|
|
|
|
|
|
|
Onbedoelde bedoelingen Sinds kort
is er een televisiereclame over erectiestoornissen. De makers van een
teveeprogramma dat voorafgaand aan deze reclame wordt uitgezonden, lopen nu
het risico dat afhakende kijkers hun programma niet meer kwalificeren als
minder interessant of in het slechtste geval als waardeloos. Nee, hun
programma wordt nu als zaaddodend bestempeld. Zo zijn er van die onbedoeld
optredende effecten, die je vooraf niet kunt voorzien. Dat geldt bijvoorbeeld
voor het klimaatrapport. Door een aantal klungelige fouten verdwijnt
onbedoeld de centrale boodschap uit beeld en krijgen we een discussie in een
onprettig klimaat. Ineens komt iedereen erachter dat wetenschappers ook
fouten maken. Alsof dat een nieuw gegeven is. Het is zelfs nog erger:
wetenschappers weten lang niet alles. Je
bent directeur van een club die toezicht houdt op de Nederlandse banken. Die
banken bieden allerlei diensten aan, die ondoorzichtig blijken. D´r moest
namelijk steeds meer verdiend worden. De bonussen in de top van de bankwereld
moesten omhoog om gelijke tred te houden met het buitenland. Je staat erbij
en kijkt ernaar. Da´s allemaal niet de bedoeling, je had het nog zo gezegd en
onbedoeld gaat het mis. Ingrijpen in de graaicultuur blijkt lastig. Andersom
komt ook voor. De Cruijffiaanse uitspraak: ´Je gaat het pas zien als je het
doorhebt´, lijkt van toepassing op die gevallen waarin onbedoelde tussentijds
opspelende kwesties voorzien konden worden. Kijk, zo´n Noord-Zuidlijn in
Amsterdam komt er wel. Het huidige gemeentebestuur is niet het bestuur dat de
beslissing nam en als de bal bij dit soort grote projecten eenmaal rolt,
zorgen onbedoelde verrassingen tijdens de rit er echt niet voor dat af wordt
afgezien van de uiteindelijke bedoeling. Tegenvallers zijn er namelijk
altijd, da´s vervelend en niet per se de bedoeling, maar welk groot project -
Betuwelijn, verbouwing Rijksmuseum, de hogesnelheidslijn - kent ze niet. Ander
voorbeeld. Je weet van tevoren dat soldaten in een ver vreemd land bij
wederopbouw tegenwerking krijgen. Anders was hun aanwezigheid namelijk niet
gewenst. En ja, als je dan op de vooraf aangekondigde tijd je spullen wilt
inpakken, komt natuurlijk de vraag of dat wat is opgebouwd zomaar in de steek
kan worden gelaten. Was te voorzien, toch? Gelukkig geldt altijd: komt tijd,
komt (polder)raad. Bij de
Nederlandse Bank is er nu de folder Thema´s
DNB Toezicht; gedrag en cultuur dienen veranderd om wantoestanden te
voorkomen. Het inzicht breekt door dat meer controle gek genoeg leidt tot
verlies van controle. Elke opvoeder weet immers dat strenge controle niet
automatisch leidt tot het onder controle krijgen van het gedrag van je
kinderen. Organisaties dienen te zorgen voor een dynamische balans tussen
aandacht voor structuur - voorschriften en regels - en cultuur. Ga om de
tafel om gedoe wat speelt op tafel te krijgen. Wie houdt daar eigenlijk
toezicht op?
Bert
den Boer
|
|
|
|
|