draagwijdte, die misschien het best wordt gekarakteriseerd door Donner's eigen woorden:"Zwart speelt Frans, maar hij
had Siciliaans moeten spelen." Dat wil dus
zeggen dat Zwart rustig zijn ontwikkeling had moeten voortzetten met 9...0-0
en 10. ... Tac8 om pas op het ogenblik dat wit tot d2-d4 overgaat, met d6-d5
(e5, Pe4) te reageren. De gevolgen van de tekstzet blijken weldra.
10. e5!
Diagram

Stelling na 10. e5
10. ... Pd7
Losbl.: Het is enigszins pijnlijk voor
zwart dat nu niet 10. ... Pe4 kan spelen wegens 11.d3 met verovering van een
stuk.
(tvb: 11. ... 11...f5?! 12.g3!
(12.dxe4 dxe4 13.Lh5+ g6 14.Pg3 (14.Pc3 gxh5 15.Dxh5+ Kd7! 16.Pxe4! om
veld c3 vrij te maken voor de pion. 16...Kc7
17.Pd6 Wit staat wat beter.) 14...Lh4 15.Kh2 Lxg3+ 16.Kxg3 gxh5 17.Dxh5+
Ook hier lijkt wit meer kansen te hebben.) ] 11.c3 Losbl.: Ter voorbereiding van 12. d4 waarmee de keten wordt
voltooid.
11. … b5
De zet 11...d4 die door de Losbl. wordt aanbevolen, wordt door Fritz evenals de
tekstzet afgekeurd.
12. d4
De didactische tekst van de
Losbladige luidt: De karakteristieke formatie van de meeste varianten van de
Franse partij, die in het algemeen beide partijen
kansen verschaft, maar die hier een tweetal voor wit gunstige verschilpunten
inhoudt:
a) wit heeft het loperpaar,
b) wit staat reeds
gereed tot de bij deze formatie passende aanval f4-f5.
12. ... Pb6
13.Dd3 Dd7 14.g4
Losbl.: de laatste voorbereiding voor
f4-f5.
14.f5 Volgens Fritz kan deze zet nu
al.
14...exf5 (14...cxd4 15.cxd4
Pb4 16.Db3 Moeizaam.)
15.g4 fxg4 16.Lxg4 Db7 17.Dg3
14. ... Tc8
Losbl.: Zwart kan van zijn kant ook de
ketentheorie toepassen door met 14...c4 en 15. ...
b4 voort te zetten, maar er bestaat een groot verschil in effect tussen de
zwarte aanval, die hoogstens tot verzwakking van een
der witte pionnen kan leiden, en de witte, die de zwarte koning als direct
doelwit stelt.
15. f5
Diagram

Stelling na 15. f5
Losbl.: ! De ideale opmars, die zwart voor
moeilijke problemen plaatst. Deze immers moet niet alleen te allen tijde rekening
houden met f5xe6, welke ruil de f-lijn opent, maar
ook met f5-f6 met aanval op Le7 en verontrusting van zwarts koningsvleugel.
15. ...
exf5?
Losbl.: Om twee redenen een fout. Ten
eerste omdat deze ruil de aanvalskracht van de witte voorhoede (e6-f5)
vergroot (e6 valt weg tegen g4) en ten tweede, omdat zwart verzuimt zijn
tegenkans langs de c-lijn waar te nemen:
15...cxd4! 16.cxd4 Pb4 17.Dd1 .
Weliswaar levert deze actie geen
directe resultaten op, maar wits aandacht was ten minste
gebonden, zodat deze zich niet ongestoord aan de eigen aanval had kunnen
wijden.
16. gxf5 cxd4 17.e6!
Diagram

Stelling na 17. e6!
Losbl. ! Een fraaie doorbraak o.a.
mogelijk geworden door on onderling ongunstige
stand van Dd7 en Tc8.
17. ... Dc7
De Losbl rept
niet van 17...fxe6, wat de materialist Fr8 voor beter houdt.
18.fxe6 Dxe6 19.Lg4 Dg6 20.Dxg6+ hxg6
21.Lxc8 Pxc8 22.Pxd4 Pxd4 23.cxd4 met min of meer gelijke kansen (volgens
Fr8).
18. Lh5 0-0
Losbl.: Droeve
noodzaak.
Fr8: 18. ...
dxc3 19.Lf4 Dd8 20.Pxc3 0-0 21.Lxf7+ Kh8 22.Dxb5
19. exf7+
Diagram

Stelling na 19. exf7+
Ligt erg voor de hand, maar 19.Lf4 is
nog sterker.
19. ... Dd8
20.Lxf7+ Kh8 21.Pxd4 Pxd4 22.cxd4
19. ... Kh8
20.Pf4
Losbl.: Niet alleen om met Pe6 de kwaliteit
in te pikken, maar eerder nog om dit sterke paard aan de mat-aanval
te laten meewerken (men ziet, hoe ongunstig de zwarte dame op c7 staat).
20. ... Pe5
21.De2 d3
21...Pxf7! 22.Pe6 Dg3+
22. Dg2 Pbc4
22. ... Pxf7
23.Pe6 De5
Een typische computermanier om de partij
voort te zetten. Objectief zal het wel waar zijn dat dit de beste zet is,
maar wie geeft er nu op klaarlichte dag in deze stelling een kwaliteit weg om
het tij te keren? De partijzet maakt het schaak op b6 mogelijk en daardoor
een mogelijke toegang van de D richting koningsvleugel.
23. Pe6 Db6+ 24.Kh1 Lf6
Diagram

Stelling na 24. … Lf6
24. ... g6 Biedt nog even tegenstand.
25.fxg6 hxg6 26.Pxf8 Txf8 27.b3 d2 28.Lxd2 Pxd2 29.Dxd2 gxh5 30.Tf5.
Van Donk maakt het nu op een ludieke
manier uit.
25.Lg5! Pe3 26.Lxf6!
Losbl.: Een verrassend slot: mat op g7 is
ondekbaar.
Zwart geeft op.
1-0
tvb
|