|
Hebben schakers nog een geheim of zijn het met schakers
verwanten geweest.
Ooit is er eens in Dordrecht blijkbaar een zeer geheime
persconferentie geweest. De literaire site de Letteren spreken probeert al
lang te achterhalen, wie daarvan de schrijver is. Ook wordt getracht mensen
te vinden, die iets weten van mensen in het verhaal. Een opvallend aantal
schakers wordt opgevoerd in het verhaal van een zeker Bakker. De leden van de
Willige Dame Han van Gorkom en Hans Berrevoets worden genoemd.
Buddingh´schaakte ook. Jan Wiersma schaakte eens.
Janus is een begrip dat klinkt als een alternatieve schoolkrant,
een vorm van protest in de jaren zeventig van de vorige eeuw in Dordrecht.
Toch aardig om nog eens op zoek naar achtergronden de persconferentie te
beschrijven via de ogen van een nog eens onbekende waarnemer. Het aardige is
nog dat Buddingh´zich op de radio eens in de jaren zeventig heeft geuit over
pogingen van oa Gerard Gast en Sybrands de Grauw om
de Dordtse taal te beschreven. Ze begonnen hun werk in Caput Ovis, toen een
bij Groothoofdschakers populaire uitgaansgelegenheid onder het
teekengenootschap Pictura.
Mijn eerste persconferentie
Het regent. Ik sta voor het
Centraal Station te wachten. Dan stopt er een grijze Peugeot, zoals in de
brief was aangekondigd. Ik fluister het wachtwoord. "Stap in", antwoordt
mij een zware stem. Er zit een gemaskerde man achter het stuur. Hij geeft
gas. Enkele honderden meters verder stoppen we en stappen er twee mannen in.
Ze gaan links en rechts van mij zitten. Ik word geblinddoekt en gefouilleerd.
Ze laten alleen mijn pen en bloknoot zitten?
Als
mijn masker wordt afgedaan, blijk ik mij in een kamer van een bouwvallig krot
te bevinden, temidden van tientallen vage schimmen. Zodra mijn ogen aan de
duisternis gewend zijn, ontwaar ik een lange tafel met daarachter vier
gemaskerde mannen. Opnieuw wordt me het wachtwoord gevraagd en ditmaal moet
ik ook mijn Janus-perskaart laten zien. "In orde?"
Schichtig
bekijk ik de overige genodigden. Ik herken verschillende vooraanstaande Dordtenaren:
naast me Ton Delemarre, helemaal rechts Kees Buddingh', Hans Berrevoets,
Heinz Schneeweiss, Jan Wiersma, Han van Gorkom. Van de rest ken ik sommigen
van gezicht, anderen helemaal niet. Allen zijn we wat onwennig. Het is de
eerste geheime persconferentie van de D.B.B.
Een
van de gemaskerde mannen begint te spreken. Ik ken die stem ergens van. Maar
waarvan? Langzaam wordt de sfeer beter. De genodigden beginnen vragen te
stellen. De meesten maken ijverig notities. We worden volledig geïnformeerd over
het doel, de werkwijze en de plannen van de D.B.B. Alle vier gemaskerden
spreken met een Dordts accent. Een enkele keer, als ze iets tegen elkaar
zeggen, verstaan we het niet. Ze spreken zuiver Dordts!
"Wat wil de Dordtse
Bevrijdings Beweging precies", vraag ik.
"De
D.B.B. wil een herleving van de oude Dordtse cultuur. Wij willen Dordrecht
bevrijden van buitensteedse invloeden. Wij willen dat Dordrecht opnieuw een
bloeiende, op zichzelf staande stad wordt. Een eerst stap daartoe is de
herinvoering van de Dordtse taal, waarvan wij de grammatica op schrift hebben
gesteld. Dit moet voor Dordrecht een economische noodzakelijkheid worden. Dus
moet het Dordts op de Dordtse scholen worden onderwezen. Aangezien dit
laatste alleen mogelijk is in een onafhankelijke Dordtse stad, zetten wij ons
tevens in voor een vrij Dordrecht."
"Is
Dordrecht dan geen vrije stad?" haakt iemand in.
"Dordrecht
is even vrij als andere Nederlandse steden, maar Dordrecht heeft iets wat
veel andere steden niet hebben: een eeuwenoude geschiedenis en een eigen taal
die in heel Nederland naam heeft. Deze taal is echter aan het uitsterven. Wij
streven naar het behoud van onze eigen cultuur."
"Maar
waarom spreken jullie zelf dan geen Dordts?"
"Onder
elkaar spreken we Dordts. Het bederf uit andere steden heeft zozeer om zich
heen gegrepen, dat zelfs rasechte Dordtenaren, zoals de meesten van jullie,
hun eigen taal niet eens meer spreken. We zouden hier tegen jullie Dordts
kunnen gaan praten, maar jullie zouden ons gewoonweg niet verstaan. Daarom
delen we hier de eerste exemplaren van de Dordtse grammatica uit. Jullie
belangrijke Dordtenaren: dichters, bestuursleden van de Dordtse Culturele
raad, redacteuren van de Dordtse kranten, enzovoorts. Daarom beginnen we met
jullie. Als er één schaapskop over de dam is, volgen er meer."
"Waarom
zijn jullie gemaskerd?"
"Omdat
wij willen dat jullie niet denken: die en die willen een Dordtse
cultuurvrijheid, maar omdat wij hopen dat jullie ons zien als het sprekende
deel van de zwijgende meerderheid van de Dordtse bevolking."
"Wat
willen jullie op korte termijn doen?"
"Een
Dordts reveil. Herleving van de Dordtse volks- en straatmuziek. Weer goede
Dordtse popmuziek, met liefst Dordtse teksten, waarbij we met de uitmuntend
werk verrichtende Stichting Amateur Muziek kunnen samenwerken. Herleving en
verspreiding van geschriften in het Dordts. De verachting die de Dordtenaren
voor hun eigen taal hebben uit de wereld helpen. Dordtenaren bewust maken van
hun Dordts-zijn. Nadere en betere bestudering van de Dordtse geschiedenis,
invloed van andere steden beperken, een vrije Dordtse staat zonder
grenzen."
Het
gesprek duurt drie uur. Wijzer, bewuster, en geblinddoekt word ik met een
stapel folders weer in een auto gezet. Voor het station doe ik mijn blinddoek
af. De papieren in mijn hand blijken te zijn: enkele verhalen in het Dordts,
een manifest voor het Dordts, Dordtse poëzie en oude Dordtse volksmuziek, een
beknopte geschiedenis van Dordrecht en een folder met een uiteenzetting over
de Dordtse bevrijdingsbeweging.
Thuisgekomen
begin ik direct met het leren van het Dordtse vocabulaire en grammatica. Ik
sta helemaal achter de D.B.B. Ik help mee aan het Dordts reveil. Ik schrijf
van nu af aan alleen nog in het Dordts!
Pieter
Jan Bakker
De
schrijver van dit verhaal was niet te achterhalen. Waarschijnlijk is er een
pseudoniem gebruikt. Als iemand zich erin herkent, dan graag melden.
Bron: http://www.verhalenvandordrecht.nl/
|